Mısır'dan Roma'ya

İskenderiye'de felsefe eğitimi alan Plotinos, Pers ve Hint düşüncesini yerinde öğrenmek için bir sefere katıldıktan sonra Roma'ya yerleşti ve orada geniş bir öğrenci çevresi topladı; derslerini yazıya dökmesi ancak ellili yaşlarında başladı. Porphyrios bu yazıları dokuzarlı altı grup hâlinde düzenleyip Enneadlar (Dokuzluklar) adıyla yayımladı.

Bir, Akıl, Ruh

Plotinos'un sistemi üç temel hipostaz üzerine kuruludur: her şeyin ötesindeki tanımlanamaz Bir, ondan taşan Akıl (Nous) ve Akıl'dan taşan Ruh (Psykhe); maddi evren bu taşmanın en uzak, en sönük noktasıdır. Güzellik Üzerine ve İyi yahut Bir Üzerine gibi risalelerinde ruhun bu hiyerarşiyi tırmanarak Bir'e dönüş yolunu nasıl bulabileceğini anlatırken, Gnostiklere Karşı'da kendi çağının gnostik akımlarına sert bir eleştiri yöneltir.

Türkçe okura neden önemli

Plotinos'un düşüncesi, hristiyan mistik teolojisinden İslam felsefesine, Rönesans hümanizmasından Alman idealizmine dek Batı düşüncesinin hemen her döneminde iz bırakmıştır; kütüphanedeki on Enneadlar bölümü, bu kurucu metni doğrudan kendi sesinden okuma imkânı sunar.