Plotinos, Enneadlar'ın üçüncü kitabının yedinci risalesinde felsefenin en çetin iki kavramını, ebediyet ile zamanı karşı karşıya getirir. Ebediyet kalıcı ve akılsal doğaya, zaman ise oluş ve doğuş içindeki dünyaya aittir. Bu açılış bölümünde filozof, ruhumuzun bu iki gerçekliği kendiliğinden sezdiğini, ancak onları yakından incelemeye kalktığımızda kadim düşünürlerin görüşleri arasında nasıl bir tereddüde düştüğümüzü anlatır. Aşağıdaki pasaj, üçüncü yüzyıl Neoplatonizminin bu köklü sorgusunun eşiğidir.
Ebediyet ve zaman hususunda deriz ki, bu ikisinin her biri diğerinden farklıdır. Biri kalıcı bir doğayla, diğeri ise doğuş içinde olanla ilgilidir. Ayrıca bu ikisine dair ruhlarımızda açık ve kendiliğinden bir algıya sahip olduğumuzu düşünürüz. Sanki akılsal kavrayışın daha derli toplu bir yansımasından doğarcasına belirir bu algı ve biz onları her zaman ve her yerde aynı adlarla anarız.
Ne var ki bu ikisini incelemeye çalışıp onlara daha yakından yaklaştığımızda kendimizi tereddüt içinde buluruz. Kadim düşünürlerin kimi sonuçlarını kabul eder, kimilerini reddederiz. Belki de aynı sonuçları farklı biçimlerde yorumlarız. Bu düşünceler içinde eğleşerek ve sorulduğunda kadimlerin zaman ile ebediyet hakkındaki görüşünü aktarabilmemizi yeterli sayarak, kendimizi daha ileri bir araştırmadan azat ederiz.
Biri kalıcı bir doğayla, diğeri ise doğuş içinde olanla ilgilidir.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Plotinos (yaklaşık 204-270), Neoplatonizmin kurucusu sayılan Romalı filozoftur. Öğrencisi Porphyrios onun elli dört risalesini dokuzarlı altı gruba, yani Enneadlar'a düzenlemiştir. Buradaki metin, üçüncü Ennead'ın yedinci risalesi olan Ebediyet ve Zaman Üzerine adlı bölümün açılışıdır ve Platon'un Timaios'undaki ebedi model ile onun zamansal sureti öğretisini kendi metafiziğiyle yeniden okur. Çeviri, İngiliz Platoncu Thomas Taylor'a aittir. Taylor, Plotinos'u İngilizceye kazandıran ilk büyük çevirmen olarak Neoplatonik geleneğin modern dünyaya aktarılmasında öncü bir rol oynamıştır. Bu pasaj onun 1817 tarihli Select Works of Plotinus derlemesinden alınmıştır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Select Works of Plotinus (with Synesius on Providence), tr. Thomas Taylor, Londra, 1817, s. 272-273 (Enneadlar III.7, "On Eternity and Time", Bölüm I)
- Neşir
- Thomas Taylor çevirisi, 1817 (Select Works of Plotinus, Londra)
- Konum
- s. 272-273, Enneadlar III.7, Bölüm I
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
