Enneadlar IV.3: Ruha Dair Güçlükler ve Belleğin Yeri

Plotinos, ruha dair güçlükleri incelediği bu tartışmada belleğin nereye ait olduğunu sorar. Zamanın ve değişimin ötesinde duran Akıl için bellek düşünülemez; çünkü bellek yalnızca bir öncenin ile bir sonranın var olduğu yerde, düşüncenin düşünceyi izlediği bir devinim içinde ortaya çıkar. Aşağıdaki pasaj, ebedî olanda anımsamanın neden yeri olmadığını sükûnetle ortaya koyar.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Şimdi, öyleyse bellek nedir? Onu o varlıkların âlemine dahi yerleştirmemeliyiz. Zira onlar için yeni olan hiçbir şey yoktur, zaman da yoktur. Bunun yerine ebediyet Varlığı kuşatır; o hâlde ne bir önce vardır ne de bir sonra. O âlem, kendisiyle olan ilişkisinde de hiçbir değişimi kabul etmez. Bir şey bir kez ve daima aynı ise, bellek onun içinde nasıl var olabilir ki?

Bellek, ister yavaş ister hızlı olsun, bir zaman geçişini gerektirir; ancak bunun ardından bir önce başlar ya da bir düşüncenin bir başka düşünceyi izlediği bir devinim doğar. Anımsamanın düşünme edimiyle aynı şey olduğunu söylememeliyiz, ne de onun Aklın kendi düşüncesinden çıktığını. Aklın özü, daima aynı biçimde var olmasaydı bu denli yoğun olmazdı. Bu yüzden Aklın anımsadığını söylememeliyiz.

Bir şey bir kez ve daima aynı ise, bellek onun içinde nasıl var olabilir ki?

Özgün metin (İngilizce)

Now, what then is memory? We should not even place it in the realm of those beings. For there is nothing new for them, nor is there time. Instead, eternity surrounds Being; in that state, there is neither a "before" nor an "after." Nor does that realm have a connection to itself that admits any variation. If something is once and for all always the same, how could memory ever exist within it? Memory requires a passage of time, whether slow or fast, after which a "before" begins, or a movement of one thought after another. We must not say that remembering is the same as the act of thinking, nor that it follows from the Intellect's own thought. Nor would its essence be so intense if it did not exist perpetually in the same way. Therefore, we must not say that the Intellect "remembers."

Bu metin neden önemli

Plotinos (y. 204-270), Antik Çağın son büyük düşünce dizgesi olan Neoplatonizmin kurucusudur. Öğrencisi Porphyrios, ustasının incelemelerini altışar bölümlük altı kümede toplayarak Enneadlar adını vermiştir. Dördüncü Enneadın ruha ayrılan bu incelemesinde Plotinos, belleğin ruhun hangi gücüne ait olduğunu, bedenle mi yoksa ruhla mı bağlı olduğunu ve ebedî Akılda anımsamanın neden bulunamayacağını sorgular. Buradaki metin, Ficino öncesi Yunanca bir elyazmasından (1464) yapılan erken bir çeviridir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: Plotinus, Enneads I-VI; Porphyry, Vita Plotini
Neşir: Yunanca elyazması, 1464; SourceLibrary çevirisi (CC BY-SA 4.0)
Konum: Enneadlar IV, Ruha Dair Güçlükler; s. 258 (elyazması), IV.3, 25. bölüm çevresi
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön