Enneadlar'ın son incelemesi olan İyi yahut Bir, Plotinos'un düşüncesinin doruğudur. Burada varlığın kaynağı olan Bir, aklın ve özün ötesine yerleştirilir; Ona ne bir yüklem yakıştırılabilir ne de bir ad tam olarak uyar. Ruhun yükselişi bir kanıtlama değil, bir arınma ve dönüştür: kendinden yola çıkıp asıl örneğe varan bir seyir. İncelemenin kapanışındaki bu pasaj, o birleşme deneyimini ve Yeni Platoncu geleneğin en ünlü ifadesi olan yalnızın yalnıza uçuşunu betimler.
Her şeyi aşarak ilerleyene geriye kalan, her şeyin öncesinde olandır. Zira ruhun doğası hiçbir zaman tümüyle var olmayana yönelmez. Aşağıya doğru inerken kötülüğe, böylece var olmayana düşer, ama yine de mutlak yokluğa değil. Buna karşın ters yönde koştuğunda başka bir şeye değil, kendisine varır. Böylece başka bir şeyde bulunmadığı için hiçlikte de değildir, kendindedir.
Yalnızca kendinde olmak, varlıkta olmamak ise Tanrıda olmaktır. Çünkü Tanrı da bir öz değil, özün ötesinde olan bir şeydir. İşte bu hâldeyken ruh Onunla birleşir. Kendisini Tanrıyla birleşmiş olarak algılayan kişi, Onun benzerliğini içinde taşır. Ve eğer kendinden bir suret olarak çıkıp asıl örneğe geçerse, o zaman yolculuğunun sonuna ermiş olur.
Tanrının görüsünden düştüğünde ise, içindeki erdemi yeniden uyandırıp kendini kusursuzca bezenmiş görürse, erdem aracılığıyla yeniden yükselir, akla ve bilgeliğe, ardından da her şeyin ilkesine ilerler. İşte tanrıların ve tanrısal, mutlu insanların yaşamı budur: bütün dünyevi kaygılardan bir kurtuluş, insani hazlardan yoksun bir hayat ve yalnızın yalnıza uçuşu.
İşte tanrıların ve tanrısal, mutlu insanların yaşamı budur: yalnızın yalnıza uçuşu.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Plotinos (yaklaşık 204 ila 270), Yeni Platonculuğun kurucusu sayılır. Öğrencisi Porphyrios, ustasının incelemelerini altışar dokuzluk gruplar hâlinde düzenleyerek Enneadlar adını vermiştir. Bu bölüm olan İyi yahut Bir, dizinin en son ve zirve niteliğindeki incelemesidir. Buradaki İngilizce metin, Platon ve Yeni Platoncu külliyatının büyük İngiliz çevirmeni Thomas Taylor'ın 1817 tarihli Select Works of Plotinus derlemesindendir. Taylor, Rönesans döneminde Plotinos'u ilk kez Latinceye çeviren Marsilio Ficino'nun okumalarını da dikkate alarak metni klasik bir titizlikle aktarır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Select Works of Plotinus (İyi yahut Bir, Ennead VI.9), çev. Thomas Taylor
- Neşir
- Londra: Yazar için basılmıştır, A. J. Valpy matbaası, 1817
- Konum
- İyi yahut Bir Üzerine incelemesi, s. 600 ila 601
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
