İyi yahut Bir Üzerine
Marsilio Ficino'nun Plotinos'un Enneadlar'ına yazdığı ilk Latince çevirinin ithaf sayfası (Attavante degli Attavanti, yaklaşık 1450). Süslü baş harf M içinde Ficino'nun portresi, Lorenzo de' Medici'ye ithafı ve Medici arması yer alır.
Neoplatonizm

İyi yahut Bir Üzerine

Plotinos (çev. Thomas Taylor)· 1817· Özgün: İngilizce· Source Library
NeoplatonizmTürkçe çeviriAçık erişim

Enneadlar'ın son incelemesi olan İyi yahut Bir, Plotinos'un düşüncesinin doruğudur. Burada varlığın kaynağı olan Bir, aklın ve özün ötesine yerleştirilir; Ona ne bir yüklem yakıştırılabilir ne de bir ad tam olarak uyar. Ruhun yükselişi bir kanıtlama değil, bir arınma ve dönüştür: kendinden yola çıkıp asıl örneğe varan bir seyir. İncelemenin kapanışındaki bu pasaj, o birleşme deneyimini ve Yeni Platoncu geleneğin en ünlü ifadesi olan yalnızın yalnıza uçuşunu betimler.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Her şeyi aşarak ilerleyene geriye kalan, her şeyin öncesinde olandır. Zira ruhun doğası hiçbir zaman tümüyle var olmayana yönelmez. Aşağıya doğru inerken kötülüğe, böylece var olmayana düşer, ama yine de mutlak yokluğa değil. Buna karşın ters yönde koştuğunda başka bir şeye değil, kendisine varır. Böylece başka bir şeyde bulunmadığı için hiçlikte de değildir, kendindedir.

Yalnızca kendinde olmak, varlıkta olmamak ise Tanrıda olmaktır. Çünkü Tanrı da bir öz değil, özün ötesinde olan bir şeydir. İşte bu hâldeyken ruh Onunla birleşir. Kendisini Tanrıyla birleşmiş olarak algılayan kişi, Onun benzerliğini içinde taşır. Ve eğer kendinden bir suret olarak çıkıp asıl örneğe geçerse, o zaman yolculuğunun sonuna ermiş olur.

Tanrının görüsünden düştüğünde ise, içindeki erdemi yeniden uyandırıp kendini kusursuzca bezenmiş görürse, erdem aracılığıyla yeniden yükselir, akla ve bilgeliğe, ardından da her şeyin ilkesine ilerler. İşte tanrıların ve tanrısal, mutlu insanların yaşamı budur: bütün dünyevi kaygılardan bir kurtuluş, insani hazlardan yoksun bir hayat ve yalnızın yalnıza uçuşu.

İşte tanrıların ve tanrısal, mutlu insanların yaşamı budur: yalnızın yalnıza uçuşu.
Özgün metin (İngilizce)
But that which remains to him who passes beyond all things is that which is prior to all things. For the nature of the soul will never accede to that which is entirely non-being. But proceeding indeed downwards, it will fall into evil, and thus into non-being, yet not into that which is perfect non-entity. Running, however, in a contrary direction, it will arrive not at another thing, but at itself. And thus not being in another thing, it is not on that account in nothing, but is in itself. To be in itself alone, however, and not in being, is to be in God. For God also is something which is not essence, but beyond essence. Hence the soul, when in this condition, associates with him. He, therefore, who perceives himself to associate with God will have within himself the similitude of him. And if he passes from himself as an image to the archetype, he will then have the end of his progression. But when he falls from the vision of God, if he again excites the virtue which is in himself, and perceives himself to be perfectly adorned, he will again be elevated through virtue, proceeding to intellect and wisdom, and afterwards to the principle of all things. This, therefore, is the life of the Gods, and of divine and happy men, a liberation from all earthly concerns, a life unaccompanied with human pleasures, and a flight of the alone to the alone.

Bu metin neden önemli

Plotinos (yaklaşık 204 ila 270), Yeni Platonculuğun kurucusu sayılır. Öğrencisi Porphyrios, ustasının incelemelerini altışar dokuzluk gruplar hâlinde düzenleyerek Enneadlar adını vermiştir. Bu bölüm olan İyi yahut Bir, dizinin en son ve zirve niteliğindeki incelemesidir. Buradaki İngilizce metin, Platon ve Yeni Platoncu külliyatının büyük İngiliz çevirmeni Thomas Taylor'ın 1817 tarihli Select Works of Plotinus derlemesindendir. Taylor, Rönesans döneminde Plotinos'u ilk kez Latinceye çeviren Marsilio Ficino'nun okumalarını da dikkate alarak metni klasik bir titizlikle aktarır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Select Works of Plotinus (İyi yahut Bir, Ennead VI.9), çev. Thomas Taylor
Neşir
Londra: Yazar için basılmıştır, A. J. Valpy matbaası, 1817
Konum
İyi yahut Bir Üzerine incelemesi, s. 600 ila 601
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön