Robert Fludd, "İki Kozmosun Tarihi" adlı ansiklopedik eserinde evreni tek telli bir çalgı, yani ilahi bir monokord olarak tasavvur eder. Buluttan uzanan bir el akort mandalını çevirir; tel ise dünyanın en dip elementlerinden en yüksek göklere dek uzanır. Aşağıdaki pasajda Fludd, bu "Dünya Monokordu"nun mantığını piramidal biçimde kurulmuş somut bir çalgıyla açıklar ve maddenin en kaba katından en ince tinsel doruğa yükselen kozmik ölçeğin, tıpkı tam tonlar ve yarım tonların aralıkları gibi düzenlendiğini gösterir.
Bu Dünya Monokordu'nun mantığı, kendi etkisiyle kanıtlanır; ki bu etki, dünyevi maddenin o piramidal orantısını ve niteliğini bize pek uygun biçimde açıklar. Öyleyse piramit biçiminde kurulmuş bir müzik aleti yapılsın ve bir yanındaki bir noktadan karşı yandaki bir noktaya bir pirinç tel gerilsin.
Ardından bir başka noktadan onun karşısına ikinci bir tel gerilsin; aynı şekilde bir üçüncü ve bir dördüncü tel de gerilsin ve böylece geri kalanlarla da devam edilerek, bütün piramidal aletin kalınlığı, kendi aralarında orantılı biçimde farklılaşan tellerle dolduruluncaya dek sürdürülsün.
Bu tellerin, eşit güçle gerildiklerinde, Tam Tonların ve Yarım Tonların aralıklarını koruduğunu söylüyoruz; öyle ki piramidin tabanından doruğuna doğru, o müzikal ölçekler aracılığıyla, ki bunları daha doğru bir deyişle aralıklar diye adlandırırız, daima daha derin seslerden daha keskin seslere yükseleceğiz; ta ki doruğa erişilene dek.
Bunun ötesinde daha yükseğe çıkmak ise, bir Aritmetik birimin yahut bir Geometrik noktanın ötesine geçerek daha ileri nüfuz etmeye çalışmaktan hiç de daha az imkânsız olmayacaktır.
Piramidin tabanından doruğuna doğru daima daha derin seslerden daha keskin seslere yükseleceğiz; ta ki doruğa erişilene dek.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
İngiliz hekim ve Gül-Haç düşünürü Robert Fludd (1574-1637), "Utriusque Cosmi Historia" (İki Kozmosun, yani Büyük ve Küçük Âlemin Tarihi) adlı devasa eserini 1617-1621 yılları arasında Oppenheim'da yayımladı. Yeni-Platoncu ve Hermetik bir kozmoloji ören Fludd, evrenin işitilmez bir müzikle, kadim "musica mundana" öğretisiyle yönetildiğine inanıyordu. Bu pasajın ait olduğu Dünya Monokordu gravürü, Tanrı'yı dünyanın dışında duran ve teli akort eden ilk hareket ettirici olarak resmeder. Fludd'un Pisagorcu sayı ve oran mistisizmi, Kepler'in gök mekaniğiyle giriştiği ünlü tartışmanın da odağıydı.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Utriusque Cosmi Historia (Tractatus I, Liber III: De Musica Mundana), 1617
- Neşir
- Oppenheim: Johann Theodor de Bry, 1617 (Tomus Primus, De Macrocosmi Historia)
- Konum
- Tractatus I, Liber III, De Musica Mundana, s. 99-100 (Dünya Monokordu bölümü)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
