Yıllık Rüzgârları Kımıldatan Güneşteki Can Verici Ruh
İki hava camının (termoskop) kişileştirilmiş bir Güneş tarafından etkilenişini gösteren gravür. Robert Fludd, Mosaicall Philosophy, 1659.
Kozmoloji

Yıllık Rüzgârları Kımıldatan Güneşteki Can Verici Ruh

Robert Fludd· 1659· Özgün: İngilizce· Source Library
KozmolojiTürkçe çeviriAçık erişim

Robert Fludd, 1659 tarihli "Mosaicall Philosophy" adlı İngilizce eserinde, kadim bir kozmolojiyi çağının deneysel aletiyle birleştirir. Rüzgârların doğuşunu, göklerin soğuk ve sıcak nefeslerini ve Güneşin taşıdığı can verici Ruhu, hava camı denilen ilkel bir termometre üzerinden gözler önüne serer. Aşağıdaki pasaj, aynı tek Ruhun hem yokluk hem de varlık yoluyla, yani hem donma hem de seyrelme yoluyla bütün havayı nasıl yönettiğini anlatır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Size, bu alt âlemin nemli tabiatında ilahi eylemin bütün etkisinin donma ile seyrelmeden ibaret olduğunu söylemiştim. İlki, Tanrı Ruhunun soğuk aracılığıyla işleyen mahrum edici ve kuzeye ait eyleminden doğar; öteki ise sıcaklıkla yönlendirilen olumlu işleyişinden. Bu ikisinin üstünlüğü ya da gerilemesi Güneşin varlığına veya yokluğuna bağlı olduğundan, evrensel hava da Güneş en uzaktayken daha soğuk, daha yoğun, daha donuk ve ağırdır. Buna karşılık Güneş en yakınken hava daha sıcak, daha ince, daha berrak, daha saydam, daha çevik ve daha etkindir.

Öyleyse Takvim Aletinin cam kabında bulunan havanın hallerine dikkat ediniz ve bunun özce tek ve aynı Ruh olduğunu, hem mahrum edici hem de olumlu biçimde işlediğini hatırlayınız. Zira Peygamberin kuzeyden ve güneyden çağırdığı Ruh, tek ve aynı Ruhtu; çünkü metin şöyle der: Gel ey Ruh, dört rüzgârdan. Bu yüzden Ay altındaki evrensel havayı hem mahrum ederek hem de olumlayarak yöneten işte bu Ruhtur. Ve bu Ruh Güneşte en bol biçimde bulunsa da, yine de her yerde hazırdır ve her zaman, her mekânda kendini bu iki özellikle dışa vurabilir.

İlk kitabın ilk bölümünde size, hava camında bulunan havanın her bakımdan büyük âlemin havasıyla, yani evrensel unsuruyla bir bağıntı taşıdığını açıkça göstermiştim. Nitekim cam içindeki hava, Güneşin varlığıyla nasıl genleşiyorsa, bu Kuzey Yarıküresinin havası da Güneş hazır olduğunda tıpkı aynı tarzda genleşecektir. Güneş ne kadar yakınsa ve ışınları ne kadar dik gelirse, genel havanın seyrelmesi, dolayısıyla camdaki tikel havanın seyrelmesi de o kadar büyük olur.

Gel ey Ruh, dört rüzgârdan. Bu Ruh Güneşte en bol biçimde bulunsa da, yine de her yerde hazırdır.
Özgün metin (İngilizce)
I have told you that the whole effect of divine action in the moist nature of this lower world consists of congelation and rarefaction. The first was caused by the depriving and northern action of God's Spirit, which operates through cold; the other by His positive operation, which is guided by heat. Now, as these two have their dominance or decline based on the presence or absence of the Sun, so also is the universal air colder, thicker, more opaque, and sluggish or dull when the Sun is farthest away. Conversely, the air is hotter, thinner, brighter, more transparent, agile, and active when the Sun is nearest. Mark, therefore, the properties of the air contained within the glass vessel of the Calendar-Instrument, and remember that it is but one and the same Spirit in essence that works both deprivingly and positively. For it was one and the same Spirit which was called by the Prophet from the north and south, for the Text says: Come, O spirit, from the four winds, etc. Therefore, it is this Spirit that governs the universal air below the moon, both deprivingly and positively. And although this Spirit is most plentiful in the Sun, it is nevertheless everywhere, and is able at all times and in every place to express itself in both properties.

Bu metin neden önemli

Robert Fludd (1574-1637), bilim ile mistik geleneği birbirine dokuyan İngiliz hekim ve Rönesans doğa filozofudur. "Mosaicall Philosophy" (1659), onun daha önce Latince yazdığı görüşlerin İngilizce özeti niteliğinde geç bir eserdir ve adını, gerçek bilgeliğin kaynağı olarak gördüğü Musa'nın Yaratılış anlatısından alır. Fludd bu pasajda hava camını yalnızca bir alet olarak değil, büyük âlemin küçük bir aynası olarak kullanır: cam içindeki havanın Güneş karşısında genleşip büzülmesi, bütün kozmosu yöneten tek ilahi Ruhun donma ve seyrelme yoluyla işleyişinin gözle görülür kanıtıdır. Bu, on yedinci yüzyıl Hermetik düşüncesinin, deneysel gözlemle kutsal metni uzlaştırma çabasının tipik bir örneğidir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Mosaicall Philosophy (Robert Fludd, 1659), Section 1, Book 5, Chapter, sayfa 113
Neşir
1659 İngilizce baskı (Humphrey Moseley), Londra
Konum
Section 1, Book 5, sayfa 113 (kitap sayfası 93)
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön