Aratos, Phainomena: Hayvanlar Çemberi ve Güneşin Yıllık Yolculuğu

Soloi'lu Aratos'un Phainomena'sı, MÖ 3. yüzyılda yazılmış ve bin yıldan fazla süre gökbilimin standart okuma kitabı olarak kalmış bir öğretici şiirdir. Aşağıdaki pasajda şair, gökyüzünü kuşatan eğik çemberi, yani burçlar kuşağını betimler. On iki hayvan biçimini tek tek sayar ve Güneşin bu çember boyunca ilerleyerek bütün yılı ve meyve veren mevsimleri nasıl yönettiğini anlatır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Bu çembere Hayvanlar Çemberi adını verirler. Onun içinde Yengeç bulunur, ardından Aslan onu izler, altında ise Başak, yanı başında Kıskaçlar ve Akrebin kendisi, sonra Okçu ile Oğlak yer alır. Oğlağın altında Su Taşıyan durur ve üzerine yıldızlarla iki balık serpilmiştir.

Onların ardından Koç gelir, üstlerinde Boğa ve İkizler dizilir. Güneş bütün bu on ikinin içinden taşınır ve böylece koca yılı önünde götürür. Bu çemberin çevresini dolaştıkça, meyve veren mevsimlerin hepsi büyüyüp olgunlaşır.

Çemberin ne kadarı çukur okyanusun altına iner ise, o kadarı da toprağın üstünde taşınır. Her gece, on iki parçalı çemberin altı burcu daima batar, altısı da yükselir. Gece ise, çemberin yarısı geceden başlayarak toprağın üstüne kaldırıldığı kadar uzar.

Gündüzü gözleyen biri için, her bir burcun ne zaman doğduğuna dikkat etmek küçümsenecek bir şey değildir. Çünkü Güneşin kendisi daima bunlardan biriyle birlikte doğar.

Güneş bütün bu on ikinin içinden taşınır ve böylece koca yılı önünde götürür.

Özgün metin (İngilizce)

They call the circle by the name of the Animal Circle. In it is the Crab, and the Lion follows it, and beneath it the Virgin, and near her the Claws, and the Scorpion itself, and the Archer and the Goat, and beneath the Goat the Water-pourer, and two fishes are set with stars upon it. And after them the Ram, and the Bull upon them, and the Twins. In all these twelve the sun is carried, leading the whole year. And as it goes around this circle, all the fruit-bearing seasons grow. And as much of it as goes beneath the hollow ocean, so much is carried above the earth. And in every night six signs of the twelfth-part circle always set. And as many rise. And to such a length is each night always extended, as much as half of the circle is raised above the earth, beginning from the night. It would not be a thing to be rejected for one observing the day to consider the parts, when each one rises. For the sun itself always rises together with one of them.

Bu metin neden önemli

Bu pasaj, antik dünyanın gökyüzünü nasıl tek bir düzenli bütün olarak, dönen bir küre içinde kavradığını gösterir. Aratos burçlar kuşağını yalnızca bir yıldız haritası olarak değil, tarımı ve zamanı yöneten kozmik bir saat olarak sunar. Böylece gökyüzü, insanın mevsimleri ve emeğini düzenlediği kutsal bir takvime dönüşür.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: Procli De Sphaera, Cleomedis De Mundo, Arati Phaenomena (Aratus Solensis bölümü), 1561 Latince baskı; Aratos'un aslı MÖ 3. yüzyıl. Konum: Aratus Solensis, s. 451 ve 453.
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön