Fludd'un İnsan, Küçük Evren Öğretisi

Eser hakkında

Onyedinci yüzyılın başlarında İngiltere ve Kıta Avrupası entelektüel çevrelerinde kendine özgü bir yer edinen hekim ve doğa filozofu Robert Fludd, dönemin giderek mekanikleşen dünya görüşüne karşı bütüncül bir kozmoloji savunmuştur. Eserlerini kaleme aldığı 1610’lu ve 1620’li yıllar, Rönesans dönemi Hermetik metinlerinin, Yeni Platoncu felsefenin ve Hristiyan mistisizminin bilimsel tartışmalarla iç içe geçtiği bir geçiş evresine işaret eder. Oppenheim merkezli yayıncı çevreleriyle yakın ilişkiler kuran Fludd, doğa araştırmalarını ilahi kökene dayandıran geleneksel birikime sadık kalmış ve varlığın düzenini simgesel anlatımlarla temellendiren İngiliz düşünce ikliminin temsilcilerinden biri olmuştur.

Düşünürün kapsamlı külliyatı içinde yer alan Utriusque Cosmi Historia başlıklı çalışma, yaratılışın tamamını büyük evren ve küçük evren arasındaki yapısal koşutluklar üzerinden ele alır. Eser, göksel alanın düzenlenişinden insan anatomisine, zihinsel yetilerden simya ve geometriye kadar geniş bir bilgi alanını tek bir sistem altında toplar. Fludd’un ana savı, varlığın tüm katmanlarının ilahi bir nizam ve orantı dahilinde işlediğidir. Kozmik düzeni bir mimari veya mekanik bir saat olarak görmek yerine, akort edilmiş bir çalgı metaforuyla tasvir eden yazar, fiziksel yasalar ile ruhani ilkelerin birbirinden bağımsız düşünülemeyeceğini öne sürer.

Sunulan pasaj, eserin ikinci cildinde sayıların ve orantıların ilahi doğasını açıklayan kuramsal bağlamda yer almaktadır. Pasajda geçen göksel dans ve tek telli çalgı imgesi, varlığın kaostan düzene geçişini sağlayan temel ilkeyi somutlaştırmak için kullanılır. Okur bu satırları incelerken, yazarın zihin, ruh ve beden birlikteliğini yıldızların hareketiyle eşdeğer bir ahenk içinde ele aldığını göz önünde bulundurmalıdır. Söz konusu metin, insan varoluşunu evrensel düzenden yalıtılmış bir yapı olarak değil, bütüncül ve sürekli yankılanan bir kozmik senfoninin ayrılmaz bir parçası şeklinde değerlendiren felsefi bir bakış açısı sunmaktadır.