Büyük Âlem ve Küçük İnsan: Makrokozmos ile Mikrokozmos
Robert Fludd, Utriusque Cosmi Historia frontispisi (1617): iç içe göksel küreler içine yerleştirilmiş Vitruvius tarzı insan; mikrokozmos olarak insanın makrokozmosla uyumunu gösteren dönem gravürü.
Kozmoloji

Büyük Âlem ve Küçük İnsan: Makrokozmos ile Mikrokozmos

Macrobius (Ambrosius Theodosius Macrobius)· 1848· Özgün: İngilizce· Source Library
KozmolojiTürkçe çeviriAçık erişim

Bernard Silvestris'in Kozmografya'sı iki kitaptan kurulur: Megakozmos ve Mikrokozmos. Yani büyük dünya ile küçük dünya. Bu ikilik ortaçağın kendi buluşu değildir. Bernard onu doğrudan geç antikçağın Platoncu kaynaklarından, en başta da Macrobius'un Scipio'nun Rüyası Üzerine Şerh'inden devralır. Aşağıdaki pasaj o kaynağın tam kalbindedir. Burada gördüğümüz beden ile onu yöneten ruh ayrılır, dünya bir büyük canlıya benzetilir ve o meşhur formül dile gelir: dünya büyük bir insandır, insan ise kısa bir dünyadır. Kozmografya'nın bütün mimarisi bu tek cümlenin üzerinde durur.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Fakat o bunu bile incelemeden ve araştırmadan bırakmaz: ruhun hangi lütfuyla yahut hangi ortaklık yoluyla dirim kazandığını sorar. Böylece daha önce andığımız bütün o tutkuları canlıya yükler, ama gerçek insanın bizzat ruhun kendisi olduğuna tanıklık eder. Öyleyse görülen, gerçek insanın kendisi değildir. Görüleni yöneten kimse, işte gerçek insan odur.

Nitekim canlının ölümüyle dirim çekilip gittiğinde, yöneticisinden yoksun kalan beden yıkılır. İnsanda ölümlü görünen şey budur. Oysa gerçek insan olan ruh, her ölümlülük hâline yabancıdır. O kadar ki, kendi kendine dirim kazanırken, dünyayı yöneten tanrının benzeyişiyle bedeni yönetir.

Bu yüzden doğa filozofları dediler ki: dünya büyük bir insandır, insan ise kısa bir dünyadır. Ruhun Tanrı'ya öykündüğü öteki ayrıcalıkların benzerlikleri sayesinde de, hem eski filozoflar hem de Tullius, ruhun bir tanrı olduğunu söylediler.

Dünya büyük bir insandır, insan ise kısa bir dünyadır.
Özgün metin (İngilizce)
But he does not leave even this unexamined or uninvestigated, by what benefit of the soul or by what way of partnership it is animated. Therefore, he assigns all these passions which we have mentioned before to the animal: but he testifies that the true man is the soul itself. Therefore, he who is seen is not the true man himself, but that is the true man by whom that which is seen is governed. Thus, when animation has departed with the death of the animal, the body, bereft of its ruler, falls: and this is what is seen as mortal in man: but the soul, which is the true man, is alien to every condition of mortality, so much so that it rules the body in imitation of the god who rules the world, while it is animated by itself. Therefore, the physicists said that the world is a great man and man is a short world: therefore, through the similarities of the other prerogatives by which the soul is seen to imitate God, both the ancient philosophers and Tullius said that the soul is a god.

Bu metin neden önemli

Bernard Silvestris'in Kozmografya'sının tam metni erken dönem İngilizce çeviriyle kütüphanede bulunmadığından, eserin makrokozmos ve mikrokozmos ekseninin doğrudan beslendiği gerçek birincil kaynak seçildi: Macrobius'un Scipio'nun Rüyası Üzerine Şerh'i. Bu 1848 tarihli Latince baskıdaki pasaj, Plotinos ve Cicero üzerinden ilerleyerek beden ile ruhu ayırır ve dünyanın canlı bir bütün olduğunu söyler. Kritik cümle olan büyük insan ve kısa dünya benzetmesi, Bernard'ın kitabına Megakozmos ve Mikrokozmos adını veren aynı öğretidir. Böylece pasaj, hedeflenen Kozmografya temasını asıl kaynağından temiz ve akıcı bir dille verir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Commentarii in Somnium Scipionis (Scipio'nun Rüyası Üzerine Şerh), Kitap II, Bölüm XII, sayfa 305; Opera quae supersunt, Cilt I (Ludwig von Jan baskısı, 1848)
Neşir
Ludwig von Jan tarafından hazırlanan tenkitli baskı, Quedlinburg ve Leipzig, 1848 (Opera quae supersunt, Cilt I)
Konum
Kitap II, Bölüm XII; basılı sayfa 305 (dizinde sayfa 305)
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön