Geç Antik Çağ Roma'sının en zarif diyaloglarından biri olan Saturnalia'da Macrobius, birçok tanrının aslında tek bir Güneş'in farklı güçlerinin adları olduğunu savunur. Aşağıdaki pasajda Güneş, öteki ışıkların önderi ve yöneticisi olarak yüceltilir; Apollon, Hermes ve ötekilerin adları, bu tek yıldızın çeşitli erdemlerinden doğan görünümler olarak açıklanır. Bilgelerin ustalarının dediği gibi, Bir olan Her Şey'dir.
Eğer Güneş, kadîmlerin hoşuna gittiği üzere, öteki ışıkların önderi ve yöneticisiyse ve gezici yıldızların üzerinde tek başına duruyorsa, bu yıldızların yörüngeleri de kimilerine göründüğü ve Plotinos'un kesinlikle uygun bulduğu gibi kendi güçleriyle insan işlerinin düzenini kuruyorsa, o zaman bizi yönetenleri yöneten Güneş'in, çevremizde olup biten her şeyin faili olduğunu ikrar etmemiz zorunludur. Ve tıpkı Maro'nun, tek bir Iuno hakkında konuşurken 'Tanrısallığı incitilmiş olan' dediğinde, tek bir tanrının çeşitli etkilerinin çeşitli tanrısallıklar sayılması gerektiğini göstermesi gibi, Güneş'in farklı erdemleri de tanrılara adlarını vermiştir. İşte bu yüzden bilgelerin ustaları, Bir olanın Her Şey olduğunu bildirmişlerdir.
Böylece Güneş'in kehanet ve şifa üzerine hükmeden erdemine Apollon adını verdiler; sözün faili olan erdem ise Merkür adını aldı. Çünkü söz gizli düşünceleri yorumladığından, Hermes bu özel adıyla, yorumlamaktan ötürü anıldı. Güneş'in bir erdemi meyveler üzerine, aynı Güneş'in bir başka etkisi de ekinler üzerine hükmeder. Ve öteki tanrıların adları da tıpkı bunlar gibi, belli ve gizli bir sebeple Güneş'e bağlanarak doğmuştur. Böylesine büyük bir gizin salt bir sav olarak öne sürülmemesi için, her biri hakkında kadîmlerin otoritelerine danışalım.
Bilgelerin ustaları, Bir olanın Her Şey olduğunu bildirmişlerdir.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Macrobius, MS 5. yüzyıl başında yazan Latin gramerci ve Yeni-Platoncu düşünürdür. Saturnalia, Roma soylularının Satürn bayramı boyunca sürdürdükleri sofra sohbetlerini konu alan diyalog biçiminde bir eserdir. Birinci kitabın bu bölümünde Macrobius, çok tanrılı Roma dininin ardında tek bir ilkeyi görür: bütün tanrılar aslında Güneş'in farklı güçlerine verilmiş adlardır. Bu güneş-tektanrıcılığı (henoteizm), Geç Antik Çağ'ın Sol Invictus kültü ve Yeni-Platoncu kozmolojisiyle iç içedir. Buradaki Vergilius göndermesi Aeneis'e (Iuno'nun tanrısallığının incinmesi), felsefi dayanak ise Plotinos'a aittir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- The Extant Works of Macrobius (Macrobii Opera quae supersunt), Vol. 1 — Saturnalia, Kitap I
- Neşir
- Macrobii Opera quae supersunt, ed. Ludwig von Jan, Cilt 1 (Quedlinburg ve Leipzig, 1848); İngilizce çeviri Source Library tarafından üretilmiştir
- Konum
- Saturnalia, Kitap I, Bölüm 17 (Güneş teolojisi bölümünün açılışı); edisyon s. 168
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
