Saturnalia: Güneş Teolojisi
Sol (Güneş): Apollon-Helios kanatlı güneş arabasını sürerken parlak güneş küresini taşıyor. Mantegna Tarocchi dizisinden gravür, yaklaşık 1465. Macrobius'un Apollon'un aslında Güneş olduğu savının görsel karşılığı.
Mit ve Kutsal Anlatı

Saturnalia: Güneş Teolojisi

Macrobius (Ambrosius Theodosius Macrobius)· MS 5. yüzyıl başı (metin), 1848 (Latin edisyon: Ludwig von Jan)· Özgün: İngilizce· Source Library
Mit ve Kutsal AnlatıTürkçe çeviriAçık erişim

Geç Antik Çağ Roma'sının en zarif diyaloglarından biri olan Saturnalia'da Macrobius, birçok tanrının aslında tek bir Güneş'in farklı güçlerinin adları olduğunu savunur. Aşağıdaki pasajda Güneş, öteki ışıkların önderi ve yöneticisi olarak yüceltilir; Apollon, Hermes ve ötekilerin adları, bu tek yıldızın çeşitli erdemlerinden doğan görünümler olarak açıklanır. Bilgelerin ustalarının dediği gibi, Bir olan Her Şey'dir.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Eğer Güneş, kadîmlerin hoşuna gittiği üzere, öteki ışıkların önderi ve yöneticisiyse ve gezici yıldızların üzerinde tek başına duruyorsa, bu yıldızların yörüngeleri de kimilerine göründüğü ve Plotinos'un kesinlikle uygun bulduğu gibi kendi güçleriyle insan işlerinin düzenini kuruyorsa, o zaman bizi yönetenleri yöneten Güneş'in, çevremizde olup biten her şeyin faili olduğunu ikrar etmemiz zorunludur. Ve tıpkı Maro'nun, tek bir Iuno hakkında konuşurken 'Tanrısallığı incitilmiş olan' dediğinde, tek bir tanrının çeşitli etkilerinin çeşitli tanrısallıklar sayılması gerektiğini göstermesi gibi, Güneş'in farklı erdemleri de tanrılara adlarını vermiştir. İşte bu yüzden bilgelerin ustaları, Bir olanın Her Şey olduğunu bildirmişlerdir.

Böylece Güneş'in kehanet ve şifa üzerine hükmeden erdemine Apollon adını verdiler; sözün faili olan erdem ise Merkür adını aldı. Çünkü söz gizli düşünceleri yorumladığından, Hermes bu özel adıyla, yorumlamaktan ötürü anıldı. Güneş'in bir erdemi meyveler üzerine, aynı Güneş'in bir başka etkisi de ekinler üzerine hükmeder. Ve öteki tanrıların adları da tıpkı bunlar gibi, belli ve gizli bir sebeple Güneş'e bağlanarak doğmuştur. Böylesine büyük bir gizin salt bir sav olarak öne sürülmemesi için, her biri hakkında kadîmlerin otoritelerine danışalım.

Bilgelerin ustaları, Bir olanın Her Şey olduğunu bildirmişlerdir.
Özgün metin (İngilizce)
If the sun, as pleased the ancients, is the leader and moderator of the other lights, and stands alone over the wandering stars, while the courses of these very stars—as seems to some, as it certainly pleased Plotinus—arrange by their power the order of human affairs, it is necessary that we confess the sun, who governs those who govern us, to be the author of all things that are done around us. And just as Maro [Virgil], when he said concerning the single Juno: Whose divinity being injured, showed that the various effects of one god were to be judged as various divinities, so did the diverse virtues of the sun give names to the gods: whence the masters of the wise have declared the One is the All. Therefore, they called the virtue of the sun which presides over divination and healing Apollo; that which is the author of speech received the name of Mercury. For because speech interprets hidden thoughts, Hermes was called by this proper name from interpreting.

Bu metin neden önemli

Macrobius, MS 5. yüzyıl başında yazan Latin gramerci ve Yeni-Platoncu düşünürdür. Saturnalia, Roma soylularının Satürn bayramı boyunca sürdürdükleri sofra sohbetlerini konu alan diyalog biçiminde bir eserdir. Birinci kitabın bu bölümünde Macrobius, çok tanrılı Roma dininin ardında tek bir ilkeyi görür: bütün tanrılar aslında Güneş'in farklı güçlerine verilmiş adlardır. Bu güneş-tektanrıcılığı (henoteizm), Geç Antik Çağ'ın Sol Invictus kültü ve Yeni-Platoncu kozmolojisiyle iç içedir. Buradaki Vergilius göndermesi Aeneis'e (Iuno'nun tanrısallığının incinmesi), felsefi dayanak ise Plotinos'a aittir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
The Extant Works of Macrobius (Macrobii Opera quae supersunt), Vol. 1 — Saturnalia, Kitap I
Neşir
Macrobii Opera quae supersunt, ed. Ludwig von Jan, Cilt 1 (Quedlinburg ve Leipzig, 1848); İngilizce çeviri Source Library tarafından üretilmiştir
Konum
Saturnalia, Kitap I, Bölüm 17 (Güneş teolojisi bölümünün açılışı); edisyon s. 168
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön