Yenilenmiş Astronominin Alıştırmaları
Tycho Brahe'nin Uraniborg'daki büyük duvar kadranı (Quadrans Muralis); Brahe göğü işaret ederken yardımcıları gözlem yapıyor. Kaynak, Brahe'nin Yenilenmiş Astronominin Aletleri (Astronomiae Instauratae Mechanica) adlı eseri, 1598.
Kozmoloji

Yenilenmiş Astronominin Alıştırmaları

Astronomiae Instauratae Progymnasmata
Tycho Brahe· 1648· Özgün: İngilizce· Source Library
KozmolojiTürkçe çeviriAçık erişim

Yeni bir yıldızın 1572'de gökyüzünde belirmesi, göklerin değişmez ve bozulmaz olduğu yolundaki kadim inancı sarsmıştı. Danimarkalı gökbilimci Tycho Brahe, bu olağanüstü göksel olayları anlamlandırma çabasına, önce göklerin en görkemli cismiyle, Güneş ile başlar. Aşağıdaki pasaj, eserin Birinci Bölümünün açılışında, Güneş'in evrendeki eşsiz konumunu ve tüm astronomik bilginin neden ondan yola çıkması gerektiğini betimler.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

GÜNEŞ, Tanrı'nın tükenmez Hikmetinin bu uçsuz bucaksız Dünya Tiyatrosunda var ettiği bütün cisimlerin en büyüğü ve en parlağıdır. Görkemli güzelliği ve ihtişamıyla olduğu kadar gücü ve etkin nüfuzuyla da diğer hepsini çok geride bırakır.

O, yıllık ve günlük devinimiyle ve doğuştan gelen aydınlık berraklığıyla, değişmez bir yasa uyarınca yalnızca zamanın bölümlerini, Yılları, Günleri ve Geceleri, Yaz ile Kışın, İlkbahar ile Sonbaharın birbirini izleyişini yaratmakla kalmaz, aynı zamanda yaşam veren sıcaklığı ve göksel gücüyle bütün Doğayı canlandırır, besler ve kendisine takdir edilmiş olgunluğa eriştirir.

Bu, aşağı Dünyada var olan her şeyi, Hayvanlardan ve Bitkilerden Madenlere ve Metallere kadar kapsar; öyle ki gücü Yerin en iç derinliklerine dek nüfuz eder. Onun buyruğuyla geri kalan bütün Gezegenler ve tüm Göksel Koro, kendisine ünlü bir Kral ve Önder olarak, uyumlu ve hiç kesintiye uğramayan bir saygıyla hürmet ederek yollarını sürdürürler.

Onun buyruğuyla bütün Gezegenler ve tüm Göksel Koro, kendisine ünlü bir Kral ve Önder olarak hürmet ederek yollarını sürdürürler.
Özgün metin (İngilizce)
The SUN is the greatest and brightest of all the bodies that the inexhaustible Wisdom of God has established in this vast Theatre of the World. It far surpasses all others in illustrious beauty and majesty, as well as in power and effective influence. Not only does it create the divisions of time, the Years, Days, and Nights, and the successions of Summer and Winter, Spring and Autumn by a constant law through its annual and daily motion and its innate, brilliant clarity of light, but it also enlivens, nourishes, and brings to its destined maturity the whole of Nature through its life-giving heat and heavenly power. This includes everything generated in the lower World, from Animals and Plants to Minerals and Metals, so that its power penetrates into the very innermost bowels of the Earth. At its command, all the remaining Planets and the entire Celestial Chorus direct their course, venerating it as a renowned King and Leader with a harmonious and never-interrupted observance.

Bu metin neden önemli

Tycho Brahe (1546-1601), teleskop öncesi çağın en hassas gözlemlerini yapan Danimarkalı soyludur. Hven adasındaki Uraniborg gözlemevinde devasa pirinç aletlerle yıldızların ve gezegenlerin konumlarını benzeri görülmemiş bir kesinlikle ölçmüştür. 1572'de Kassiopeia takımyıldızında beliren yeni yıldız (bir süpernova) ile 1577 kuyrukluyıldızının Ay küresinin ötesinde, yani sözde değişmez göklerde bulunduğunu kanıtlaması, Aristotelesçi kozmolojinin göklerin bozulmazlığı ilkesini yıkmıştır. Bu eser, o gözlemlerin dayandığı temel güneş kuramını ortaya koyar. Brahe'nin biriktirdiği veriler, ölümünden sonra öğrencisi Johannes Kepler'in gezegen hareketi yasalarını keşfetmesinin yolunu açmıştır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Opera Omnia: Astronomiae Instauratae Progymnasmata
Neşir
Complete Works baskısı, 1648
Konum
Birinci Bölüm, Sayfa 3 (Bölüm Bir açılışı)
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön