Çeşme, Kral ve Banyo
Fırını (athanor) ve cam kabının başında bir simyacı. Bernard'ın çeşme alegorisinde kabın ve banyonun karşılığı olan bu düzenek, dönüşümün gerektirdiği ölçülü ısıyı simgeler.
Simya

Çeşme, Kral ve Banyo

De chymico miraculo, quod lapidem philosophiae appellant
Trevisolu Bernard (Bernhardus Trevisanus)· 1583· Özgün: İngilizce· Source Library
SimyaTürkçe çeviriAçık erişim

Trevisolu Bernard, geç Orta Çağ simyasının en tanınmış alegorilerinden birini anlatır. Bilge, çalışmaktan yorulan zihnini dinlendirmek için kırlara çıkar ve taşla çevrilmiş, üstü kapalı berrak bir çeşmeyle karşılaşır. Yanından geçen yaşlı bir rahip, bu çeşmenin sırrını açar. Çeşme, kral ve banyo imgeleri; simyacının fırınını, felsefe taşının maddesini ve dönüşümün gizli evrelerini örten bir dille anlatır. Aşağıdaki pasaj, rahibin bu olağanüstü çeşmeye ve onun kralına dair verdiği ilk yanıttır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Berrak, küçük bir çeşmeye rastladım. Çok güzel bir taşla çevrilip tahkim edilmiş, bir meşe kütüğünün üzerine oturtulmuştu ve hayvanlar içine girmesin yahut kuşlar orada kendilerine bir banyo edinmesin diye bir duvarla kuşatılmıştı. Bu çeşmenin başında oturup güzelliğini seyrederken, üstünün kapalı olduğunu gördüm.

Ben bununla meşgulken, bir rahibe benzeyen, yaşlı ve pek muhterem bir adam yanımdan geçti. Ona, bu küçük çeşmenin neden böyle kapatılıp tahkim edildiğini sordum. Bana dostça bir karşılık vererek şöyle dedi: Bilesin ki dostum, bu çeşme bütün dünyadaki diğer çeşmelerin hepsinden daha şaşırtıcı ve heybetli bir güce sahiptir.

O yalnızca bu memleketin Kralına aittir. Çeşme onu çok iyi tanır, o da çeşmeyi tanır. O banyoda öyle bir süre kalır ki, bununla öylesine genç bir kuvvete erişir ki, ne kadar güçlü olursa olsun hiç kimse tarafından yenilemez.

Çeşme onu çok iyi tanır, o da çeşmeyi tanır.
Özgün metin (İngilizce)
I happened upon a most limpid little fountain, enclosed and fortified with very beautiful stone, set upon an oak trunk, and otherwise surrounded by a wall, lest brute animals enter it or birds make a bath for themselves in it. Sitting above this fountain, I contemplated its beauty and saw that it was closed at the top. While I was doing this, an old and very venerable man, like a Priest, passed by. I asked him why this little fountain was closed and fortified in this manner. Granting me a friendly response, he said: You should know, my friend, that this fountain is of a very wonderful and awesome power beyond all other fountains in the whole world. It belongs only to the King of this country, whom the fountain knows very well, and he knows the fountain. In that bath he remains, by which he is brought to such youthful strength that he cannot be conquered by anyone, however robust.

Bu metin neden önemli

Trevisolu Bernard (yaklaşık 1406 sonrası), simya geleneğinin efsanevi bir simasıdır ve ona atfedilen çeşme alegorisi, felsefe taşı arayışının en çok yorumlanan sembolik anlatılarından biridir. Buradaki çeşme simyacının kabını yahut fırınını, üstündeki taş ve içi oyuk meşe camdan damıtma kabını, banyo (balneum) katının sıvı içinde çözünmesini, Kral ise altını ya da mükemmelleşmeye eren maddeyi temsil eder. Kralın banyoda geçirdiği süre ve tenle giysinin renkleri, siyahlaşma, beyazlaşma ve kızıllaşma gibi Büyük Eserin evrelerini örtük bir dille anlatır. Bu pasaj, 1583 tarihli Latince baskıdan çevrilmiştir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
De chymico miraculo, quod lapidem philosophiae appellant (On the Chemical Miracle, Called the Philosopher's Stone), Bernhardus Trevisanus, 1583, s. 56
Neşir
1583 Latince baskı (Basel)
Konum
Sayfa 56
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön