Galli simyacı ve Hermetik düşünür Thomas Vaughan, "Eugenius Philalethes" takma adıyla yazdığı bu 1651 tarihli risalesinde bir rüya alegorisi kurar. Metin adını Latince "Lumen de Lumine" (Işıktan Işık) ifadesinden alır; karanlığın en derin katmanından doğan mistik bir ışığın görüsünü anlatır. Aşağıdaki pasajda anlatıcı, çölvari bir gecenin sessizliğinde beklerken mor renkli, sisli bir aydınlığın ortasından bir mum alevi gibi çiçeklenen ışığın belirişine tanık olur. Bu, simyanın en eski imgesidir: nur, kendi zıddı olan zulmetin göbeğinden fışkırır.
Bu beklenmedik olaylardan biraz tedirgin olmuştum ki, yeni bir görünüş kaygılarımı dağıttı. Sağ elimin az ötesinde, mum ışığı kadar berrak olmayan, sisli ve bir atmosferi andıran zayıf beyaz bir ışık seçebiliyordum. Merkezine doğru, ölülerin diyarına ait güneş ışığı gibi mor bir renkteydi; çevresine yayıldıkça ise süt beyazına dönüyordu.
Bu tuhaf sahneyle meşgulken, o mor renklerin tam ortasında ansızın bir kıpırtı belirdi ve merkezlerinin göbeğinden, bir mum alevi gibi çiçeklenen bir ışık fışkırdı. Son derece parlaktı; tan yıldızı gibi ışıldayıp titreşiyordu. Bu yeni gezegenin küçük demetler ve ırmakçıklar hâlinde taşan huzmeleri gümüş iplikçikleri andırıyordu; ağaçlara vurunca zarif, yeşil bir yaprak örtüsünü açığa çıkardı ve kendimi bir defne korusunda buldum.
O mor renklerin göbeğinden, bir mum alevi gibi çiçeklenen bir ışık fışkırdı.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Thomas Vaughan (1621-1666), on yedinci yüzyıl İngiltere'sinin en özgün Hermetik yazarlarındandır ve düşüncesi Rosicrucian gelenek ile Yeni-Platoncu ışık metafiziğinin kesişiminde durur. "Lumen de Lumine" başlığı bilinçli bir çağrışım taşır: hem Yuhanna İncili'nin "ışık karanlıkta parlar" mısrasına hem de İznik amentüsünün "Işıktan Işık" (Deum de Deo, lumen de lumine) formülüne göndermedir. Vaughan için simyevi dönüşüm, maddenin arıtılmasından önce bir aydınlanma hâlidir; prima materia'nın karanlığından doğan nur, ruhun kendi kaynağına dönüşünü simgeler. Bu görü pasajı, çağdaşı Robert Fludd'un kozmolojik gravürlerindeki "karanlıktan doğan ışık" temasıyla doğrudan konuşur.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Lumen de Lumine, or A New Magicall Light — Thomas Vaughan (Eugenius Philalethes), Londra, 1651
- Neşir
- 1651 Londra baskısı (birinci baskı), İngilizce; Source Library dijital nüshası, 126 sayfa
- Konum
- Sayfa 23 (görü/rüya bölümü); kaynak metin çevirisi, çeviri alanı
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library