Thomas Vaughan, on yedinci yüzyıl İngiltere'sinin en tuhaf ve en tutkulu Hermetik yazarlarından biriydi. Eugenius Philalethes takma adıyla kaleme aldığı bu incecik risalede, simyayı bir maden dönüştürme zanaatı olmaktan çıkarıp bir ışık öğretisine yükseltir. Işığın kadim bilgeler eliyle nasıl gizlenerek ve süslenerek kuşaktan kuşağa aktarıldığını anlatan aşağıdaki açılış sayfaları, eserin bütün havasını ele verir: gösteriş değil, hayır; gürültü değil, sessiz bir irşat.
Işık üzerine söz söylemeyi ve onu gelecek kuşakların eline emanet etmeyi kendi içimde kararlaştırdım. Bu, kuşkusuz pek kadim bir uygulamadır ve ilk bilge olanlar tarafından ilk kez benimsenmiştir. O zamanlar bu iş gösteriş için değil, hayır için yapılırdı. O yazarların saikleri hiçbir şan barındırmaz, ama pek çok fayda taşırdı. Niyetleri, kendilerinin görebildiğiyle övünmek değil, bir bakıma kör olup göremeyenlere yol göstermekti.
Bunu başarmak için kimi çağdaş barbarların yaptığı gibi gürültülü ve kötü niyetli çekişmelere girişmediler. Bunun yerine sükûnetle bir irşat sundular. O irşat bir kez geri çevrildiğinde, bir daha asla dayatılmadı. Ne var ki gizemleri aktarırken, ışığını gölgelerinden ayrı dağıtmayan tabiatı taklit ettiklerini görüyorum. Sanatlarına bir örtü örttüler, karanlık olsun diye değil, süs olsun diye.
Kendi payıma ben orta bir yol tutacağım: ne fazla karanlık ne fazla açık, öyle bir yol ki gelecek kuşaklara hizmet etsin ve ilmin kendisine bir parça ihtişam katsın.
Sanatlarına bir örtü örttüler, karanlık olsun diye değil, süs olsun diye.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Aula Lucis, yani Işık Sarayı, Vaughan'ın 1652'de S. N. rumuzuyla yayımladığı kısa bir Hermetik ve Yeni-Eflatuncu risaledir. Metin, simyanın alışıldık laboratuvar diliyle ilahi ışık öğretisini iç içe geçirir; ilk maddeyi, ruhsal doğuşu ve tabiatın ışığını bir arada anar. Bu açılış bölümünde Vaughan, kadim bilgelerin bilgiyi neden örtük bir dille aktardığını savunur ve kendini bu geleneğin, Francis Bacon'ın deyişiyle kandili elden ele geçiren geleneğin bir halkası olarak konumlandırır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Aula Lucis, or The House of Light (Thomas Vaughan, Londra, 1652)
- Neşir
- İlk baskı, Londra 1652; Getty Research Institute nüshası (Internet Archive: aulalucisorhouse00vaug)
- Konum
- Metnin gövdesinin açılışı, s. 15-16 (Aula Lucis, &c.)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
