Nathan of Gaza'nın kayıp "Ejderler Üzerine" risalesinin (Deruş ha-Taninim) 1850 öncesine ait bir İngilizce çevirisi bulunmadığı için, o metnin beslendiği asıl kaynağa, yani Kabbalah'ın kadim temel eseri Sefer Yetzirah'a (Yaratılış Kitabı) dönüldü. Aşağıdaki pasaj, 1750 tarihli İngilizce "Theosophic and Cabalistic Tracts" derlemesinde yer alan Yaratılış Kitabı çevirisinden alınmıştır. Burada evrenin eksenine sarılan gök ejderi "Teli" tarif edilir; kozmosu tahtından yöneten bu ejder, tam da Nathan of Gaza'nın ejderler öğretisinin ardındaki kadim Kabbalistik tasavvurdur.

Türkçe çeviri (önizleme) · Çeviren Şira Nur Uysal

Üç, yedi ve on iki sayısının şahitliklerini biçimlendirdi ve nakşetti: aklın, yani feleğin ve kalbin içindeki on iki burcu ve yöneticileri; üç unsuru olan ateşi, suyu ve havayı (yukarıda ateş, aşağıda su, ortada ise her ikisinden pay alan hava). Böylece Teli, yani akıl, âlemin içindedir; felek yılın içindedir; kalp ise insanın içindedir.

Üç: ateş, su ve hava. Teli âlemde, tahtındaki bir kral gibidir. Felek yılda, şehrindeki bir kral gibidir. Kalp insanda, savaştaki bir kral gibidir. Bunların karşısına Tanrı iyiyi ve kötüyü koydu: iyiyi iyiden, kötüyü kötüden. İyi kötüyü ispat eder, kötü de iyiyi. İyi doğrular için ayrılmıştır, kötü ise fesatçılar için.

Sadık Kral olan Tanrı, her şeyi kutsal makamının tahtından yönetir. Bir üçün üzerinde, üç yedinin üzerinde, yedi on ikinin üzerinde durur ve hepsi birbirine bağlanmıştır.

Özgün metin (İngilizce)

He formed and engraved the testimonies of 3, 7, and 12: the 12 signs and leaders in the intelligence, or sphere and heart; the 3 elements—fire, water, and air (the fire above, the water below, and the air between, which shows the air partakes of both). The Teli, or intelligence, is in the world; the sphere in the year; and the heart in man. 3—Fire, water, and air. The Teli in the world, like a king on his throne. The sphere in the year, like a king in a city. The heart in man, like a king in war. In opposition to these God made good and evil: the good from good, and evil from evil. The good proves the evil, and vice versa. The good is reserved for the just, and the evil for the wicked. And God, who is the faithful King, governs all from the throne of his sanctuary. 1 upon 3, and 3 upon 7, and 7 upon 12, and all are linked together.

Bu metin neden önemli

Nathan of Gaza (Gazzeli Nathan, 1643-1680), sahte mesih Sabetay Sevi'nin peygamberi ve Sabetaycı Kabbalah'ın kuramcısıydı. Kayıp "Ejderler Üzerine" (Deruş ha-Taninim) risalesinde, yaratılışın karanlık boşluğunda kıvrılan büyük ejderleri (taninim) mesihçi bir kozmogoniyle yorumlar. Bu tasavvurun kökeni, Kabbalah'ın en eski temel metni olan Sefer Yetzirah'a (Yaratılış Kitabı) dayanır. Orada evrenin eksenine sarılan gök ejderi Teli, feleği ve kalbi tahtından yöneten kral olarak betimlenir. Buradaki pasaj bu asıl kaynağın 1750 tarihli İngilizce çevirisidir ve Nathan'ın öğretisinin arkasındaki kadim ejder imgesini doğrudan gösterir.

Eser hakkında

Sefer Yetzirah (Yaratılış Kitabı), Yahudi mistisizmi ve Kabbalah külliyatının temel metinlerinden biri olarak kabul edilir. Geleneksel kabullerde kökeni İbrahim Peygamber'e kadar uzatılsa da metin, tarihsel süreçte anonim bir yazım ve derleme geleneğinin ürünü olarak şekillenmiştir. İbrani harflerinin ve sayıların kozmik işlevlerini ele alan bu kadim öğreti, yüzyıllar boyunca teologların ve mistiklerin ilgisini çekmiş; erken modern dönemde Hristiyan Kabbalistlerin ve ezoterik çevrelerin de inceleme alanına girmiştir. Sayfamızda sunulan metin, eserin 1750 tarihli anonim bir İngilizce neşri olan "Theosophic and Cabalistic Tracts" adlı derlemede yer alan çevirisine dayanmaktadır. Bu derleme, Kabbalistik literatürün Aydınlanma çağındaki erken İngilizce aktarımlarını yansıtması bakımından dikkat çekicidir.

Eserin bütünü, evrenin ve insanın varoluşunu ilahi dilin yapı taşları üzerinden kurar. Yaratılış süreci; on sefirot ile İbrani alfabesinin yirmi iki harfinden oluşan otuz iki gizemli hikmet yolu üzerinden açıklanır. Bu harfler üç ana grup halinde düzenlenir: üç ana harf, yedi çift harf ve on iki basit harf. Metnin temel savı, makrokozmos olan âlem, zaman boyutu olan yıl ve mikrokozmos olan insan bedeni arasında kusursuz bir simetri bulunduğu fikridir. Evrendeki tüm zıtlıklar, unsurlar ve yönler, tek bir ilahi iradenin idaresi altında birbiriyle bağlantılı bir hiyerarşi oluşturur. Sefer Yetzirah, bu matematiksel ve dilsel düzeni açıklayarak kozmik nizamın metafizik haritasını çizer.

Bu sayfada yer alan pasaj, eserin nihai sentezini ve gök ejderi "Teli" tasavvurunu ihtiva eden altıncı bölümün can alıcı kısmıdır. Metin; âlem, yıl ve insan arasındaki üçlü benzerliği kurarken Teli figürünü evrenin merkezine, tahtındaki bir kral gibi yerleştirir. Okur bu pasajı incelerken, astronomik bir eksen veya göksel bir güç olarak tasavvur edilen ejder imgesinin, hem zaman hem de insan kalbiyle kurduğu yapısal dengeye dikkat etmelidir. Bu metin, daha sonraki mistik geleneklerde geliştirilen kozmolojik metaforların kaynak zeminini anlamak ve kadim sayı simgeciliğinin bütüncül evren kurgusunu kavramak için okunabilir.

Bu eser Kabala Koleksiyonu'nun parçasıdır →

Künye

Kaynak eser: Theosophic and Cabalistic Tracts (Sefer Yetzirah / Yaratılış Kitabı çevirisi), Anonim, 1750, İngilizce; sayfa 64-65
Neşir: Theosophic and Cabalistic Tracts, 1750 baskısı; içindeki "Book of the Creation of Abraham" (Sefer Yetzirah) çevirisi. Rittangelius'un ayrı bir baskısına da atıf yapar.
Konum: Sayfa 64-65
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY-SA 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin, değiştirirseniz aynı lisansla paylaşın). Kullanım & lisans →

Bu Çeviriye Atıf

Uysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Teli: Göklerin Ejderi ve Tahtındaki Kral. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/teli-gokyuzu-ejderi-yetzirah-kabbalah

Özgün Sayfalar60 sayfa