Kyreneli Synesios, geç antik çağın son büyük Neoplatoncularından biridir. Bir yandan Plotinos ve Iamblikhos çizgisinin öğrencisi, bir yandan Ptolemais piskoposu olan bu düşünür, Takdir Üzerine adlı denemesinde Osiris ile Typhon efsanesini bir ruh öğretisine dönüştürür. Metnin görünürdeki yüzü bir Mısır masalıdır; iki kardeşin, iyi ile kötünün çekişmesidir. Ancak altında yatan asıl anlatı, ruhların kökeni ve kaderi üzerinedir. Synesios burada bedensel kardeşliğin ruhsal yakınlıkla bir olmadığını, ruhların aynı ana babadan değil aynı pınardan doğduğunu söyler. Aşağıdaki pasaj masalın açılışıdır ve tüm eserin felsefi çekirdeğini kurar.
Osiris ile Typhon kardeştiler ve aynı ana babadan gelmişlerdi. Oysa ruhların akrabalığı ile bedenlerin akrabalığı bir ve aynı şey değildir. Yeryüzünde aynı ana babadan doğmak ruhlara özgü değildir; ruhlara özgü olan, aynı pınardan akıp gelmektir. Evrenin doğası iki türlü kaynak sunar: biri ışıklı, öteki bulanıktır. Bu ikincisi topraktan fışkırır, çünkü kaynağı aşağıda bir yerdedir ve yeryüzünün oyuklarından sıçrayarak çıkar.
İlki ise Göklerin sırtından sarkar. Zira o, yeryüzü payını düzene koysun diye gerçekten aşağı gönderilmiştir; ama inerken büyük bir dikkat göstermesi buyrulmuştur ona, öyle ki düzensizliği ve kargaşayı düzene sokarken kendisi bu yakınlık yüzünden onursuzlukla ve kargaşayla bulaşmasın.
Themis'in bir yasası konmuştur ki ruhlara şunu bildirir: hangisi varoluşun en uzak sınırlarını tanımış, üstelik kendi doğasını korumuş ve dokunulmamış kalmışsa, işte o, aynı yoldan yeniden geriye akmalı ve kendi kaynağıyla yeniden birleşmelidir.
Yeryüzünde aynı ana babadan doğmak ruhlara özgü değildir; ruhlara özgü olan, aynı pınardan akıp gelmektir.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Bu metin, Mısır mitolojisinin en tanınmış çatışmasını, Osiris ile kardeşi Typhon arasındaki mücadeleyi Neoplatoncu bir ruh kozmolojisine dönüştürmesi bakımından önemlidir. Synesios için masal yalnızca bir öykü değil, aklın en yüksek gerçekliklere yükseldiği bir örtüdür. Burada ruhların iki ayrı kaynaktan geldiği fikri, Plotinos'un ruhun inişi ve yükselişi öğretisiyle doğrudan bağlıdır. Işıklı ruh Göklerin sırtından sarkar ve yeryüzüne düzen getirmek için iner; ama inişinde kendi saflığını yitirme tehlikesi taşır. Themis'in yasası ise ruhun kendi kaynağına dönüş imkanını, yani kadim geri dönüş özlemini dile getirir. Metin ayrıca Synesios'un yaşadığı çağın siyasi çekişmelerine örtülü bir gönderme olarak da okunmuştur.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- The Essays and Hymns of Synesius of Cyrene, Vol. 2 (On Providence, or The Egyptian Tale), çev. Augustine Fitzgerald, Oxford University Press / Humphrey Milford, 1930, s. 274
- Neşir
- Oxford University Press (Humphrey Milford), 1930
- Konum
- Cilt 2, "On Providence" (De Providentia), açılış bölümü, s. 274
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library