Sühreverdî, İslam düşüncesinin en özgün metafizikçilerinden biridir; İşrâk (Aydınlanma) felsefesinin kurucusu olarak, varlığın kökenini soyut bir ilkede değil, doğrudan nurda arar. Kadim Pers bilgeliği ile Eflatun'un mirasını tek bir ışık ontolojisinde birleştiren bu görme risalesi, varlığın tümünü Nurların Nuru'ndan taşan bir aydınlanma olarak okur. Aşağıdaki pasajda düşünür, gerçek görmenin gözde bir imgenin belirmesi değil, hakikat nurunun arınmış ruhun aynası üzerine tecellî etmesi olduğunu anlatır. Bu, geç antik Neoplatonik "Bir'den taşma" öğretisinin İslam ezoterizmindeki en parlak yankısıdır.
Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın adıyla. Hamd, ârifleri kalplerini kendi mârifetinin nurlarıyla aydınlatan, ruhlarını da azametinin tecellîlerine ayna kılan Allah'a mahsustur. Salât ve selâm, seçilmiş Peygamberi ile onun bütün âline ve ashabına olsun.
İmdi: Rabbinin rahmetine muhtaç olan kul Şihâbüddin es-Sühreverdî der ki: Bu kitap, görmenin hakikatini, ruhun yüce âleme nasıl bağlandığını ve bunun ardından gelen müşâhede ile keşfin sırlarını açıklayan bir risaledir. İçine, akıl sahiplerinin basiretini açacak ve yolcuları dosdoğru yola iletecek İşrâkî hikmetin inceliklerini yerleştirdik.
Bil ki ey Allah yolundaki kardeş, nur, kendiliğinden zâhir olan ve başka şeyleri de zâhir kılan şeydir. Varlıkta görülen yahut idrak edilen her ne varsa, varlığını ve berraklığını o İlk Nur'dan alır ki o, Nurların Nuru'dur. Bu nur, ruhun berrak aynası üzerine tecellî ettiğinde, hakikatlerin suretleri, aslında oldukları gibi tastamam onun üzerine nakşolunur. İşte yanılmayan ve şaşmayan gerçek görüşün özü budur.
Nur, kendiliğinden zâhir olan ve başka şeyleri de zâhir kılan şeydir; her varlık, varlığını Nurların Nuru'ndan alır.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Bu metin önemlidir, çünkü Neoplatonik "Bir'den taşma" (emanation) öğretisinin İslam dünyasındaki en dolaysız dönüşümüdür. Plotinos'ta ışık bir benzetmeyken Sühreverdî'de doğrudan varlığın kendisi olur: her şey Nurların Nuru'ndan derece derece taşan aydınlıktır, karanlık ise yokluğun ta kendisidir. Sühreverdî bu ışık hiyerarşisini kadim Pers bilgeliği ile Eflatun'un idealar öğretisini kaynaştırarak kurar ve böylece Doğu ile Batı'nın ezoterik geleneklerini tek bir kozmolojide buluşturur. Ruhun cilâlanmış bir ayna gibi hakikat nurunu yansıtması fikri, sonraki İslam tasavvufunu ve İbn Arabî çizgisini derinden etkilemiştir. Kutsala Dönüş'ün ışık, tecellî ve içsel görme temaları için bu risale çekirdek bir kaynaktır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Nuṣūṣ Ishrāqīya: Three Treatises on Vision and Metaphor (Nusûs İşrâkıyye / İşrâkî Metinler), Şihâbüddin es-Sühreverdî; edisyon Kāsım Muhammed Abbâs, Divân el-Masâr, Bağdat 2005; İngilizce çeviri Source Library (sourcelibrary.org).
- Neşir
- Birinci baskı, Divân el-Masâr li't-Terceme ve'n-Neşr, Bağdat 2005; edisyon-kritik: Kāsım Muhammed Abbâs
- Konum
- Sayfa 8 (İngilizce çeviri katmanı), 129 sayfalık yazmanın giriş bölümü; Source Library dijital nüshası
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
