Felsefeye Çağrı: Ruhun İlahi Öze Yükselişi
Filozof Iamblikhos'u betimleyen dairesel ahşap baskı (woodcut) portresi.
Neoplatonizm

Felsefeye Çağrı: Ruhun İlahi Öze Yükselişi

Iamblikhos (İngilizceye çeviren: Thomas Taylor)· 1821 (özgün eser MS 4. yüzyıl başı)· Özgün: İngilizce· Source Library
NeoplatonizmTürkçe çeviriAçık erişim

Iamblikhos'un felsefeye çağrısı, ruhun madde dünyasından koparak kendi ilahi kökenine dönmesi çağrısıdır. Aşağıdaki pasaj, Geç Antik Neoplatonizmin en etkili metinlerinden birinin, "Mısırlıların Gizemleri Üzerine" adlı eserin kapanış bölümünden alınmıştır. Burada Iamblikhos, bilgeliğe giden yolun yalnızca bir zihin egzersizi değil, ruhun arınması, özgürleşmesi ve nihayet Tanrılarla birleşmesi olduğunu ilan eder. Eserin son sözü bir yakarıştır: filozofun bütün çabası, ebedi hakikatin içine yerleşmesi ve en kutlu iyiliğe ulaşması dileğinde toplanır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

İyilik üzerine de şöyle düşünürler: onun bir türü ilahidir, ki bu, düşünülür olandan önce gelen Tanrı'dır; diğeri ise insanidir ve bu, ilahi olanla birleşmekten ibarettir. Teurgistler ilahi zihni önemsiz meseleler için rahatsız etmezler; ona yalnızca ruhun arınmasına, özgürleşmesine ve kurtuluşuna ilişkin şeyleri danışırlar. Zorlu olsa da insanlığa faydasız kalan işlerle uğraşmazlar; tam tersine, dikkatlerini ruha her şeyden çok yarar sağlayan şeylere yöneltirler. Hilekar bir cine de kanmış değildirler; zira yanıltıcı ve cinlere özgü bir tabiatı alt ederek düşünülür ve ilahi öze yükselirler.

İşte böylece, elimizden geldiğince, kehanet ve teurji hakkındaki sorularınızı yanıtlamış olduk. Geriye, bu görüşmenin sonunda, Tanrılara yakarmak kalıyor: bana hakiki kavrayışların sarsılmaz bir muhafazasını bağışlasınlar, içime ebediyen hakikati yerleştirsinler ve Tanrılara dair daha yetkin kavrayışlardan bana bolca pay versinler. En kutlu iyiliğimizin nihai ereği ve birbirimizle olan uyumlu dostluğumuzun teyidi bu kavrayışlarda temellenir.

Yanıltıcı ve cinlere özgü bir tabiatı alt ederek düşünülür ve ilahi öze yükselirler.
Özgün metin (İngilizce)
With respect to the good, likewise, they conceive that one kind is divine, and this is the God who is prior to the intelligible; but that the other is human, and is a union with the former. Nor do "theurgists disturb the divine intellect about trifling concerns;" but they consult it about things which pertain to the purification, liberation, and salvation of the soul. Neither do they studiously employ themselves in things which are indeed difficult, yet useless to mankind; but, on the contrary, they direct their attention to things which are of all others most beneficial to the soul. Nor, in the last place, are "they deceived by a certain fraudulent dæmon," who, having vanquished a fallacious and dæmoniacal nature, ascend to an intelligible and divine essence. And thus we have answered, to the utmost of our ability, your inquiries concerning divination and theurgy. It remains, therefore, at the end of this discussion, that I should beseech the Gods to afford me an immutable guard of true conceptions, to insert in me truth eternally, and to supply me abundantly with the participation of more perfect conceptions of the Gods, in which the most blessed end of our good is posited, and the confirmation of our concordant friendship with each other.

Bu metin neden önemli

Iamblikhos (MS 245-325), Suriye kökenli bir Neoplatonik filozoftur ve okulun ritüel boyutunu, yani teurjiyi felsefenin kalbine yerleştirmesiyle tanınır. Bu metin, öğrencisi Porphyrios'un ilahi bilgi ve ayin üzerine yönelttiği kuşkuculuğa verilen kapsamlı bir yanıt olarak yazılmıştır. Iamblikhos için felsefe salt bir akıl yürütme değil, ruhun kendi kaynağına dönüşünü sağlayan bir yükseliş yoludur. Bu pasaj önemlidir çünkü Rönesans'a kadar uzanan bir geleneğin, ruhun arınıp Bir ve İyi olana yükselebileceği fikrinin en açık ifadelerinden birini sunar. Marsilio Ficino'nun 15. yüzyılda bu eseri Latinceye çevirmesi, Iamblikhos'un Batı hermetik ve Platonik düşünce üzerindeki kalıcı etkisini pekiştirmiştir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Iamblichus on the Mysteries of the Egyptians, Chaldeans, and Assyrians (De Mysteriis), Kitap X, Bölüm VII-VIII; İngilizceye çeviren Thomas Taylor, yayımcı Bertram Dobell, 1821
Neşir
Bertram Dobell baskısı, Londra, 1821; Thomas Taylor'ın Yunancadan İngilizceye çevirisi
Konum
Kitap X, Bölüm VII-VIII (basılı sayfa 335-336; tarayıcı sayfaları 368-369)
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön