Simplikios'un Epiktetos El Kitabı Şerhi: Bir ve İyi Üzerine

Kilikyalı Simplikios, Geç Antik Çağ'ın son büyük Neoplatoncularından biriydi ve Atina Akademisi'nin İmparator Iustinianos tarafından 529 yılında kapatılmasının ardından öğretisini sürdüren düşünürler arasında yer aldı. Stoacı köle filozof Epiktetos'un ünlü El Kitabı'na (Enkheiridion) yazdığı şerh, ilk bakışta yalnızca bir Stoacı ahlak elkitabının açıklaması gibi görünür. Ancak Simplikios bu metni Neoplatonik bir metafiziğin içinden okur. Epiktetos'un "bizim gücümüz dahilinde olan" ile "olmayan" arasında kurduğu ünlü ayrımı, Simplikios doğrudan varlığın ilk ilkesine, yani Bir'e ve İyi'ye bağlar. Aşağıdaki pasajda, insanın ahlaki özgürlüğünün kökeninin araştırılması, tüm varlıkların kendisinden çıktığı o aşkın kaynağın betimlenmesine dönüşür.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Bütün varlıkların ilkesi İyi'dir. Zira her şeyin arzuladığı ve her şeyin kendisine doğru çabaladığı o şey, var olan her şeyin başlangıcı ve sonudur. İyi, bütün şeyleri kendisinden meydana getirir; varlık düzeninde ilk olanları, ortada bulunanları ve en sonda yer alanları.

Fakat kendisine en yakın olan o ilk şeyleri, olabildiğince kendine benzer biçimde üretir. Tek olan İyilik'ten pek çok iyilik doğar; her şeyi aşan tek olan Yalınlık'tan pek çok yalınlık doğar; ve tek olan İlke'den pek çok ilke çıkar. Çünkü Bir, İlke, İyi ve Tanrı, hepsi aynı şeydir.

Bir, gerçekten de her şeyin ilk nedenidir; zira o ilk olan, yalın ve birleşiktir. Bileşik olan her şey bir çokluğu gerektirdiğinden, Bir'den sonra gelmek zorundadır.

Çünkü Bir, İlke, İyi ve Tanrı, hepsi aynı şeydir.

Özgün metin (İngilizce)

The principle of all beings is the Good. For that which all things desire and toward which all things strive is the beginning and the end of all things. From itself, the Good brings forth all things—those that are first, those in the middle, and those that are last in the order of existence. But those first things, which are closest to it, it produces as much like itself as possible: from the one Goodness come many goodnesses; from the one Simplicity—which transcends everything—come many simplicities; and from the one Principle come many principles. For the One, the Principle, the Good, and God are all the same thing. The One is indeed the first cause of everything, insofar as that first thing is simple and unified.

Bu metin neden önemli

Bu pasaj, Simplikios'un şerhinin Birinci Bölüm'ünde, Epiktetos'un "bizim gücümüz dahilinde olan şeyler" öğretisini metafizik bir temele oturttuğu yerden alınmıştır. Simplikios, ahlaki özgürlüğün ve iyi bir yaşamın kökünün ne olduğunu araştırmak için "en tepeden", yani varlığın ilk ilkesinden başlamayı seçer. Burada betimlenen kademeli çıkış (proodos) düşüncesi, Plotinos'un Enneadlar'ında ve Proklos'ta biçimlenen klasik Neoplatonik şemadır: aşkın ve yalın olan Bir'den, kendisine benzeyen çoklukların taşarak varlığa gelmesi. Böylece Stoacı bir ahlak metni, Geç Antik Çağ'ın en gelişmiş metafizik dizgesiyle kaynaştırılmış olur. Metin, Vatikan Kütüphanesi'ndeki Pal. gr. 276 numaralı 1468 tarihli Yunanca nüshadan çevrilmiştir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: Simplicius Commentary on Epictetus Enchiridion (Pal. gr. 276)
Neşir: Pal. gr. 276 numaralı Yunanca elyazması nüsha, 1468
Konum: Sayfa 19 (çeviri metni), Birinci Bölüm; Vatikan Kütüphanesi Pal. gr. 276
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön