Merkür, Simyacı ve Doğa Diyalogu

Michael Sendivogius'un ünlü Simya diyaloğundan bir sahne. Filozof Taşı'nın peşine düşmüş zavallı bir simyacı, cıvanın doğasını bilmediği için boşuna didinir. Cıva her defasında uçup gider, o ise yorgunluk ve kaygı içinde uykuya dalar. Rüyasında bir ihtiyar belirir ve ona gerçek yolu göstermeye başlar. Aşağıdaki pasaj, bu masalsı hikayenin en canlı anlarından birini aktarır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Cıvayı alıp işe koyuldu. Onu bir cam kaba koydu ve ateşe verdi. Cıva ise tabiatı gereği buharlaşıp uçtu. Onun doğasından habersiz olan zavallı simyacı karısını dövdü ve şöyle dedi: "Buraya senden başka kimse giremezdi! Cıvamı camdan sen aldın!" Ağlayan kadın kendini savundu ve kocasına usulca şöyle dedi: "Umarım bütün bunlardan yalnızca gübre çıkarırsın."

Simyacı cıvayı yeniden aldı ve bir kez daha kaba koydu. Karısı almasın diye de onu kendi gözetiminde tuttu. Ne var ki cıva, kendi bildiği yolda yine buharlaşıp gitti. Öylesine tükenmiş, kaygılı düşüncelerle dolmuş bir haldeyken uykuya daldı.

Rüyasında ona bir görüntü belirdi. Bir ihtiyar yanına geldi, onu selamladı ve şöyle dedi: "Dostum, neden bu kadar kederlisin?" O da yanıt verdi: "Seve seve Filozof Taşı'nı yapmak isterim."

Umarım bütün bunlardan yalnızca gübre çıkarırsın.

Özgün metin (İngilizce)

And having taken Mercury, he began to work; he placed it in a glass vessel and applied fire. The Mercury, as is its nature, evaporated. The wretched Alchemist, ignorant of its nature, beat his wife, saying: "No one could have come in here except you! You have taken my Mercury out of the glass!" The wife, weeping, defended herself and said quietly to her husband: "May you make only dung out of these things." The Alchemist took the Mercury again and once more placed it in the vessel; and lest his wife should take it, he guarded it himself. But the Mercury, in its own way, evaporated again. And when he had become so exhausted and full of anxious thoughts, he fell asleep. And in his dreams a vision appeared to him: an Old Man came to him, greeted him, and said: "Friend, why are you so sad?" He replied, "I would gladly make the Philosophers' Stone."

Bu metin neden önemli

Bu pasaj, Sendivogius'un 1604 civarında yayımlanan ve simya edebiyatının en çok okunan eserlerinden biri olan Novum Lumen Chymicum'una (Simyanın Yeni Işığı) eklenen Merkür, Simyacı ve Doğa Diyalogu'ndan alınmıştır. Diyalog, taşı yalnızca kaba maddeyle ve kör bir çabayla arayan sahte simyacıyı hicveder. Simyacının cıvayı zorla buyruk altına almaya çalışması, Sendivogius'un temel öğretisiyle çelişir: Gerçek eser, doğayı zorlamakla değil, onun sade işleyişini taklit etmekle mümkündür. Rüyadaki ihtiyar figürü, bu kavrayışa götüren içsel rehberi temsil eder.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: Novum lumen chymicum (A New Light of Alchemy), Dialogus Mercurii, Alchymistae et Naturae
Neşir: Latin edition, 1644
Konum: Sayfa 109-110 (Dialogue of Mercury, the Alchemist, and Nature)
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön