Thomas Charnock, üniversite eğitimi görmemiş, kendi deyimiyle "okumamış" bir İngiliz simyacısıydı. 1557 yılının ilk gününde kaleme aldığı bu manzum inceleme, Büyük Eserin gizli ateşinden çok, o eseri kotarmak için gereken kaplar ve aletler üzerinedir. Aşağıdaki bölüm, kitabın kendi önsözüdür: yazar, küçük hacimli eserine seslenerek onu dünyaya uğurlar ve sırrı arayanlara, aradıkları her şeyin uzak limanlarda değil, kendi topraklarında bulunduğunu söyler.
Çık ortaya küçük kitap, cirmin ufak olsa da, öbürlerinin hiçbirinde bulunmayan bir şey saklıdır sende. Bu sanata gönül vermiş öğrencilerin zihnini doyurmaya yeter de artarsın; bir arabayı dolduracak kadar kitaba bedelsin. Ne mutlu seni elinde tutana, zira özenli bir arayışla sende bulacaktır gereken her şeyi: simyaya ait kapları ve aletleri. Öyle bir bilgidir bu ki nice yüreği tutuşturur, aynı marifete sahip olmayı öyle şiddetle arzularlar.
Sevinip can atmalarına da şaşmamalı, çünkü boş yere nice altın harcadılar; türlü türlü kaplar yaptırdılar, onları uzak limanlardan getirttiler; oysa iyice kavrayamadılar ki muhtaç olduğumuz her şey burada, İngiltere'dedir. Şimdi düşünün, eserimizde bunca zaman didinip duranlara bu bilgi nice para kazandırmaz mı? Kimileri kesesindeki bütün akçeyi harcamaya razıdır, bunu ya da yarısını olsun bilebilseydi.
İşte bu yüzden acıyarak artık esirgemeyeceğim kendimi, amaçlarına erişsinler diye her şeyi açıkça bildireceğim. Öyleyse kitabıma rastlarsan eğer, ister tesadüfle ister ne yapıp edip; öldükten ve çürüdükten sonra ruhum için dua et, çünkü simya ilminin kapısını aralayan benim. Bir zerre aklın varsa bu sana yeter; şimdi zekânı bile ki ona erişebilesin.
Muhtaç olduğumuz her şey burada, İngiltere'dedir.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Bu metin Thomas Charnock'un 1557'de yazdığı, ancak yüz yıl kadar sonra Elias Ashmole'un Theatrum Chemicum Britannicum (Londra, 1652) adlı büyük İngiliz simya antolojisi içinde basılan "Doğa Felsefesinin Özeti" adlı manzum eserinin önsözüdür. Charnock, çağdaşlarının pahalı ve egzotik aletlerin peşinde ziyan ettikleri servete karşı çıkarak, Büyük Eser için gereken bütün kapların ve aletlerin sade ve yerli olduğunu savunur. Kitabına canlı bir varlık gibi seslenip onu dünyaya uğurlaması, dönemin didaktik simya şiirinde sık görülen bir alegoridir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Theatrum Chemicum Britannicum (derleyen Elias Ashmole), içinde Thomas Charnock, "The Breviary of Natural Philosophy" (Doğa Felsefesinin Özeti), yazarın önsözü. Londra: J. Grismond, Nath. Brooke için, 1652. Kaynak metin s. 292 (dijital tıpkıbasım s. 312).
- Neşir
- Londra: J. Grismond for Nath. Brooke, 1652 (Theatrum Chemicum Britannicum)
- Konum
- Yazarın Önsözü, "The Breviary of Natural Philosophy", s. 292 (tıpkıbasım sayfası 312)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
