Doğa Felsefesinin Özeti: Yazarın Önsözü
Damıtma tezgâhında çalışan Elizabeth dönemi simyacısı: kaplar, imbikler ve fırınla dolu bir çalışma odası. Charnock'un simyanın kapları ve aletleri üzerine yazdığı Özet'in ruhunu yansıtan dönem gravürü ("The Newe Jewell of Health" içindeki damıtma tahta baskısından).
Simya

Doğa Felsefesinin Özeti: Yazarın Önsözü

Thomas Charnock (Elias Ashmole tarafından derlenen Theatrum Chemicum Britannicum içinde)· 1557 (metin); 1652 (basım)· Özgün: İngilizce· Source Library
SimyaTürkçe çeviriAçık erişim

Thomas Charnock, üniversite eğitimi görmemiş, kendi deyimiyle "okumamış" bir İngiliz simyacısıydı. 1557 yılının ilk gününde kaleme aldığı bu manzum inceleme, Büyük Eserin gizli ateşinden çok, o eseri kotarmak için gereken kaplar ve aletler üzerinedir. Aşağıdaki bölüm, kitabın kendi önsözüdür: yazar, küçük hacimli eserine seslenerek onu dünyaya uğurlar ve sırrı arayanlara, aradıkları her şeyin uzak limanlarda değil, kendi topraklarında bulunduğunu söyler.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Çık ortaya küçük kitap, cirmin ufak olsa da, öbürlerinin hiçbirinde bulunmayan bir şey saklıdır sende. Bu sanata gönül vermiş öğrencilerin zihnini doyurmaya yeter de artarsın; bir arabayı dolduracak kadar kitaba bedelsin. Ne mutlu seni elinde tutana, zira özenli bir arayışla sende bulacaktır gereken her şeyi: simyaya ait kapları ve aletleri. Öyle bir bilgidir bu ki nice yüreği tutuşturur, aynı marifete sahip olmayı öyle şiddetle arzularlar.

Sevinip can atmalarına da şaşmamalı, çünkü boş yere nice altın harcadılar; türlü türlü kaplar yaptırdılar, onları uzak limanlardan getirttiler; oysa iyice kavrayamadılar ki muhtaç olduğumuz her şey burada, İngiltere'dedir. Şimdi düşünün, eserimizde bunca zaman didinip duranlara bu bilgi nice para kazandırmaz mı? Kimileri kesesindeki bütün akçeyi harcamaya razıdır, bunu ya da yarısını olsun bilebilseydi.

İşte bu yüzden acıyarak artık esirgemeyeceğim kendimi, amaçlarına erişsinler diye her şeyi açıkça bildireceğim. Öyleyse kitabıma rastlarsan eğer, ister tesadüfle ister ne yapıp edip; öldükten ve çürüdükten sonra ruhum için dua et, çünkü simya ilminin kapısını aralayan benim. Bir zerre aklın varsa bu sana yeter; şimdi zekânı bile ki ona erişebilesin.

Muhtaç olduğumuz her şey burada, İngiltere'dedir.
Özgün metin (İngilizce)
The Preface of the Author. Goe forth little Booke in volume but small, Yet hast thou in thee that is not in them All, For satisfying the mindes of the Students in this Arte, Then art thou worth as many Bookes, as will lye in a Cart: Glad may he be that hath thee in his keeping, For he may find through diligent seeking, All things in thee which shall be necessary, As Vessells and Instruments belonging to Alchimy; Which would set many a Mans heart on fire, To have the same knowledge they have so great desire. And no mervaile though they be glad and faine, For they have spent many a pound in vaine; In making of Vessells of many divers sorts, And have brought them out of many strange Ports: Because they did not well understand, That all things we need we have in England. Now think you that this will not save many a Marke, Unto those that have wrestled so long in our Warke? Yes some would spend all the Money in their pouch, If they knew but this or halfe so much. Wherefore of pitty I will no longer refraine, But declare all things their purpose to attaine. Wherefore if you do happen on my Booke, Either by Casualty, Hooke, or by Crooke: Yet pray for my Soule when I am dead and rotten, That of Alchimy Scyence the dore hath let open; Sufficient for thee if thou have any Braine, Now sharpen thy wits that thou maist it attaine.

Bu metin neden önemli

Bu metin Thomas Charnock'un 1557'de yazdığı, ancak yüz yıl kadar sonra Elias Ashmole'un Theatrum Chemicum Britannicum (Londra, 1652) adlı büyük İngiliz simya antolojisi içinde basılan "Doğa Felsefesinin Özeti" adlı manzum eserinin önsözüdür. Charnock, çağdaşlarının pahalı ve egzotik aletlerin peşinde ziyan ettikleri servete karşı çıkarak, Büyük Eser için gereken bütün kapların ve aletlerin sade ve yerli olduğunu savunur. Kitabına canlı bir varlık gibi seslenip onu dünyaya uğurlaması, dönemin didaktik simya şiirinde sık görülen bir alegoridir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Theatrum Chemicum Britannicum (derleyen Elias Ashmole), içinde Thomas Charnock, "The Breviary of Natural Philosophy" (Doğa Felsefesinin Özeti), yazarın önsözü. Londra: J. Grismond, Nath. Brooke için, 1652. Kaynak metin s. 292 (dijital tıpkıbasım s. 312).
Neşir
Londra: J. Grismond for Nath. Brooke, 1652 (Theatrum Chemicum Britannicum)
Konum
Yazarın Önsözü, "The Breviary of Natural Philosophy", s. 292 (tıpkıbasım sayfası 312)
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön