Sefer ha-Peliah, yani "Şaşılacak Şey Kitabı", ortaçağ Kabbalah geleneğinin en yoğun ve en esrarengiz metinlerinden biridir. Yaratılışı, İbrani harflerinin gücü ve ilahi sıfatların düzeni üzerinden okur. Aşağıdaki pasaj, dünyanın hangi temeller üzerine kurulduğunu ele alır: hikmet, anlayış ve bilgi. Metin bu üç gücü hem evrenin yapı taşları hem de insanları birbirini tamamlamaya çağıran bir kardeşlik ilkesi olarak sunar.

Türkçe çeviri (önizleme) · Çeviren Şira Nur Uysal

Şu ayetin sırrı budur: "Ve hikmet ve anlayış ve bilgi." Hikmet, ameli ve nazari güçtür; anlayış, varlığın içindeki ameli düşüncedir; bilgi ise dünyanın işlerine ve onun sırlarına inen düşüncedir. Kutsal Yazı da şöyle demiştir: "Rab yeryüzünü hikmetle kurdu, gökleri anlayışla pekiştirdi, bilgisiyle enginler yarıldı." Bunun anlamı şudur ki göklerin ve yerin varlığı bu üç şey üzerine bina edilmiştir: hikmet, anlayış ve bilgi. Ve bunlar dünyadaki üç temel sıfattır; işte varlığın kemali budur.

Şimdi bakınız, dünyada hikmet ehli olan bir insan, anlayış ehli olan başka bir insan ve bilgi ehli olan bir başka insan bulunduğundan, insanların birbirini tamamlamak için birleşip bir araya gelmeleri gerekir. İşte kardeşlik, dünyanın varlığının temelidir. Onun "birlikte oturmak" sözünün anlamı da budur: insanlar kemal içinde ve güzel bir yönetimle birleştiklerinde, egemenliğe layık olurlar.

Özgün metin (İngilizce)

And this is the secret of the verse: "And wisdom and understanding and knowledge." Wisdom is the practical and contemplative power; understanding is the practical thought within existence; and knowledge is the thought that deepens into the matters of the world and its secrets. And this is what the Scripture said: "The Lord founded the earth with wisdom, established the heavens with understanding, by His knowledge the depths were broken up, etc." It means the existence of the heavens and the earth is built upon these three things: wisdom, understanding, and knowledge. And they are three foundational attributes in the world, and this is the completeness of existence. And behold, since there is a man in the world who is a master of wisdom, and another man who is a master of understanding, and another man who is a master of knowledge, therefore people need to unite and join together in order to complete one another. And behold, brotherhood is the foundation for the existence of the world. And this is his saying, "to dwell together," meaning when people unite in completeness and good leadership, they merit the kingdom.

Bu metin neden önemli

Sefer ha-Peliah 14. yüzyıl İspanyol Kabbalah çevresinde ortaya çıkmış, anonim bir eserdir; adı "hayret" ya da "şaşılacak şey" anlamına gelir. Geleneksel olarak Mişna dönemi bilgesi Rabbi Nehunya ben ha-Kanah'a atfedilse de bu bir kanon dışı atıftır ve gerçek yazarı bilinmemektedir. Metin, Tekvin kitabının ilk bölümlerini harf harf yorumlayarak yaratılışı ilahi sıfatlar (sefirot) ve İbrani harflerinin gücü üzerinden açıklar. Bu pasaj, Süleyman'ın Meselleri'ndeki \"Rab yeryüzünü hikmetle kurdu\" ayetini temel alarak hikmet, anlayış ve bilgiyi hem kozmosun sütunları hem de insan toplumunu birleştiren ahlaki bir çağrı olarak yorumlar.

Eser hakkında

Sefer ha-Peliah, on dördüncü yüzyıl İberya Yarımadası'ndaki mistik arayışların ve Kabbalah külliyatının zemininde şekillenmiş anonim bir eserdir. Geleneksel anlatılarda birinci yüzyılın saygın Mişna bilgesi Rabbi Nehunya ben ha-Kanah'a dayandırılsa da modern metin araştırmaları bu atfı kanon dışı kabul eder. Eser, ortaçağ Yahudi mistisizminin İbrani alfabesindeki her bir harfe ve kutsal metinlerdeki her bir kelimeye kozmik anlamlar yükleyen ezoterik ikliminden beslenir; günümüze ulaşan nüshaları arasında on yedinci yüzyıla ait Gaster İbranice El Yazması 1482 gibi istinsahlar yer alır.

Metnin bütünü, Tekvin anlatısının başlangıcını harf harf ve kavram kavram çözümleyerek evrenin kuruluş mantığını ilahi sıfatlar düzeniyle açıklamaya odaklanır. Eserin ana omurgası, kutsal yazıların zahiri manasının altında yatan batıni hakikatleri açığa çıkarma gayretiyle örülmüştür. Yaratılışın sadece geçmişte tamamlanmış bir eylem olmadığını, ilahi niteliklerin etkileşimiyle her an sürdürüldüğünü savunan Sefer ha-Peliah, soyut teolojik tartışmaları pratik erdemler ve ontolojik dengelerle harmanlayarak okura kapsamlı bir varoluş mimarisi sunar.

Bu sayfada sunulan pasaj, metnin metafizik kurguyu toplumsal ahlaka bağladığı kilit bir kesite işaret eder. Yazar; hikmet, anlayış ve bilgiyi göklerin ve yerin temel direkleri olarak tanımlarken, bu yetilerin tek bir kişide toplanmayıp farklı insanlara dağıtıldığını hatırlatır. Okur bu metne yaklaşırken, kozmolojik bir tefsirin nasıl bir anda toplumsal dayanışma, birlik ve kardeşlik çağrısına dönüştüğünü gözlemleyebilir. Böylece kozmostaki ilahi ahenk, yeryüzünde insanların birbirini tamamlaması ve adil bir ortak yaşam kurması için zorunlu bir zemin olarak tecrübe edilir.

Bu eser Kabala Koleksiyonu'nun parçasıdır →

Künye

Kaynak eser: Sefer ha-Peliʾah with notes, indices and a dictionary (Gaster Hebrew MS 1482)
Neşir: 17. yüzyıl istinsahı, Gaster İbranice El Yazması 1482; SourceLibrary.org sayısallaştırması (Amsterdam, 2026), CC BY-SA 4.0
Konum: Sayfa 10 (ikinci sütun)
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY-SA 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin, değiştirirseniz aynı lisansla paylaşın). Kullanım & lisans →

Bu Çeviriye Atıf

Uysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Sefer ha-Peliah: Hikmet, Anlayış ve Bilgi Üzerine. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/sefer-ha-pelia-hikmet-anlayis-bilgi-yaratilis

Özgün Sayfalar60 sayfa