Işık Köktür: Kadim Nur Üzerine

Eser hakkında

Geleneksel Yahudi mistisizminde önemli bir yere sahip olan Sefer ha-Bahir, kökeni itibarıyla birinci yüzyıl Mişna bilgelerinden Rabbi Nehunya ben ha-Kana çevresine dayandırılan bir metindir. Orta Çağ boyunca el yazmaları halinde korunan eser, on ikinci yüzyılın sonlarına doğru Güney Fransa'daki Provence bölgesinde dolaşıma girmiş ve erken dönem Kabbalah külliyatının temel kaynaklarından biri haline gelmiştir. On yedinci yüzyılda Amsterdam gibi önemli matbaa merkezlerinde basılarak geniş kitlelere ulaşan bu metin, kadim bilgelerin sözlü aktarımlarını, Kutsal Kitap tefsirlerini ve ezoterik spekülasyonları bir araya getiren zengin bir bilgelik dairesini temsil eder.

Kitabın bütünü, yaratılışın metafizik arka planını, ilahi sıfatların tezahür biçimlerini ve evrenin görünmeyen düzenini sembolik bir anlatımla ele alır. Diyaloglar, kısa meseller ve ayet yorumları şeklinde ilerleyen metin, varoluşun kaynağını ilahi ışık, harfler ve mistik ilkeler çerçevesinde çözümler. Bahir, hem göksel hiyerarşiyi hem de görünür dünyanın ilahi iradeyle olan bağını açıklarken, varlığın kökenine dair kozmolojik bir çerçeve sunar. Eserdeki ana izlek, çokluğun ve yaratılmış tüm unsurların, kökensel bir birlikten ve ilahi kaynaktan yayılarak varlık kazandığı düşüncesidir.

Sayfamızda yer alan pasaj, eserin Bilgeliğin Kaynağı başlıklı bölümünden alınmış olup yaratılış eyleminin öncesine, yani her türlü biçim ve suretin belirmesinden önceki duruma odaklanır. Metinde Kadim Işık ya da Or HaKadmon olarak adlandırılan bu kök, evrenin, meleklerin ve maddi varlıkların teşekkülünden evvelki mutlak saflığı ifade eder. Okur, bu bölümü incelerken yaratılışın zamansal bir başlangıçtan ziyade ilahi bir kaynaktan taşma olarak tasvir edildiğini göz önünde bulundurmalıdır. Anlatıcı, insan kavrayışının sınırlarını korumak adına bu kadim nurun ötesindeki bilinmezliği araştırmama uyarısında bulunarak okuyucuyu tefekkür ile edep arasındaki dengeye davet eder.