Dokuzuncu yüzyılın önde gelen astrologlarından Sahl ibn Bişr, yıldızların yargısına dair incelemesine göğün en temel taşıyla başlar: on iki burç. Aşağıdaki pasaj, eserin açılış sözleridir. Kitabın kime ve hangi buyrukla çevrildiğini bildiren kısa bir ithafın ardından usta, öğrencisini adım adım göğün düzenine sokar. Önce burçları eril ve dişil, gündüz ve gece olarak ikiye ayırır; ardından ufuktan dik ya da eğik yükselişlerine göre sınıflandırır. Bu sade ama titiz giriş, kadim yıldız biliminin bir soyluluk ve ölçü sanatı olduğunu daha ilk satırdan sezdirir.
Burada Sahl'in astroloji yargılarına dair kaleme aldığı kitap başlar; Fransa Kralı'nın büyük oğlu Charles'ın buyruğuyla Latinceden Fransızcaya çevrilmiştir. Efendimiz, Normandiya Dükü ve Veliaht olan, merhamet ve şefkatle dolu zatın adına. İsrail kavminden bir kişi olan Sahl ibn Bişr şöyle der: Bilesiniz ki göklerde on iki burç bulunur. Bunların altısı eril, altısı dişildir. Koç eril bir burçtur ve gündüz burçları arasında yer alır; Boğa ise dişildir ve gece burçları arasındadır. Aynı düzen içinde on iki burç, biri eril, ardından geleni dişil olmak üzere birbirini izler ve bu sıra on iki burcun sonuna dek sürer.
Bu on iki burcun altısı ufkun üzerinde dosdoğru yükselir; yani yükselişleri ya da doğuşları büsbütün diktir. Kalan altısı ise eğik yükselir; yani çıkışları yatık ve çarpıktır. Dosdoğru yükselenler, Yengeç adı verilen burcun başından Yay adı verilen burcun sonuna kadar uzanan burçlardır.
Bilesiniz ki göklerde on iki burç bulunur. Bunların altısı eril, altısı dişildir.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Sahl ibn Bişr (Latince Zahel), dokuzuncu yüzyılda yaşamış, İsrail kavminden bir astrolog ve matematikçidir. Arap astroloji geleneğinin Batı'ya aktarılmasında köprü rolü oynayan eserleri, Ortaçağ boyunca önce Latinceye, sonra bu elyazmasında görüldüğü gibi Fransız Kralı'nın büyük oğlu Charles'ın buyruğuyla Fransızcaya çevrilmiştir. Bu giriş metni, hükmî astrolojinin temel dilbilgisini kurar: burçların cinsiyeti, gündüz ve gece bölünmesi, dik ve eğik yükselişleri. Yıldız biliminin bir usta çırak geleneği içinde nasıl aktarıldığını gösteren değerli bir tanıklıktır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Traités d'astrologie arabe (Zahel, Messahallah) / Arap Astrolojisine Dair İncelemeler
- Neşir
- SourceLibrary.org sayısal basımı, Amsterdam, 2026 (CC BY-SA 4.0)
- Konum
- Sayfa 7-8 (çeviri alanı), kitap kimliği 695931d8b91a6184ea9433b3
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
