Feylesofların Taşı: Zenginin de Yoksulun da Elindeki Tek Şey
Rosarium Philosophorum dizisinden "Revificatio" (Yeniden Diriliş) gravürü: bir canın, mezarda yatan çift başlı figüre inişini gösterir; karşıtların birliğini ve ruhsal yeniden doğuşu simgeler. (De alchimia opuscula complura, 1550, s. 502)
Simya

Feylesofların Taşı: Zenginin de Yoksulun da Elindeki Tek Şey

Arnaldus de Villa Nova'ya atfedilen (Rosarium Philosophorum)· 1550· Özgün: İngilizce· Source Library
SimyaTürkçe çeviriAçık erişim

Rosarium Philosophorum, yani Feylesofların Gül Bahçesi, on altıncı yüzyıl simyasının en etkili metinlerinden biridir ve geleneksel olarak hekim ve simyacı Arnaldus de Villa Nova'ya bağlanır. Aşağıdaki pasaj, Büyük Eser'in dayandığı temel öğretiyi özetler: bütün madenlerin tohumu olan o gizemli taş, dört unsurdan meydana gelir, her yerde bulunur ve hem zenginin hem yoksulun elindedir. Metin, çokluğun ardındaki o tek gerçeğe, feylesofların yalnızca kendi suyuyla tamamladıkları o birliğe işaret eder.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Doğal kökleri bilerek eserini onlardan daha iyi meydana getireceksin, çünkü taşımızı başka türlü ifade edemem, onu başka hiçbir adla da anamam. Öyleyse yukarıda söylenenlerden açıktır ki taşımız dört unsurdan yapılmıştır. Ona hem zengin hem yoksul sahiptir, o her yerde bulunur ve her şeye benzetilir; bedenden, ruhtan ve candan mürekkeptir ve mükemmelliğinin son derecesine varıncaya dek tabiattan tabiata dönüşür.

Taşımızın tek bir şeyden yapıldığını da söylemişlerdir ki bu doğrudur. Zira bütün üstatlık bizim suyumuzla icra edilir, çünkü o su bütün madenlerin tohumudur ve bütün madenler, gösterildiği üzere, onun içinde çözülür. Aynı şekilde madenlerin Tuzu, Feylesofların Taşı'dır; çünkü taşımız altında ve gümüşte pıhtılaşmış sudur, ateşe direnir ve kendi cinsine göre bileşmiş olduğu suyuna geri çözülür.

Bu yüzden bedenlerin ilk maddeye, yani cıvaya indirgenmesi, bir tabiatın diğerine girmesiyle kilidin açıldığı, pıhtılaşmış maddenin çözülmesinden başka bir şey değildir. Nitekim Feylesoflar demişlerdir ki Güneş, olgunlaşmış cıvadan başka bir şey değildir. Zira cıvada fiilen yalnız iki unsur vardır, edilgen olan Toprak ve Su; buna karşılık etken unsurlar olan Hava ve Ateş onda ancak kuvve halinde bulunur. Ne var ki bu unsurlar arı cıvada gereğince olgunlaştırıldığında, işte o zaman altın olur.

Arnald der ki: Bu ilme erişmek isteyip de feylesof olmayan kişi bir ahmaktır, çünkü bu ilim feylesofların sırlarından başka bir şeye dair değildir. Ve Senior der ki: O Sanat, avama düşman olan Tanrı'nın kudretinde saklı tutulmuştur.

Ona hem zengin hem yoksul sahiptir, o her yerde bulunur ve her şeye benzetilir.
Özgün metin (İngilizce)
By knowing the natural roots, therefore, you will better perform your work from them, because I cannot express our stone in any other way, nor name it by any other name. It is clear from the foregoing, then, that our stone is made of the four elements. And both the rich and the poor possess it, and it is found everywhere, and it is likened to all things; it is composed of body, soul, and spirit, and it is converted from nature to nature, even unto the final degree of its perfection. They have also said that our stone is made from one thing, and this is true. For the entire mastery is performed with our water, for that very water is the seed of all metals, and all metals are dissolved into it, as has been shown. Likewise, the Salt of metals is the Stone of the Philosophers; for our stone is water congealed in gold and silver, and it resists fire, and is dissolved into its own water, from which it is composed according to its kind. Therefore, the reduction of bodies into the first matter, or into quicksilver, is nothing other than the resolution of congealed matter, through which the lock is opened by the entry of one nature into another. Whence the Philosophers have said, that the Sun is nothing else than mature quicksilver. For in Mercury there are only two elements in act, namely Earth and Water, which are passive. However, the active elements, such as Air and Fire, are in it only in potential. But since these elements in pure Mercury are led from pure potentiality into act, according to a proper digestion and proportional decoction, then it becomes gold. Arnold says: Whoever wishes to reach this science and is not a Philosopher is a fool, because this science is nothing if not concerning the secrets of the Philosophers. Senior says: For that Art is reserved in the power of God, which is an enemy to the Laity.

Bu metin neden önemli

Rosarium Philosophorum, önceki simya üstatlarından derlenmiş alıntıların örülmesiyle oluşan bir florilegium, yani seçki niteliğindedir; bu yüzden Arnald, Senior (Ibn Umeyl) ve Geber gibi otoriteleri arka arkaya anar. Bu pasaj, simyanın çekirdek paradoksunu taşır: aranan taş egzotik ve uzak değildir, aksine her yerde hazır, herkesin erişiminde olan tek bir maddedir; asıl güçlük onu tanımak ve tabiatın işini tamamlamasına izin verecek doğru sanatı bilmektir. Cıvanın olgunlaşarak altına dönüşmesi anlatımı, edilgen ve etken unsurların, kuvve ve fiilin Aristotelesçi çerçevede okunuşunu yansıtır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
De alchimia opuscula complura veterum philosophorum (Several Small Works on Alchemy) icinde Rosarium Philosophorum, ss. 354-355
Neşir
1550 baskısı (Latince); İngilizce çeviri Source Library, CC BY-SA 4.0
Konum
Sayfa 354-355 (book_id: 6970e3619b09d309d780a26a)
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön