Robert Fludd, İngiliz hekim ve hermetik düşünürdür. "Philosophia Moysaica" (Musevi Felsefe, 1638) adlı eseri, yaratılışın gizemini Kutsal Kitap, Hermes ve kadim bilgeliğin ışığında çözmeye adanmıştır. Aşağıdaki pasajda Fludd, âlemin nasıl ilksel karanlıktan, tanrısal nurun bir taşmasıyla var olduğunu anlatır. Bu, simyanın en derin kökündeki kozmogonik sırdır: madde biçimsiz sulardan, ışık ise Tanrı'nın gizli karanlığından doğar.
İşte burada Tanrı (ki kendisinde hiçbir gölge bulunmayan nurdur) karanlıktan zuhur eder. Bilgeler bu taşmayı, ebedî nurun parıltısı ve yüce Tanrı'nın ihtişamından yayılan lekesiz bir feyz olarak adlandırırlar. Öyle bir parıltıdır ki bu, güneşin kendisinden daha kıymetlidir ve yıldızların her düzeninden önce, nurun ta kendisi olarak bulunur. Bu hâlde o, tanrısal öz yahut kendinden var olan fiil sayılır; yani dünyevî maddeyle hiçbir karışıma girmeksizin. Karanlık artık geçip gitmiş, her şeyi aydınlatan hakiki nur şimdi parlamaktadır. Bu nurlu kelâmda her varlığın hayatı vardı. O, her şeyi yarattı, gökleri tek başına gerdi, yeri kurdu ve onunla birlikte hiç kimse yoktu.
Karanlıktan, yani tanrısal kudretten ve nurdan, yani tanrısal fiilden, biricik âlem tanrısal birliğin suretine göre dökülür. Zira karanlığın uçsuz bucaksız enginliğinden sular fışkırmıştır; nitekim Hermes şöyle der: Enginlikte sonsuz bir gölge vardı, lâkin enginlikte su ve O'nun Ruhu da vardı, kutsal ışıltı ise yeşerip taşıyordu. İşte âlemin varlığı o sudan yükselmiştir. Kutsal metin bunu doğrular: Kâdir-i Mutlak'ın eli, âlemi biçimsiz maddeden yarattı. Ve Musa der ki: Tanrı'nın Ruhu suların üzerinde deviniyordu.
Karanlık artık geçip gitmiş, her şeyi aydınlatan hakiki nur şimdi parlamaktadır.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Bu metin önemlidir çünkü Fludd'un simya anlayışının gizli metafiziğini açığa çıkarır. Onun için simya yalnızca metallerin dönüşümü değil, bütün âlemin ilksel karanlıktan nur ve su aracılığıyla var oluşunun taklidiydi. Yaratılışın "biçimsiz madde"den doğuşu, simyacının potasında maddeyi arıtıp mükemmelleştirme çabasının ilahi örneğidir. Fludd burada Tekvin, Hermes ve Yeni Ahit'i tek bir kozmogonik anlatıda birleştirerek, İbranî kabalası ile hermetik geleneği aynı hakikatin iki yüzü olarak sunar. Karanlık ile nurun, gizli ile aşikârın bu karşıtlığı, hem simyanın hem de Rönesans hermetizminin temel gerilimidir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Philosophia Moysaica (Mosaic Philosophy), Robert Fludd, 1638; Section: "Description of the Hieroglyphic Figure or Emblem", page 6. Latin original digitized by Bayerische Staatsbibliothek (BSB Munich, bsb10944254); English translation via Source Library.
- Neşir
- 1638 Latin ilk baskısı (Gouda: Petrus Rammazenius)
- Konum
- Page 6, "Description of the Hieroglyphic Figure or Emblem" (Sections C and D)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
