Cantilena: Yaşlı Kralın Yeniden Doğuşu
Ripley Rulosu'ndan bir simyasal amblem: merkezî bir çeşme ya da kabın çevresinde Güneş (Sol) ile Ay (Luna); figürlerin dönüşüm geçirdiği sahne. Kaynak: Source Library (sourcelibrary.org), CC BY-SA 4.0.
Simya

Cantilena: Yaşlı Kralın Yeniden Doğuşu

George Ripley· 1602 (Theatrum Chemicum baskısı; asıl eser 15. yüzyıl)· Özgün: İngilizce· Source Library
SimyaTürkçe çeviriAçık erişim

Onbeşinci yüzyıl İngiliz simyacısı Sir George Ripley'nin Cantilena adlı alegorik şiiri, simyanın en görkemli anlatılarından biridir. Yaşlı Kral, yani Baba, kendi oğlunu yutar, tentürü ter gibi dışarı verir ve göksel yağmurla çözülüp arı suya dönüşür. Aşağıdaki bölüm, bu dönüşümün doruk noktasını taşır: ölümün ardından gelen yeniden doğuş ve baba ile oğulun tek bir tahtta ebediyen birleşmesi. Theatrum Chemicum'un 1602 baskısında yer alan bu Latince metin, taşın büyük eserindeki ölüm ve dirilişin resmini çizer.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Tanrı, ışıldayan yıldızların aracılığıyla gökten yeryüzüne yağmur gönderir. Bu yağmur bereketli ve gümüşten idi; babanın bedenini suladı ve yumuşattı. Ey Tanrı, nihayet yardım et bize ki senin lütfuna erişelim.

ONBEŞİNCİ FİGÜR. Burada Baba ile oğul tek bir varlıkta birleşir; bırak ki sonsuza dek beraber kalsınlar. Burada uykuya dalan baba, bütünüyle arı suya dönüşür; ve bu suyun gücüyle iyi bir toprak hazırlanır. Aynı anda güçlü ve güzel yeni bir baba, yeni bir oğul yaratan bu baba, ebediyen babanın içinde kalır, baba da oğulun içinde.

Böylece farklı şeylerin içinde sayısız meyve verirler; öyle meyveler ki hiçbir zaman çürümez, hiçbir ölümle ölmez, ancak Tanrı'nın lütfuyla sonsuza dek kalır ve muhteşem bir krallıkta birlikte zafer sürerler. Baba ile oğul bir arada, tek bir tahtta otururlar; ortada ise kan kırmızısı bir cübbeye bürünmüş efendinin yüzü belirir.

Görünmez, ölümsüz çağlar Kralına, tek Tanrı'ya, sonsuza dek övgü ve şükran olsun. Âmin.

Burada uykuya dalan baba, bütünüyle arı suya dönüşür; hiçbir zaman çürümeyen, hiçbir ölümle ölmeyen sayısız meyve verirler.
Özgün metin (İngilizce)
God sends rain from heaven onto the earth through the shining stars. This rain was fruit-bearing and silver, it watered and softened the body of the father. Help us, O God, at last that we may attain your grace. FIFTEENTH FIGURE. Here the Father and the son are joined into one, and let them remain together forever. The father sleeping here is entirely transformed into clear water, and by the power of this water good soil is prepared, and at the same time a new father, strong and beautiful, who creates a new son, remains here in the father forever, and the father in the son: thus in different things they bring forth innumerable fruits, which do not perish at any time, nor die by any death, but by the grace of God they remain forever and triumph together in a magnificent kingdom. The Father and the son sit together on one throne, and the face of the master appears in the middle, clothed in a blood-red cloak. To the invisible, immortal King of the ages, the only God, be praise and glory forever. Amen.

Bu metin neden önemli

George Ripley (yaklaşık 1415-1490), Bridlington kanonu, İngiliz simyasının en etkili adlarından biridir. Cantilena, yani Şarkı, onun ünlü alegorik şiiridir: çözülüp yeniden doğması gereken Yaşlı Kral, taşın arınmasını ve dönüşümünü temsil eder. Baba oğulu yutar, tentür ter gibi dışarı sızar ve göksel gümüş yağmur bedeni suya çevirir. Bu bölüm Theatrum Chemicum'un 1602 Latince baskısındaki resimli figürlerden (Onbeşinci Figür) alınmıştır; ölüm, çözülme ve dirilişin klasik simyasal döngüsünü Hristiyan bir dua diliyle örer.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Theatrum Chemicum (Chemical Theater), 1602 baskısı; George Ripley'nin şiirsel/alegorik eseri, Latince çeviri (s. 885)
Neşir
Theatrum Chemicum, 1602 (Latince)
Konum
Sayfa 885 (Onbeşinci Figür); Cantilena bölümü s. 874-885 arası
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön