Kralın Kapalı Sarayına Açık Giriş
Simyacının çalışma odası ve laboratuvarı, Heinrich Khunrath'ın Amphitheatrum Sapientiae Aeternae eserinden bir gravür (1595); dua ile deneyin, oratoryum ile laboratuvarın birleştiği hermetik mekân.
Simya

Kralın Kapalı Sarayına Açık Giriş

Introitus apertus ad occlusum Regis palatium
Eirenaeus Philalethes (George Starkey)· 1667· Özgün: İngilizce· Source Library
SimyaTürkçe çeviriAçık erişim

On yedinci yüzyıl simyasının en etkili risalelerinden biri olan bu eser, kendini yalnızca "Hakikatin Âşığı" adıyla tanıtan bir üstadın kaleminden çıkar. Yazar burada alışılmış gizlilik geleneğini bir kenara bırakıp Sofik Cıva ve Filozof Taşı yolunu açık sözlülükle anlatmaya söz verir. Aşağıdaki pasaj eserin Yazarın Önsözü bölümünden alınmıştır ve tüm risaleye hâkim olan o cesur ve dindar sesi ilk kez duyurur.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Tıbbın, kimyanın ve fiziğin sırlarına bizzat erdikten sonra, adı bilinmeyen Filozof ve Hakikatin Âşığı olan ben, kurtarılmış dünyanın 1645 yılında ve ömrümün yirmi üçüncü senesinde bu küçük risaleyi kaleme almaya karar verdim. Bunu, sanatın oğullarına olan borcumu ödemek ve hata labirentine dolanmış olanlara elimi uzatmak için yapıyorum. Bu eser sayesinde üstatların gözünde onların dengi ve kardeşi olduğum belli olacak; safsatacıların boş şeyleriyle baştan çıkarılmış olanlar ise ışığı görüp ona sarılacak ve onun rehberliğinde hakiki yola güvenle geri dönebilecektir.

Bunlar masal değil, gördüğüm, uyguladığım ve bildiğim gerçek deneylerdir; her üstat bu satırlardan bunu kolayca çıkaracaktır. Şunu ilan etmem yeterlidir ki bu sanatta yazan hiç kimse bu kadar açık yazmamıştır. Doğrusu, yazarken kalemimi birçok kez elimden bıraktım, çünkü hakikati haset maskesinin altına gizlemeyi yeğlerdim; ama karşı koyamadığım Tanrı beni buna zorladı. O ki kalpleri yalnız kendisi bilir ve yücelik sonsuza dek yalnız O'nundur.

Bunlar masal değil, gördüğüm, uyguladığım ve bildiğim gerçek deneylerdir.
Özgün metin (İngilizce)
Having attained the secrets of medicine, chemistry, and physics myself, I, the anonymous Philalethes and Philosopher, in the year 1645 of the redeemed world, and in the twenty-third year of my age, decided to write this little treatise. I do this so that I may pay my debt to the sons of art and reach out a hand to those entangled in the labyrinth of error. Through this work, it will appear to the adepts that I am their peer and brother, while those seduced by the trifles of sophists may see and embrace the light, by which they may safely return to the true path. These are not fables, but real experiments which I have seen, performed, and known, as any adept will easily gather from these lines. Let it suffice for me to declare that no one writing in this art has ever written so clearly. Indeed, I several times laid down my pen while writing, because I would have preferred to hide the truth under the mask of envy; but God compelled me, whom I could not resist, who alone knows hearts, and to whom alone be glory forever.

Bu metin neden önemli

Introitus Apertus ad Occlusum Regis Palatium, simya tarihinin en çok okunan ve en pratik risalelerinden biridir. Yazar, kendini Eirenaeus Philalethes yani Hakikatin Barışçıl Âşığı takma adıyla gizler; bu kimliğin, on yedinci yüzyılda Amerika'dan Londra'ya gelen kimyager George Starkey olduğu kabul edilir. Metnin en dikkat çekici yanı, simya geleneğinin o köklü gizlilik ve haset diline karşı çıkarak sırrı açıkça anlatma iddiasıdır. Isaac Newton bu eseri satır satır okuyup üzerine kapsamlı notlar almış, Robert Boyle da yazarın çevresiyle yakından ilgilenmiştir. Böylece risale, simya ile doğmakta olan modern kimya arasındaki köprüde önemli bir yer tutar.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Introitus apertus ad occlusum Regis palatium (An Open Entrance to the Closed Palace of the King)
Neşir
Introitus apertus ad occlusum Regis palatium, Latince ilk baskı, 1667
Konum
Yazarın Önsözü (Author's Preface), s. 23
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön