On yedinci yüzyıl simyasının en etkili risalelerinden biri olan bu eser, kendini yalnızca "Hakikatin Âşığı" adıyla tanıtan bir üstadın kaleminden çıkar. Yazar burada alışılmış gizlilik geleneğini bir kenara bırakıp Sofik Cıva ve Filozof Taşı yolunu açık sözlülükle anlatmaya söz verir. Aşağıdaki pasaj eserin Yazarın Önsözü bölümünden alınmıştır ve tüm risaleye hâkim olan o cesur ve dindar sesi ilk kez duyurur.
Tıbbın, kimyanın ve fiziğin sırlarına bizzat erdikten sonra, adı bilinmeyen Filozof ve Hakikatin Âşığı olan ben, kurtarılmış dünyanın 1645 yılında ve ömrümün yirmi üçüncü senesinde bu küçük risaleyi kaleme almaya karar verdim. Bunu, sanatın oğullarına olan borcumu ödemek ve hata labirentine dolanmış olanlara elimi uzatmak için yapıyorum. Bu eser sayesinde üstatların gözünde onların dengi ve kardeşi olduğum belli olacak; safsatacıların boş şeyleriyle baştan çıkarılmış olanlar ise ışığı görüp ona sarılacak ve onun rehberliğinde hakiki yola güvenle geri dönebilecektir.
Bunlar masal değil, gördüğüm, uyguladığım ve bildiğim gerçek deneylerdir; her üstat bu satırlardan bunu kolayca çıkaracaktır. Şunu ilan etmem yeterlidir ki bu sanatta yazan hiç kimse bu kadar açık yazmamıştır. Doğrusu, yazarken kalemimi birçok kez elimden bıraktım, çünkü hakikati haset maskesinin altına gizlemeyi yeğlerdim; ama karşı koyamadığım Tanrı beni buna zorladı. O ki kalpleri yalnız kendisi bilir ve yücelik sonsuza dek yalnız O'nundur.
Bunlar masal değil, gördüğüm, uyguladığım ve bildiğim gerçek deneylerdir.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Introitus Apertus ad Occlusum Regis Palatium, simya tarihinin en çok okunan ve en pratik risalelerinden biridir. Yazar, kendini Eirenaeus Philalethes yani Hakikatin Barışçıl Âşığı takma adıyla gizler; bu kimliğin, on yedinci yüzyılda Amerika'dan Londra'ya gelen kimyager George Starkey olduğu kabul edilir. Metnin en dikkat çekici yanı, simya geleneğinin o köklü gizlilik ve haset diline karşı çıkarak sırrı açıkça anlatma iddiasıdır. Isaac Newton bu eseri satır satır okuyup üzerine kapsamlı notlar almış, Robert Boyle da yazarın çevresiyle yakından ilgilenmiştir. Böylece risale, simya ile doğmakta olan modern kimya arasındaki köprüde önemli bir yer tutar.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Introitus apertus ad occlusum Regis palatium (An Open Entrance to the Closed Palace of the King)
- Neşir
- Introitus apertus ad occlusum Regis palatium, Latince ilk baskı, 1667
- Konum
- Yazarın Önsözü (Author's Preface), s. 23
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
