Evrensel Tıp yahut Şifa Sanatının Mistik Mabedi

Eser hakkında

Onyedinci yüzyılın başlarında entelektüel sahneye çıkan Robert Fludd, dönemin tıp uygulamalarını salt mekanik açıklamalarla sınırlandırmayan, köklerini Hermetik ve Hristiyan mistisizmi geleneklerinden alan seçkin bir İngiliz hekimidir. Frankfurt matbaalarında basılan kapsamlı yapıtlarıyla tanınan Fludd, bilginin parçalandığı bir çağda tıp, doğa felsefesi ve ilahiyatı bir arada tutmaya çalışmıştır. Yazarın düşünce evreni, Paracelsusçu tıp anlayışının dönüştürülmüş biçimleriyle ve Rönesans Yeni-Platonculuğunun ilkeleriyle yoğrulmuştur. Böylelikle Fludd, beden sağlığını evrensel düzenin bir parçası olarak kavrayan ve hekimliği kutsal bir çağrı kabul eden geleneğin on yedinci yüzyıldaki başlıca temsilcileri arasında yer almıştır.

Orijinal adı Medicina Catholica olan bu kapsamlı çalışma, şifa sanatını bütünüyle evrensel düzenin işleyişi üzerine kuran geniş bir sistem sunar. Fludd, eser boyunca yaratılışın metafizik dinamiklerini, makrokozmos ile mikrokozmos arasındaki kopmaz bağı ve bu bağın insan bedenindeki yansımalarını açıklar. Kitabın ana savı, fiziki rahatsızlıkların yalnızca yerel beden kusurlarından değil, yaratılışın dengesini bozan manevi ve kozmik etkilerden kaynaklandığı yönündedir. Yazar, hava durumlarını, rüzgarları, gezegensel tesirleri ve ruhani aracıları ayrıntılı bir incelemeye tabi tutarak, insan fizyolojisinin evrenin bütününe nasıl yanıt verdiğini sistematik bir tıp kuramı olarak vazeder.

Sunulan pasaj, eserin Birinci İncelemesi içinde yer alan ve doğrudan metnin kurucu zeminini teşkil eden Exordium, yani açılış bölümünden alınmıştır. Fludd bu kısımda teknik tıp tartışmalarına girmeden önce, giriştiği çabanın ağırlığını teslim ederek ilahi Kelam ve ebedi Hikmet'e yakarışta bulunur. Okur, bu sayfadaki metni incelerken klasik bir hekimlik kılavuzundan ziyade, bilgiyi doğrudan metafizik bir kaynaktan talep eden mistik bir açılış söylemiyle karşı karşıya olduğunu göz önünde bulundurmalıdır. Söz konusu metin, şifa sanatının neden teknik bir hünerden önce derin bir tefekkür ve ontolojik teslimiyet gerektirdiğini kavramak adına önemli bir başlangıç eşiğidir.