Hafıza Tiyatrosu: Doğunun Beyaz ve Batının Kara Sahnesi
Robert Fludd, mikrokozmos insanı: \"Mikrokozmik Gündüz\" (Dies Microcosmicus) ile \"Mikrokozmik Gece\" (Nox Microcosmica), Doğu (Ortus) ve Batı (Occasus) arasında; Utriusque Cosmi Historia, 1617.
Büyü ve Okült

Hafıza Tiyatrosu: Doğunun Beyaz ve Batının Kara Sahnesi

Robert Fludd· 1619· Özgün: İngilizce· Source Library
Büyü ve OkültTürkçe çeviriAçık erişim

On yedinci yüzyıl İngiliz hekimi ve Hermetik filozof Robert Fludd, kadim hafıza sanatını göksel bir mimariye dönüştürdü. Aşağıdaki bölüm, zihnin içinde kurulan iki tiyatronun tarifidir: gündüzü ve aydınlık edimleri temsil eden, Doğuya yerleştirilmiş beyaz ve parlak bir sahne ile geceyi ve karanlığı haber veren, Batıya yerleştirilmiş kara ve loş bir sahne. Bu tiyatrolar taştan değil, esirî bir buhardan yapılmış gibi hayal edilir ve içleri, hatırlanacak fikirleri canlandıran suretlerle, yani hafıza imgeleriyle doldurulur.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Ben "tiyatro" derken, tıpkı komedyaların ve trajedyaların oynandığı umumi bir tiyatroda olduğu gibi, bütün edimlerin (ister sözcüklerin, ister cümlelerin, ister söz dizisinin parçalarının, ister konuların) sergilendiği o yeri kastediyorum. Bu tiyatrolardan birini Doğunun noktasında konumlanmış olarak hayal edeceksiniz; onu gerçek yahut cismani bir şey gibi değil, esirî bir buhardan yapılmış gibi düşünmelisiniz. O tiyatro gölgesi, edimde bulunan ruhların suretleriyle dolsun.

Böylece ilk tiyatro beyaz bir renge sahip olacak, aydınlık ve görkemli, gündüzü ve gündüze ait edimleri temsil edecektir. Bu sebeple Doğuya yerleştirilecektir; çünkü Doğudan yükselen Güneş güne başlar ve dünyaya parlaklık vaat eder. İkincisi ise siyah, loş ve karanlık bir renge bürünmüş olarak tasavvur edilecektir; onu Batıya yerleştirilmiş olarak hayal edeceksiniz, zira Batıda bulunan Güneş, gecenin ve karanlığın az sonra geleceğini haber verir. Bu tiyatroların her biri, birbirinden ayrı ve neredeyse eşit aralıklı beş kapıya sahip olacaktır; bunların kullanımlarını ileride göstereceğiz.

O tiyatro gölgesi, edimde bulunan ruhların suretleriyle dolsun.
Özgün metin (İngilizce)
I call a "theater" that place in which all actions, whether of words, sentences, parts of speech, or subjects, are shown, just as in a public theater where comedies and tragedies are performed. You will imagine one form of these theaters to be situated at the point of the East; it should not be considered as something real or corporeal, but as if made of an ethereal vapor. Let that shadow of a theater be filled with the likenesses of acting spirits. Therefore, the first theater will have a white color, lucid and splendid, representing the day and daytime actions. For this reason, it will be placed in the East, because the Sun, rising from the East, begins the day and promises brightness to the world. The second, however, will be imagined as imbued with a black, dusky, and dark color; you will imagine it placed in the West, because the Sun, being in the West, announces that night and darkness will shortly arrive. Each of these theaters will have five doors distinct from one another and nearly equidistant, the uses of which we will demonstrate later.

Bu metin neden önemli

Bu bölüm, Fludd'un iki dünyanın tarihini anlattığı büyük eserinin mikrokozmosa ayrılan ikinci cildinden, hafıza sanatına dair kısımdan alınmıştır. Fludd burada kadim Yunan ve Roma retoriğinden miras kalan \"yerler ve imgeler\" tekniğini (loci et imagines) alır ve onu kozmik bir çerçeveye oturtur: hafıza mekanları artık salt hayal edilen odalar değil, göksel kürelere ve gündüz ile gecenin akışına eşlenmiş sahnelerdir. Doğunun beyaz tiyatrosu ile Batının kara tiyatrosu, hatırlanacak her şeyin canlı imgeler halinde yerleştirildiği iki büyük sahnedir. Bu \"dairesel sanat\", odaların gerçekten var olmasını isteyen \"dörtgen sanat\" ile birlikte, Fludd'un hafıza öğretisinin iki kanadını oluşturur ve Rönesans hafıza tiyatrosu geleneğinin en görkemli anıtlarından biridir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Tomus secundus de supernaturali, naturali, praeternaturali et contranaturali microcosmi historia (Mikrokozmos Tarihi, II. Cilt), Robert Fludd, 1619; Utriusque Cosmi Historia külliyatının bir parçası. Birinci İnceleme, İkinci Kısım, Üçüncü Bölüm, Birinci Kitap, Bölüm X: Doğu ve Batı tiyatrosunun tarifi üzerine (sayfa 299).
Neşir
Oppenheim/Frankfurt, Johann Theodor de Bry, 1619 (Utriusque Cosmi Historia, ikinci cilt)
Konum
Birinci İnceleme, İkinci Kısım, Üçüncü Bölüm, Birinci Kitap, Bölüm X, sayfa 299
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön