Bağır Kitabı: İksirin İzdüşümü

Bridlington kanonu ve İngiliz simyanın en ünlü adlarından Sir George Ripley'ye atfedilen "Bağır Kitabı" (The Bosom Book), büyük eserin en gizli anını, yani izdüşümü (projection) tarif eder. Aşağıdaki pasaj, hazırlanmış iksirin cıva üzerine dörder kez atılarak nasıl kendini çoğalttığını ve sonunda değersiz maddeyi altına ya da gümüşe dönüştürdüğünü anlatır. Metin, bir reçetenin kuruluğu ile bir duanın ağırbaşlılığını bir arada taşır ve son sözü Tanrı'ya şükürle bağlar.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Yüz okka cıvayı alın, önce onu tuz ve sirkeyle yıkayın, sonra bir potaya koyup ateşin üzerine oturtun. Isınmaya başladığında, size daha önce öğretildiği biçimde hazırlanmış iksirinizden, yani ilacınızdan, bir okkasını bu yüz okkalık arınmış cıvanın üzerine bırakın; o zaman bütün o cıva ilaca dönüşecektir.

Ardından bu yeni ilaçtan bir okkayı, yıkanmış başka yüz okka cıvanın üzerine atın; o da bütünüyle ilaca çevrilecektir. Üçüncü kez, bu katılaşmış cıvadan bir okkayı yine yıkanmış yüz okka cıvanın üzerine atın; hepsi ilaca dönüşecektir.

Sonra dördüncü kez, bu son katılaşmış cıvadan bir okkayı, yıkanmış başka yüz okka cıvanın üzerine atın; ve taşınız beyaz iş için mi yoksa kızıl iş için mi hazırlanmışsa, ona göre bunların tümü altına ya da gümüşe dönüşecektir. Tanrı'ya şükürler olsun.

Bir okkayı yüz okkanın üzerine atın; o zaman bütün o cıva ilaca dönüşecektir.

Özgün metin (İngilizce)

Take one hundred ounces of mercury, first washed with salt and vinegar, and put it into a crucible, and set it over the fire. When it begins to grow hot, put in one ounce of your elixir, or medicine, prepared as you were taught before, upon those one hundred parts of the cleansed mercury; then all of that mercury shall become medicine. Next, project one ounce of that new medicine upon another hundred ounces of other washed mercury, and all of that shall also be converted into medicine. Again, for the third time, project one ounce of this congealed mercury upon another hundred ounces of washed mercury, and all shall be converted into medicine. Then project, for the fourth time, one ounce of this last congealed mercury upon another hundred ounces of other washed mercury, and all of that shall be converted into gold or silver, depending on whether your stone was prepared for the white or the red work. Praised be God.

Bu metin neden önemli

Sir George Ripley (y. 1415-1490), Bridlington manastırının kanonu ve İngiltere'nin en tanınmış simyacısıydı. Ona atfedilen "Bağır Kitabı", büyük eserin gizli reçetesini kısa ve yoğun biçimde aktaran bir el kitabıdır. Bu pasaj, izdüşüm (projection) aşamasını anlatır: hazır iksirin erimiş cıva üzerine ardışık olarak atılıp her seferinde yüz katına çıkarak çoğalması ve nihayet madeni altına ya da gümüşe çevirmesi. "Beyaz iş" gümüşe, "kızıl iş" altına karşılık gelir; bu ikili ayrım, Ay ve Güneş sembolizmiyle örtüşür. Metin, laboratuvar tarifinin somutluğunu manevi bir dönüşüm imgesiyle birleştiren klasik simya dilinin güzel bir örneğidir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: Collectanea Chemica: Select Treatises on Alchemy and Hermetic Medicine (1893) içinde "The Bosom Book of Sir George Ripley", s. 143
Neşir: Londra, James Elliott and Co., 1893 (Frederick Hockley koleksiyonundaki bir kuvarto el yazmasından basılmıştır)
Konum: "The Bosom Book of Sir George Ripley", basılı s. 143 (tarama s. 147); İzdüşüm bölümü, "Praised be God" ile biten pasaj
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön