Proklos'un Hayatı: Erdem Basamakları ve Platon'un Ardıllığı
Proklos'un öğrencilerine ders verişini betimleyen 1561 tarihli tahta baskı (Proclus: On the Sphere, 1561). Filozofun mimari bir mekânda öğrenci topluluğuna hitap edişi, Platon Akademisi'nin öğretiyi kuşaktan kuşağa aktaran ardıllık geleneğini simgeler.
Neoplatonizm

Proklos'un Hayatı: Erdem Basamakları ve Platon'un Ardıllığı

Neapolisli Marinos· MS 485 dolayları (bu baskı 1814)· Özgün: İngilizce· Source Library
NeoplatonizmTürkçe çeviriAçık erişim

Neapolisli Marinos, hocası Proklos'un MS 485'teki ölümünün ardından kaleme aldığı bu biyografiyi, sıradan bir yaşam öyküsü olarak değil, bir ruhun yükseliş haritası olarak tasarlar. Aşağıdaki bölümde Marinos, eserinin bütününü hangi ölçüye göre kuracağını açıklar: erdemleri doğal, ahlâki ve siyasi olanlardan başlayarak arındırıcı, temaşai ve nihayet tanrısal olana dek basamak basamak sıralar. Proklos'un hayatı, bu basamakları birer birer tırmanan bir filozofun portresidir. Bu tasnif, aynı zamanda Platon Akademisi'nin kesintisiz ardıllığını (diadokhē) sürdüren birinin niçin bu denli kutlu sayıldığını da temellendirir.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Bu yüzden söze, çoğu yazarın alışılmış âdetini izleyerek konuyu sırayla bölümlere ayırmakla başlamayacağım. Bunun yerine, sözümün temeline bu kutlu adamın mutluluğunu koymanın en doğru yol olacağını düşünüyorum. Zira onun, nice yüzyıldır anılan insanların en bahtiyarı olduğuna inanıyorum. Yalnızca bilgelerin mutluluğunu kastetmiyorum, gerçi bu mutluluğa herkesten çok o sahipti. Bedeninin nimetlerinin en mükemmel biçimde düzenlenmiş olmasını da kastetmiyorum. Talih yönünden de değil, gerçi bunlar da bir insana nasip olduysa en çok ona nasip oldu.

Çünkü dışsal iyilikler denilen her şeyden bolca payı vardı. Ben daha ziyade kusursuz bir mutluluktan söz ediyorum, bütün parçalarında tam olan ve bu iki türden birlikte kurulmuş bir mutluluktan. İşte bu yüzden, erdemleri doğal, ahlâki ve siyasi olanlara ve bir de daha yüce olanlara ayırdıktan sonra, önce daha doğal erdemlerden başlayacağız. O yüce erdemler ki, arınma ve temaşa ile ilgilenenlerdir, bunlarla insan tanrılara bir tür benzerliğe erişir. Hatta bunlardan dahi üstün olanlar vardır ki, artık insanın ötesine yerleştirilmiş sayılırlar.

Erdemleri doğal, ahlâki ve siyasi olanlara ve bir de daha yüce olanlara ayırdıktan sonra, önce daha doğal erdemlerden başlayacağız.
Özgün metin (İngilizce)
Therefore, I shall not begin with the usual custom of writers, who treat the subject by distributing the discourse into chapters in order, but I think I will most correctly lay the very happiness of this blessed man as the foundation of my discourse. For I believe that he was the most fortunate of those men who have been celebrated for many centuries. I do not mean only with the happiness of the wise, although he possessed this most of all; nor that his bodily goods were most excellently constituted; nor again by reason of fortune, even though these things also befell him most of all, if they ever did any man. For he had an abundance of all those things which are called external goods. Rather, I speak of a perfect happiness, absolute in all its parts and constituted from both of these things. Therefore, we shall first begin with the more natural virtues, after having divided the virtues into natural, moral, and political, and also the higher ones, which concern themselves with purification and contemplation, and those by which one arrives at some likeness to the gods, and indeed those which are even superior to these, as being already placed beyond man.

Bu metin neden önemli

Marinos (yaklaşık MS 440-500), Atina Neoplatonik Akademisi'nde Proklos'un öğrencisi ve onun ölümünün ardından okulun başına geçen ardılı (diadokhos) idi. Bu eser, Yeni Platoncu erdem kuramının, özellikle Porphyrios'a dayanan erdem basamakları öğretisinin somut bir biyografiye dönüştürülmüş halidir. Proklos'un hayatını doğal erdemlerden başlayıp tanrısallaşmaya (theurgia) uzanan bir yükseliş olarak kurgular. Buradaki bölüm, tüm anlatının çatısını kuran giriş niteliğindedir. Metin, Yeni Platonculuğun Platon'dan Plutarkhos'a, ondan Syrianos'a, oradan Proklos'a uzanan kesintisiz öğreti ardıllığını kutsal bir emanet gibi görme anlayışını yansıtır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
The Life of Proclus (Marini vita Procli) — Neapolisli Marinos, 1814 baskısı, İngilizce çeviri
Neşir
1814 baskısı (Yunanca metin, Fabricius'un Latince notları ve İngilizce çeviriyle birlikte)
Konum
Bölüm II (Chapter II), s. 86 (İngilizce çeviri sayfası)
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön