Geç Antik Çağ'ın en büyük Neoplatonik düşünürlerinden Proklos, Platon'un Parmenides diyaloğuna yazdığı yedi kitaplık dev şerhe bir felsefi çözümlemeyle değil bir duayla başlar. Aşağıdaki pasaj bu şerhin ünlü açılış yakarışıdır. Burada felsefe bir akıl yürütme çabası olmaktan önce ruhun tanrısal olana yükselişidir ve düşünce ancak tanrıların rehberliğiyle hakikate açılabilir. Metin, aklın kanatlanışını ve ruhun kapılarının aralanışını anlatan imgeleriyle Neoplatonik tefekkür geleneğinin ruhunu özetler.
Zihnimi önüme konulan tefekküre yöneltmeleri için bütün tanrılara ve tanrıçalara dua ediyorum. Hakikatin en sahih ışığını içime dökmelerini, aklıma kanatlar vermelerini ve ruhumun kapılarını aşağı düşüncelerden açıp Platon'un doğuştan gelen rehberliğini kabule hazırlamalarını diliyorum.
Zihnimi varlığın en parlak yönüne doğru harekete geçirdikten sonra beni sözde bilgeliğin çokluğundan alıkoymalarını ve hiçbir değeri olmayan şeylere dair yanılgıdan çıkarıp var olan şeylere dair en kutlu incelemeye taşımalarını istiyorum. Görülmekte olan ruhun gözünü beslesinler ve sulasınlar, tıpkı Sokrates'in Phaedrus'ta söylediği gibi.
Bizi olabildiğince kâmil ve tanrılara benzer kılsınlar. Böylece maddi bilgilerden azat olmuş, akli ve çözülmez işlere ortak olabilelim ve bütünlerin bilgisine erişebilelim.
Aklıma kanatlar versinler ve ruhumun kapılarını aşağı düşüncelerden açsınlar.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Proklos (yaklaşık 412-485), Atina Platon Akademisi'nin başkanı ve Neoplatonizmin sistemleştiricisiydi. Bu şerh, Platon'un en zorlu diyaloğu sayılan Parmenides'i, Bir'in her varlığın kaynağı olduğu tanrısal bir metafizik olarak okur. Şerhin en dikkat çekici yanı, felsefi tefekkürü bir tür ibadet olarak görmesidir. Buradaki açılış duası, sonraki yüzyıllarda Marsilio Ficino gibi Rönesans düşünürlerinin Platonculuğu diriltirken örnek aldıkları dindar felsefe anlayışının en saf ifadelerinden biridir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Procli Platonici Expositio in Parmenidem Platonis (Proclus, Commentary on Plato's Parmenides), Birinci Kitap, açılış
- Neşir
- SourceLibrary.org sayısal nüshası (Yunanca elyazması, 15. yüzyıl); çeviri katmanı CC BY-SA 4.0
- Konum
- Birinci Kitap, sayfa 1 (açılış duası)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
