Demiurgos Çemberi: İlerleyiş ve Dönüş
Proclus'un öğrencilerine ders verişini gösteren 1561 tarihli gravür (Proclus, Cleomedes ve Aratus'a ait bir baskıdan).
Neoplatonizm

Demiurgos Çemberi: İlerleyiş ve Dönüş

Proclus (Thomas Taylor çevirisi)· 1820· Özgün: İngilizce· Source Library
NeoplatonizmTürkçe çeviriAçık erişim

Geç antikçağın en dizgeli Neoplatoncusu Proclus, Platon'un Timaios diyaloğunu satır satır şerh ederken evrenin nasıl var edildiğini iki büyük devinimle okur: her şeyin tek bir nedenden çıktığı ilerleyiş ve her şeyin kendi kaynağına döndüğü dönüş. Aşağıdaki pasajda evrenin zihin, ruh ve beden olarak üçe bölünüşü ile bu bölümlerin ilahi bir çember içinde birbirine bağlanışı anlatılır. Thomas Taylor'ın 1820 tarihli İngilizce çevirisinden alınmıştır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Daha önce söylenenlerde Platon, evrenin dolgunluklarının düzenini bize ilerleyiş yönünde bildirdi; öyle ki Yaratıcı'nın zihni ruha, ruhu da bedene yerleştirdiğini ve evreni böyle var ettiğini tasvir etti. Ne var ki şimdi söylenende, o, dünyaya dönüş yönünde tamamlanma kazandırır. İlkin evrende bulunan karşıtları ele alır, bunlara iki aracı katar ve onları orantı yoluyla birleştirir.

Ardından, evreni bütünlerin bir bütünü kılarak onu zihinsel bir suretle kuşatır, ilahi bir yaşama ortak olma yetisini ona bağışlar ve ona zihni taklit eden bir devinim verir. Aynı biçimde, onu bu eklemelerle daha yetkin kılmayı sürdürerek, tüm bunlardan sonra evrene ruhu sokar ve her şeyi yaşamla doldurur; ancak farklı doğaları farklı bir yaşamla.

Zihni de ruha yerleştirir ve bunun aracılığıyla ruhu kaynağına bağlar. Zira evrenin ruhu, zihne ortak olmakla, düşünülür olanların ta kendileriyle birleşmiş olur. Ve böylece o, dünyaya ait zihnin, ruhun ve beden yığınının kendisinden çıktığı ilkede son bulur.

Zira evrenin ruhu, zihne ortak olmakla, düşünülür olanların ta kendileriyle birleşmiş olur.
Özgün metin (İngilizce)
In what has been before said, therefore, Plato delivered to us the order of the plenitudes of the world according to progression, when he represented the Demiurgus placing intellect in soul, but soul in body, and thus fabricating the universe. But in what is now said, he gives completion to the world according to conversion. And first indeed, assuming the contraries that are in the universe, he adds two media to these, and unites them through analogy. In the next place, perfecting it a whole of wholes, he surrounds it with an intellectual figure, renders it capable of participating of a divine life, and imparts to it a motion which imitates intellect. Always likewise, causing it to become more perfect by the additions, after all these, he introduces soul into the universe, and fills all things with life, though different natures with a different life. He also places intellect in soul, and through this conjoins soul to its fountain. For the soul of the universe, through participating of intellect, becomes conjoined with intelligibles themselves. And thus he ends at the principle from which the mundane intellect, soul, and the bulk of body proceed.

Bu metin neden önemli

Proclus (MS 412-485), Atina Platoncu Akademisi'nin başkanı ve Neoplatonizmin son büyük dizgecisidir. Timaios Şerhi, onun ilahi hiyerarşi öğretisini Platon'un kozmoloji diyaloğuna uygulayarak evreni Bir'den taşan ve Bir'e dönen bir kademeler düzeni olarak okur. Bu pasajdaki ilerleyiş (procession) ile dönüş (conversion) ikiliği, tüm varlığın tek nedenden çıkıp o nedene geri döndüğü demiurgos çemberi fikrini özetler ve Neoplatonik metafiziğin çekirdeğini oluşturur.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
The Commentaries of Proclus on the Timaeus of Plato (çev. Thomas Taylor, Londra, 1820), Kitap III
Neşir
Thomas Taylor çevirisi, Londra 1820, Cilt II (Kitap III), s. 2
Konum
Kitap III, s. 2 (sayfa görüntüsü 10)
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön