Nymphelerin Mağarası Üzerine

Porphyrios, öğretmeni Plotinos'un yolunu izleyen bir Yeni Platoncu olarak, Homeros'un Odysseia'sında betimlenen Ithake mağarasını yalnızca coğrafi bir yer olarak değil, evrenin bir sureti ve simgesi olarak okur. Bu kısa incelemede mağaranın iki kapısı, ruhun bedene inişi ve oradan yükselişiyle özdeşleştirilir. Aşağıdaki pasaj eserin felsefi kalbini oluşturur: Numenios ve Kronios'un öğretisine dayanarak gökyüzünün iki ucunu, Yengeç ile Oğlak burçlarını, ruhların doğuşa indiği ve tanrısal olana yükseldiği iki kapı olarak yorumlar.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Bir mağara, Numenios ile onun yakın dostu Kronios'un ileri sürdüğü üzere, evrenin bir sureti ve simgesi olduğundan, göklerde iki uç bulunur: kendisinden daha güneyde hiçbir şeyin olmadığı kış dönencesi ile kendisinden daha kuzeyde hiçbir şeyin olmadığı yaz dönencesi. Yaz dönencesi Yengeç burcunda, kış dönencesi ise Oğlak burcundadır. Yengeç bize en yakın olduğundan, gök cisimlerinin yeryüzüne en yakını olan Ay'a pek yerinde biçimde atfedilmiştir. Ne var ki güney kutbu, uçsuz bucaksız uzaklığı yüzünden gözümüze görünmez olduğundan, Oğlak burcu bütün gezegenlerin en yücesi ve en uzağı olan Satürn'e atfedilir.

Bu yüzden ilahiyatçılar bu iki kapının Yengeç ile Oğlak olduğunu ileri sürerler; Platon ise onları girişler diye adlandırır. İlahiyatçılar bunlardan Yengeç'in, ruhların içinden inip geçtiği kapı olduğunu, Oğlak'ın ise ruhların içinden yükseldiği kapı olduğunu söylerler. Gerçekten de Yengeç kuzeye aittir ve inişe uygundur; Oğlak ise güneye aittir ve yükselişe uygundur.

Yengeç, ruhların içinden inip geçtiği kapıdır; Oğlak ise ruhların içinden yükseldiği kapı.

Özgün metin (İngilizce)

Since a cavern is an image and symbol of the world, as Numenius and his associate Cronius assert, there are two extremities in the heavens: namely, the winter tropic, than which nothing is more southern, and the summer tropic, than which nothing is more northern. The summer tropic is in Cancer, and the winter tropic in Capricorn. And since Cancer is nearest to us, it is very properly attributed to the Moon, which is the nearest of all the heavenly bodies to the earth. But as the southern pole, by its great distance, is invisible to us, Capricorn is attributed to Saturn, the highest and most remote of all the planets. Theologians therefore assert that these two gates are Cancer and Capricorn, but Plato calls them entrances. Of these, theologians say that Cancer is the gate through which souls descend, but Capricorn is the gate through which they ascend. Cancer is indeed northern and adapted to descent, but Capricorn is southern and adapted to ascent.

Bu metin neden önemli

Porphyrios (y. MS 234 – 305), Sur kentinde doğmuş, Roma'da Plotinos'un en yakın öğrencisi ve Enneadlar'ın derleyicisi olmuş Yeni Platoncu bir filozoftur. Nymphelerin Mağarası Üzerine, Homeros'un Odysseia'sındaki (13. kitap) mağara betimlemesini alegorik olarak yorumlayan kısa bir incelemedir ve antik dünyanın bize ulaşan en eksiksiz simgesel yorum örneklerinden biridir. Porphyrios burada mağarayı kozmosun bir sureti olarak okur: iki kapısı ruhun doğuşa inişini ve tanrısal olana dönüşünü temsil eder. Bu okuma, ruhun maddi dünyaya düşüşü ve arınarak kaynağına yükselişi biçimindeki Yeni Platoncu öğretinin özlü bir ifadesidir. Buradaki İngilizce metin, İngiliz Platoncu Thomas Taylor'ın 1823 tarihli Select Works of Porphyry çevirisinden alınmıştır; Taylor, Neoplatonik külliyatı İngilizceye kazandıran öncü çevirmendir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: Select Works of Porphyry (Thomas Rodd, Londra, 1823), "On the Cave of the Nymphs", s. 185–186 (Kısım 10–11)
Neşir: Thomas Rodd, Londra, 1823 (Thomas Taylor çevirisi)
Konum: "On the Cave of the Nymphs", s. 185–186, Kısım 10–11
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön