Kavranılırların İdrakine Yardımcılar

Porphyrios, hocası Plotinos'un öğretisini izleyerek kaleme aldığı bu önermeler dizisinde, öğrenciyi cisimsiz gerçekliğin idrakine adım adım yönlendirir. Aşağıdaki bölümlerde, özü gereği cisimsiz olan tözlerin mekân ve yer kavramlarının ötesinde nasıl var olduğunu, cisimlerle bir yerde bulunma yoluyla değil, yakınlık ve akrabalık yoluyla nasıl temas kurduğunu ele alır. Bu kısa ama yoğun pasaj, ruhun bölünmez öz ile cisimler çevresinde bölünen öz arasında duran bir orta terim oluşuyla tamamlanır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

1. Her cisim bir yerdedir; ancak özü gereği cisimsiz olan hiçbir şeyin, yahut bu türden herhangi bir şeyin hiçbir yeri yoktur.

2. Özü gereği cisimsiz olan şeyler, her cisimden ve her yerden daha yüce oldukları için, aralıkla değil bölünmez bir biçimde her yerde bulunurlar.

3. Özü gereği cisimsiz olan şeyler, cisimlerle bir yerde bulunmazlar; fakat diledikleri zaman, kendilerine doğal olarak yatkın oldukları ölçüde onlara doğru meyletmek suretiyle onlarla birlikte olurlar. Bununla birlikte onlarla bir yerde değil, yatkınlık, yakınlık ve akrabalık yoluyla bulunurlar.

4. Özü gereği cisimsiz olan şeyler, hipostas ve öz bakımından cisimlerle birlikte bulunmazlar; çünkü cisimlerle karışmazlar. Ne var ki onlara doğru meyletmek suretiyle, cisimlere yakın olan belli bir güç verirler. Zira bu eğilim, cisimlere yakın olan ikincil bir gücü meydana getirir.

5. Ruh, gerçekten de, bölünmez bir öz ile cisimler çevresinde bölünen bir öz arasında duran bir orta terimdir. Buna karşılık akıl, yalnızca bölünmez bir özdür. Nitelikler ve maddi biçimler ise cisimler çevresinde bölünürler.

Özü gereği cisimsiz olan şeyler, her yerde bulunurlar; aralıkla değil, bölünmez bir biçimde.

Özgün metin (İngilizce)

1. Every body is in place; but nothing essentially incorporeal, or any thing of this kind, has any locality. 2. Things essentially incorporeal, because they are more excellent than all body and place, are every where, not with interval, but impartibly. 3. Things essentially incorporeal, are not locally present with bodies, but are present with them when they please; by verging towards them so far as they are naturally adapted so to verge. They are not, however, present with them locally, but through habitude, proximity, and alliance. 4. Things essentially incorporeal, are not present with bodies, by hypostasis and essence; for they are not mingled with bodies. But they impart a certain power which is proximate to bodies, through verging towards them. For tendency constitutes a certain secondary power proximate to bodies. 5. Soul, indeed, is a certain medium between an impartible essence, and an essence which is divisible about bodies. But intellect is an impartible essence alone. And qualities and material forms are divisible about bodies.

Bu metin neden önemli

Porphyrios (yaklaşık 234-305), Sur kentinde doğan Neoplatonist filozof ve Plotinos'un en yakın öğrencisidir. Hocasının dağınık yazılarını derleyip Enneadlar adı altında düzenlemesiyle tanınır. Burada okuduğunuz eser, Yunanca özgün adıyla Aphormai pros ta noeta yani Kavranılırlara Doğru Kalkış Noktaları, Plotinos'un öğretisini özlü önermeler halinde damıtan bir el kitabıdır. İngilizce çevirisi, Neoplatonik metinleri Batı diline kazandıran öncü çevirmen Thomas Taylor tarafından 1823'te yayımlanan Select Works of Porphyry cildinde yer alır. Metin, cisim ile cisimsiz arasındaki ayrımı, Bir'den Akıl'a ve oradan Ruh'a inen varlık hiyerarşisini kavramak isteyen öğrenci için bir eşik işlevi görür.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: Select Works of Porphyry (Auxiliaries to the Perception of Intelligible Natures)
Neşir: Thomas Taylor çevirisi, Londra 1823 (Select Works of Porphyry)
Konum: Auxiliaries to the Perception of Intelligible Natures, Section I, önerme 1-5, s. 201-202 (kitap görüntüsü s. 224-225)
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön