Porphyrios'un eşi Marcella'ya yazdığı bu mektup, geç Antikçağ Neoplatonizminin en içten belgelerinden biridir. Filozof, bir görev nedeniyle karısından uzağa düşmüştür ve ona ayrılığın acısını bir felsefe dersine dönüştürerek seslenir. Aşağıdaki bölümde ruhun tanrılara yükselişinin hazdan ve tembellikten değil, ancak çaba ve zorluktan geçerek gerçekleşebileceğini anlatır. Bedenin derinliklerinden yukarı çıkışı, en yüksek dağların ancak tehlike ve emekle aşılabilmesine benzetir.
Yokluğumun sana yakışandan fazlasını hissettirmesine izin verme; öğretimize duyduğun özlemle, sana çoktan verilmiş olanı bir yana atma. Çevreni saran o kalabalık yabancılar karşısında yılıp kendini işlerin seni sürükleyen ırmağına bırakma. Bunun yerine şunu düşün: gerçekten iyi olan şeylerin mülkiyeti insanlara rahatlıkla kazandırılmaz. Bu koşulların kendisini, ummuş olduğun hayat için bir alıştırma olarak kullan; zira seni yolundan saptırabilecek ya da alt edebilecek, dayanma gücünün biricik gerçek rakipleri bunlardır. Başkalarının kurduğu düzenler ise, elimizde olmayan şeyleri önemsememeyi kendine alışkanlık edinmiş olanlar için tümüyle değersizdir — onlar haksızlığın, uğrayana değil onu işleyenin kendisine döndüğünü bilirler, bu yüzden kendilerine yapılan hiçbir kötülüğü büyük bir kayıp saymazlar.
Ruhuna yararı dokunan kişinin -sana aynı anda baba, koca, öğretmen ve akraba olan, hatta istersen yurdunun bütün iyi niyetini kendinde toplamış olan kişinin- yokluğu, elbette makul bir üzüntü nedeni gibi görünür. Yine de kendini avuturken önüne tanık olarak koyduğun şeyin tutku değil akıl olmasına dikkat et. Önce şunu anımsa, daha önce de söylediğim gibi: bu yabancı konaktan yurduna dönmeyi aklında tutmak isteyenlerin, sanki atların koştuğu düz bir ova üzerinden gidercesine, hazdan ve rahatlıktan geçerek geri yolculuk yapmaları olanaksızdı. Çünkü biri ötekinin tam karşıtıdır: haz ve tembellik, tanrılara yükselişin karşıtıdır. En yüksek dağlar bile tehlike ve emek olmadan tırmanılamaz; bedenin derinliklerinden de, insanı bedene sürükleyen o aynı yollardan, yani hazdan ve tembellikten geçerek yükselinemez. Zira yol, kaygıdan ve anımsamadan geçer.
Haz ve tembellik, tanrılara yükselişin karşıtıdır.
Bu sayfa şimdilik bir önizlemedir. Eserin tam çevirisi yayımlandığında haberdar olmak isterseniz, bültene katılabilirsiniz ↓
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Porphyrios (y. 234-305), Plotinos'un öğrencisi ve Neoplatonizmin en büyük düzenleyicisiydi; hocasının Enneadlar'ını derleyip yayımlayan da odur. Marcella'ya Mektup, ileri yaşında yedi çocuklu dul bir kadınla yaptığı evliliği ve bir görev yüzünden ondan ayrı düşüşünü anlatır. Metnin özü teselli değil, bir çağrıdır: dünyevi işlerin coşkun ırmağına kapılmamak, felsefeyi tek güvenli çıpa olarak sıkı sıkı tutmak. Ruhun bedene inişini bir düşüş ve yara olarak gören Neoplatonik öğreti burada somut bir yaşam disiplinine, tanrılara doğru zahmetli bir tırmanışa dönüşür.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
Bu eser Neoplatonizm Koleksiyonu'nun parçasıdır →
- Kaynak eser
- Opuscula Tria (Vita Pythagorae dahil) / Epistola ad Marcellam, s. 244
- Neşir
- August Nauck (yay.), Leipzig: Teubner, 1886
- Konum
- Sayfa 244 (Epistola ad Marcellam)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
Uysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Marcella'ya Mektup: Tanrılara Yükseliş. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/porphyrios-marcella-tanrilara-yukselis