Marcella'ya Mektup: Tanrılara Yükseliş
"Porphyrii Philosophi Platonici Opuscula Tria" adlı eserin özgün Latince başlık sayfası.

Marcella'ya Mektup: Tanrılara Yükseliş

Porphyrios (August Nauck baskısı)· 1886 (baskı); özgün metin y. MS 300· Özgün: İngilizce· Source Library· ~2 dk okuma
NeoplatonizmTürkçe çeviriAçık erişim

Porphyrios'un eşi Marcella'ya yazdığı bu mektup, geç Antikçağ Neoplatonizminin en içten belgelerinden biridir. Filozof, bir görev nedeniyle karısından uzağa düşmüştür ve ona ayrılığın acısını bir felsefe dersine dönüştürerek seslenir. Aşağıdaki bölümde ruhun tanrılara yükselişinin hazdan ve tembellikten değil, ancak çaba ve zorluktan geçerek gerçekleşebileceğini anlatır. Bedenin derinliklerinden yukarı çıkışı, en yüksek dağların ancak tehlike ve emekle aşılabilmesine benzetir.

Türkçe çeviri (önizleme) · Çeviren Şira Nur Uysal

Yokluğumun sana yakışandan fazlasını hissettirmesine izin verme; öğretimize duyduğun özlemle, sana çoktan verilmiş olanı bir yana atma. Çevreni saran o kalabalık yabancılar karşısında yılıp kendini işlerin seni sürükleyen ırmağına bırakma. Bunun yerine şunu düşün: gerçekten iyi olan şeylerin mülkiyeti insanlara rahatlıkla kazandırılmaz. Bu koşulların kendisini, ummuş olduğun hayat için bir alıştırma olarak kullan; zira seni yolundan saptırabilecek ya da alt edebilecek, dayanma gücünün biricik gerçek rakipleri bunlardır. Başkalarının kurduğu düzenler ise, elimizde olmayan şeyleri önemsememeyi kendine alışkanlık edinmiş olanlar için tümüyle değersizdir — onlar haksızlığın, uğrayana değil onu işleyenin kendisine döndüğünü bilirler, bu yüzden kendilerine yapılan hiçbir kötülüğü büyük bir kayıp saymazlar.

Ruhuna yararı dokunan kişinin -sana aynı anda baba, koca, öğretmen ve akraba olan, hatta istersen yurdunun bütün iyi niyetini kendinde toplamış olan kişinin- yokluğu, elbette makul bir üzüntü nedeni gibi görünür. Yine de kendini avuturken önüne tanık olarak koyduğun şeyin tutku değil akıl olmasına dikkat et. Önce şunu anımsa, daha önce de söylediğim gibi: bu yabancı konaktan yurduna dönmeyi aklında tutmak isteyenlerin, sanki atların koştuğu düz bir ova üzerinden gidercesine, hazdan ve rahatlıktan geçerek geri yolculuk yapmaları olanaksızdı. Çünkü biri ötekinin tam karşıtıdır: haz ve tembellik, tanrılara yükselişin karşıtıdır. En yüksek dağlar bile tehlike ve emek olmadan tırmanılamaz; bedenin derinliklerinden de, insanı bedene sürükleyen o aynı yollardan, yani hazdan ve tembellikten geçerek yükselinemez. Zira yol, kaygıdan ve anımsamadan geçer.

Haz ve tembellik, tanrılara yükselişin karşıtıdır.

Bu sayfa şimdilik bir önizlemedir. Eserin tam çevirisi yayımlandığında haberdar olmak isterseniz, bültene katılabilirsiniz ↓

Özgün metin (İngilizce)
...give more than is fitting to my absence, nor, out of a longing for my teaching, cast away what has already been given. Nor, in the face of the crowd of strangers surrounding you, should you lose heart and allow yourself to be abandoned to the rushing river of worldly affairs. Instead, consider that the possession of truly good things is not won by humans through ease. Use these very circumstances as training for the life you expect. These trials alone are the only rivals to your endurance that have the power to turn you aside or overcome you. For the schemes of others are entirely contemptible to those who have trained themselves to disregard things not under our control. Such people judge that injustice turns back upon those who commit it, rather than harming those against whom it is directed—especially when the loss is not considered great by those whose lives are lived in opposition to worldly values. Regarding the absence of one who benefits your soul—who is at once father, husband, teacher, and kinsman, and who has (if you like) focused the goodwill of your fatherland upon himself—this seems to hold a reasonable cause for distress. Yet you should comfort yourself by setting Reason as a spectator over the situation, rather than Passion. First, as I said, it was not possible for those who intend to remember their return home from this foreign lodging here below to make their journey back through pleasure and ease, as if traveling across level ground for horses. For one thing is the exact opposite of the other: pleasure and laziness are the opposite of the ascent to the gods. Even the highest mountains cannot be climbed without danger and labor, nor can one rise up from the depths of the body through the very channels that lead into the body—namely pleasure and laziness. For the way leads through concern and remembrance...

Bu metin neden önemli

Porphyrios (y. 234-305), Plotinos'un öğrencisi ve Neoplatonizmin en büyük düzenleyicisiydi; hocasının Enneadlar'ını derleyip yayımlayan da odur. Marcella'ya Mektup, ileri yaşında yedi çocuklu dul bir kadınla yaptığı evliliği ve bir görev yüzünden ondan ayrı düşüşünü anlatır. Metnin özü teselli değil, bir çağrıdır: dünyevi işlerin coşkun ırmağına kapılmamak, felsefeyi tek güvenli çıpa olarak sıkı sıkı tutmak. Ruhun bedene inişini bir düşüş ve yara olarak gören Neoplatonik öğreti burada somut bir yaşam disiplinine, tanrılara doğru zahmetli bir tırmanışa dönüşür.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Bu eser Neoplatonizm Koleksiyonu'nun parçasıdır →

Künye
Kaynak eser
Opuscula Tria (Vita Pythagorae dahil) / Epistola ad Marcellam, s. 244
Neşir
August Nauck (yay.), Leipzig: Teubner, 1886
Konum
Sayfa 244 (Epistola ad Marcellam)
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY-SA 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin, değiştirirseniz aynı lisansla paylaşın). Kullanım & lisans →
Bu Çeviriye AtıfUysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Marcella'ya Mektup: Tanrılara Yükseliş. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/porphyrios-marcella-tanrilara-yukselis
← Kütüphaneye dön