Pistis Sophia: Sofia'nın Düşüşü
J.M. Lauweriks'in 1896 tarihli Pistis Sophia baskısı için yaptığı sembolik gravür: Işıyan bir dairenin altında diz çökmüş örtülü bir figür ve kanatlı bir varlık. Kaynak: Source Library (CC BY-SA 4.0).
Gnostisizm

Pistis Sophia: Sofia'nın Düşüşü

Pistis Sophia
Anonim Gnostik yazar; G.R.S. Mead'in İngilizce çevirisi, 1896· 1896· Özgün: İngilizce· Source Library
GnostisizmTürkçe çeviriAçık erişim

Geç antik çağın en olağanüstü gnostik metinlerinden biri olan Pistis Sophia, Kıptice bir el yazmasında korunmuş, aydınlık âleminin kozmolojisini ve ruhun kurtuluşunun mekaniğini anlatan bir öğreti kitabıdır. Anlatının merkezinde, adı "İnanç-Bilgelik" anlamına gelen Sophia'nın trajik hikâyesi yer alır. On üçüncü eonda, kendi yüce yurdunda ikamet eden bu ışık varlığı, aşağıya bakışını çevirdiği o kader anında yanıltıcı bir ışıkla aldatılır. Aşağıdaki bölüm, onun düşüşünü anlatır: Kibirli'nin aslan yüzlü ışık gücünü hazine perdesinden gelen gerçek ışık sanması, eşini geride bırakarak kendi bölgesini terk etmesi ve nihayet kaosun karanlığında yutulması. Bu, tinin maddeye inişinin ve geri dönüş özleminin en dokunaklı arketiplerinden biridir.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Böylece, bütün bunlardan sonra oldu ki aşağıya baktı; Kibirli'nin ışık gücünü alt bölgelerde gördü ve bu ışığın o üçlü güç Kibirli'ye ait olduğunu bilmedi. Onu, en başından beri yükseklikte görmüş olduğu, ışık hazinesinin perdesinden gelen ışık sandı. Kendi kendine şöyle düşündü: Eşim olmadan o bölgeye gideceğim; ışık eonlarının benim için ürettiği o ışığı almak için, yüksekliklerin yüksekliğindeki ışıkların ışığına ulaşabileyim diye.

Böyle düşünerek kendi bölgesinden, on üçüncü eondan yola çıktı ve on iki eona geldi. Eonların hükümdarları ardından kovaladılar onu; ululuğun içine girmeyi düşündüğü için ona öfkelendiler. Oradan on iki eondan çıktı ve kaosun bölgelerine geldi; o aslan yüzlü ışık gücüne, onu yutmak üzere yaklaştı. Fakat Kibirli'nin bütün maddi taşkınları onu çepeçevre kuşattı ve o büyük aslan yüzlü ışık gücü, Sophia'nın içindeki bütün ışık güçlerini yuttu; onun ışığını dışarı sürdü ve yuttu; maddesine gelince, onu kaosun içine fırlattılar.

Eşim olmadan o bölgeye gideceğim; yüksekliklerin yüksekliğindeki ışıkların ışığına ulaşabileyim diye.
Özgün metin (İngilizce)
It came to pass, therefore, after these things, that she gazed below; she saw the light-power of Arrogant in the lower parts, and she knew not that it belonged to this triple power Arrogant, but thought that it came from the light which she had seen from the beginning in the height, which came from the veil of the treasure of light; and she thought to herself, "I will go into that region, without my consort, to take the light which the æons of light have produced for me, so that I may go to the light of lights, which is in the height of heights." Thus pondering, she went forth from her own region, the thirteenth æon, and came into the twelve æons. The rulers of the æons pursued after her; they were enraged against her, in that she had thought to come into the greatness. Thence she went forth from the twelve æons, and came into the regions of the chaos; she drew near to that lion-faced light-power to devour it. But all the material emanations of Arrogant surrounded her, and the great lion-faced light-power devoured all the light-powers which were in Sophia; it expelled her light and swallowed it, and as to her matter, they cast it into the chaos.

Bu metin neden önemli

Pistis Sophia, dördüncü yüzyıla tarihlenen Askew Kodeksi'nde korunmuş, İsa'nın dirilişten sonra havarilerine ve Mecdelli Meryem'e verdiği gizli öğretileri anlatan Kıptice bir Gnostik metindir. Bu bölüm, eserin en merkezî mitini işler: Sophia'nın düşüşü. On üçüncü eonda ikamet eden Sophia, yükseklikteki gerçek ışığa özlem duyar; ancak Kibirli'nin (Authades) sahte aslan yüzlü ışığını gerçek ışıkla karıştırır. Eşini terk edip aşağı inmesi ve kaosta yutulması, tinin maddeye düşüşünün bir alegorisidir. Ardından gelen on üç tövbe (metanoia), ruhun aydınlığa yeniden yükselme çabasının ilahileridir. Metin, Gnostik gelenekte bilgeliğin kaybı ve geri kazanımı mitosunun en zengin ve ayrıntılı anlatımlarından biri sayılır; Sethiyan ve Valentinusçu kozmolojilerin izlerini taşır ve daha sonraki Batı ezoterik düşüncesinde Sophia figürünün algılanışını derinden etkilemiştir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Pistis Sophia: A Gnostic Gospel (with extracts from the Books of the Saviour appended)
Neşir
Pistis Sophia. A Gnostic Gospel, İngilizce çeviri, 1896 (Askew Kodeksi'nden, Kıptice aslından)
Konum
Birinci Kitap, 94-95. sayfalar (Sophia'nın düşüşü ve kaosta yutuluşu)
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön