Pisagor'un Altın Dizeleri Üzerine Hierokles Şerhi: Ruhun Arıtılması
Sisamlı Pisagor'un profil portresi, oval madalyon içinde gravür; altında Yunanca "ΠΥΘΑΓΟΡΗΣ ΣΑΜΙΩΝ" kitabesi. Freymäurer Bibliothek, 1782.
Neoplatonizm

Pisagor'un Altın Dizeleri Üzerine Hierokles Şerhi: Ruhun Arıtılması

Hierokles (İskenderiyeli); André Dacier'nin şerhiyle, Nicholas Rowe çevirisi· 1707· Özgün: İngilizce· Source Library
NeoplatonizmTürkçe çeviriAçık erişim

İskenderiyeli Hierokles, beşinci yüzyılda yaşamış bir Neoplatonik filozoftur ve Pisagor'a atfedilen Altın Dizeler üzerine kaleme aldığı şerh, ruhun arınması ve yükselişi öğretisinin en berrak anlatımlarından biri olarak kabul edilir. Bu pasaj, insanın hem akli hem cismani iki tabiattan mürekkep olduğu ve her ikisinin de kendine has bir arınma yolu gerektirdiği düşüncesini işler. Ruhun hakikat ve erdemle arıtılması, onu maddenin lekelerinden kurtarıp göksel meskenlere doğru kanatlandırır. Aşağıdaki metin, André Dacier'nin şerhiyle donatılan ve 1707'de Nicholas Rowe tarafından İngilizceye kazandırılan klasik çeviriden alınmıştır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Mademki insanız ve insan bu iki parçadan mürekkeptir, onun her ikisinde de arıtılması ve kemale erdirilmesi gerektiği aşikârdır. Bu maksatla, iki tabiatının her birine uygun düşen yolları izlemesi icap eder; zira her parça ayrı bir arınmayı gerektirir. Sözgelimi akli ruh, muhakeme ve hüküm verme melekesi bakımından, bilgiyi doğuran hakikatle arıtılmalıdır. İlahi olanı temaşa etmek ve dünyevi olanı düzene sokmak için yaratılmış olan bizler, birincisi için hakikate, ikincisi için ise erdeme muhtacız.

Akli ruhun ve nurani arabanın arıtılması, bu arabanın kanatlanıp derhal göksel meskenlere doğru yükselebilmesi için yerine getirilir. Bu kanatların büyümesine en çok katkıda bulunan şey tefekkürdür. Tefekkür sayesinde, sevgimizi dünyevi şeylerden çekip almayı yavaş yavaş öğreniriz. Ruhun bu topraksı ve ölümlü bedenle birleşmesinden edindiği kirlerden de böylece silkiniriz. Ruh kendini toparlar, ilahi bir güçle dolar ve kendisini ruhun anlayışlı kemaliyle yeniden birleştirir.

Akli ruhun ve nurani arabanın arıtılması, bu arabanın kanatlanıp derhal göksel meskenlere doğru yükselebilmesi için yerine getirilir.
Özgün metin (İngilizce)
Seeing therefore that we are humans, and that a human is composed of these two parts, it is evident that he ought to be purified and perfected in both of them. To this purpose, he must follow the paths that are proper to each of his two natures, for each part requires a different purification. For example, the rational soul, regarding its faculty of reasoning and of judging, must be purified by truth, which produces knowledge. Being made to contemplate divine things and to regulate earthly things, we have need of truth for the first, and we have need of virtue for the last. The purifications of the rational soul and of the luminous chariot are performed so that this chariot may gain wings and immediately fly up toward the heavenly dwellings. Meditation contributes most to the growth of these wings. Through meditation, we gradually learn to detach our affections from earthly things. We also shake off the impurities the soul gathered through its union with this earthly, mortal body. It rouses itself and is filled with divine vigor, and reunites itself with the intelligent perfection of the soul.

Bu metin neden önemli

Bu metin, Batı'nın kadim bilgelik geleneğinde ruhun arınması ve yükselişi fikrinin nasıl sistemli bir öğretiye dönüştüğünü gösterir. Hierokles, Platon'un Phaidros diyalogundaki kanatlı araba imgesini alarak insanı akli ruh ile onun bindiği nurani beden olarak tasavvur eder ve her iki tabiatın da ayrı bir arınma yolu gerektirdiğini savunur. Hakikat aklı, erdem ve arınma ise nurani bedeni temizler; böylece ruh, maddenin ağırlığından sıyrılıp asli meskenine kanatlanabilir. Neoplatonizmin bu ruh yükselişi öğretisi, Pisagorcu perhiz ve arınma ritüellerini felsefi bir çerçeveye oturtarak Kutsala Dönüş'ün izini sürdüğü içsel dönüşüm ve göksel köken temalarıyla doğrudan örtüşür.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Life of Pythagoras with Symbols and Golden Verses (Hierocles Commentary)
Neşir
Nicholas Rowe İngilizce çevirisi, André Dacier'nin şerhiyle, Londra 1707
Konum
Hierokles Şerhi, Altın Dizeler bölümü, s. 368 ve 371 (özgün numaralandırma); nesir birleştirilmiş temiz pasaj
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön