Tabiat Üzerine: Hakikat Yolu
Terracotta çan biçimli krater üzerinde Persephone'nin yeraltından yükselişi (anodos), Hermes'in rehberliğinde. Antik Yunan, Neoplatonik gelenekte ruhun karanlıktan ışığa dönüşünün alegorisi olarak okunmuştur.
Neoplatonizm

Tabiat Üzerine: Hakikat Yolu

Parmenides· MÖ 5. yüzyıl (Arthur Fairbanks çevirisi, 1898)· Özgün: İngilizce· Source Library
NeoplatonizmTürkçe çeviriAçık erişim

Elealı Parmenides, felsefî öğretisini "Tabiat Üzerine" adlı manzum eserinde ölümsüzleştirmiştir. Şiirin girişinde, bilge atların çektiği bir savaş arabasıyla, Güneş'in kızlarının rehberliğinde gecenin evlerinden ışığa doğru taşınan genç, gündüz ile gecenin yollarını ayıran kapılardan geçerek bir tanrıçanın huzuruna varır. Tanrıça onu sağ elinden tutar ve ona iki yolu, ikna edici hakikatin sarsılmaz kalbi ile ölümlülerin gerçek inançtan yoksun sanılarını öğretmeye koyulur. Aşağıdaki pasaj, bu kadim eşik anını, ruhun karanlıktan aydınlığa yükselişini ve "olan"ın birliğine dair bildirinin başlangıcını taşır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Ve tanrıça beni lütufkârlıkla karşıladı, sağ elimi kendi eline aldı, benimle söyleşti ve bana şöyle hitap etti, ey delikanlı, ölümsüz sürücülerin yoldaşı, seni taşıyan atlarla bizim meskenimize gelen kişi, selam sana. Zira seni bu yola çıkaran hiçbir kötü kader değildir, çünkü bu yol insanların çiğnenmiş patikasının çok dışındadır, bilakis yasa ve adalettir. Ve senin her şeyi öğrenmen gerekir, hem ikna edici hakikatin sarsılmaz kalbini, hem de içinde hiçbir gerçek inanç bulunmayan ölümlülerin sanılarını.

Yine de bunları da öğreneceksin, görünenin nasıl makul biçimde yargılanması gerektiğini, o her şeyin içinden geçip giderken. Hakikat Üzerine. Gel şimdi, sana söyleyeceğim, sen de işittiğin sözümü kabul et, düşünülebilecek yegâne araştırma yollarının hangileri olduğunu. Birinci yol, onun var olduğu ve var olmamasının mümkün olmadığı yoludur.

Ve senin her şeyi öğrenmen gerekir, hem ikna edici hakikatin sarsılmaz kalbini, hem de içinde hiçbir gerçek inanç bulunmayan ölümlülerin sanılarını.
Özgün metin (İngilizce)
And the goddess received me kindly, and took my right hand in hers, and spoke to me and addressed me thus: "O youth, companion of immortal drivers, who hast come with the horses that bear thee to our dwelling, hail! Since no evil fate has sent thee forth to travel this road; for it is far outside the beaten track of men; but it is law and justice. And it is necessary for thee to learn all things, both the unwavering heart of persuasive truth, and the opinions of mortals, in which there is no true belief. But nevertheless, these things also thou shalt learn, how that which seems must be judged acceptably, as it passes through all things." Concerning Truth. "Come now, I will tell thee, and do thou receive my word when thou hast heard it, what are the only ways of inquiry to be thought of. The one way, that it is, and that it is not possible for it not to be."

Bu metin neden önemli

Parmenides, MÖ 515 civarında Elea'da doğmuş, Ksenofanes'in öğrencisi sayılan ve öğretisini altı vezinli dizelerle kaleme aldığı "Tabiat Üzerine" şiirinde toplayan bir düşünürdür. Eser iki kısma ayrılır, "Hakikat Yolu" ile "Sanı Yolu". Buradaki proem, ruhun bir yükseliş yolculuğu olarak okunur, bu yüzden sonraki Neoplatonik gelenekte ruhun maddeye inişi ve ilahî olana dönüşünün alegorisi olarak yorumlanmıştır. Metin, Arthur Fairbanks'in 1898 tarihli "The First Philosophers of Greece" derlemesindeki İngilizce çeviriden alınmıştır, bu çeviri Sokrates öncesi filozofların günümüze ulaşan fragmanlarını bir araya getirir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
The First Philosophers of Greece: Remaining Fragments of the Pre-Sokratic Philosophers (Arthur Fairbanks, ed., 1898), Bölüm VI, "Fragments of Parmenides", s. 104
Neşir
Arthur Fairbanks (ed.), 1898 (İngilizce çeviri)
Konum
Bölüm VI: The Eleatic School: Parmenides, (a) Fragments of Parmenides, sayfa 104
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön