Tabiat Üzerine: Hakikat Yolu

Hayatı

Elealı Pyres'in (veya Pyrrhes) oğlu Parmenides, yaklaşık milattan önce 515 yılında doğdu, ailesi soylu ve zengindi ancak Parmenides kendisini felsefeye adadı.

Pythagorasçı cemiyetin üyeleriyle ilişki içindeydi ve sonraki yazarlar tarafından kendisi de bir Pythagorasçı olarak anıldı. Ancak felsefi sisteminin oluşumunda en çok yaşlı hemşerisi Ksenophanes'ten etkilendi, Ksenophanes'in öğretilerini "Tabiat (physis) Üzerine" adlı şiirsel bir yapıtta somutlaşan bir sistem haline getirdi. Yurttaşları için yasalar yaptığına dair ifade, Pythagorasçı cemiyetle olan bir bağına işaret ediyor olabilir.

Fragmanlar

1. Beni taşıyan kısraklar, beni, bilen insanı her şeyin içinden taşıyan tanrıçanın o çok ünlü yoluna ulaştırıp hızla ilerlettiklerinde, arzunun ulaşabileceği en uzak noktaya kadar götürdüler. Bu yolda taşındım ben, bilge kısraklar arabayı hızla çekerek beni bu yolda taşıdılar ve genç kızlar yoluma kılavuzluk etti. Dingil yuvasında, sıcağın etkisiyle tutuşarak bir kaval sesi çıkardı (çünkü her iki yandaki dönen tekerlekler tarafından hızla sürülüyordu), Helios'un genç kızları, başlarındaki örtüleri elleriyle geriye itip gece diyarını terk ederek beni ışığa götürmek için acele ettiklerinde.

Orada gece ile gündüzün yollarının arasındaki kapı bulunur, üstte bir lento ve altta taştan bir eşik onu yerinde tutar, yükseklerde ise büyük kapı kanatlarıyla donatılmıştır, kapıları açıp kapayan anahtarları ise cezalandırıcı Adalet elinde tutar. Ancak genç kızlar ona yumuşak sözlerle hitap ettiler ve kapıların sürgüsünü kendileri için hızla geri çekmesi konusunda onu ikna etmenin yolunu buldular, kapı yuvalarında cıvata ve çivilerle iyice tutturulmuş bronz menteşeleri döndürerek ardına kadar açıldı, sonra genç kızlar atları ve arabayı bu kapıdan doğrudan ana yola sürdüler. Tanrıça beni lütufla karşıladı ve sağ elimi kendi ellerinin arasına alarak bana şu sözlerle hitap etti, Ölümsüz sürücülerle birleşmiş, seni taşıyan kısraklarla yurdumuza gelen genç, selam sana!

Çünkü seni bu yola gitmeye zorlayan kötü bir kader değil (çünkü bu yol insanların çiğnediği patikaların çok uzağındadır), bilakis hak ve adalettir. Her şeyi öğrenmen gerekiyor, hem ikna edici hakikatin sarsılmaz özünü hem de içinde gerçek bir inanç barındırmayan insanların sanılarını. Yine de bunları da öğreneceksin, çünkü sanılara dayanan şeyleri doğru bir şekilde yargılamak, her şeyi dikkatle gözden geçirmek gerekir.

2. Şimdi gel anlatayım, sen de sözümü dinle ve ona kulak ver, bilgiye götüren yegane araştırma yolları hangileridir. Birinci yol, varolanın (to on) varolduğunu ve varolmamasının imkansız olduğunu kabul eden yoldur ki bu güvenilir patikadır, çünkü hakikat ona eşlik eder. Diğeri ise varolmayanın varolduğunu ve bunun zorunlu olduğunu söyleyen yoldur ki bunun tamamen akıl almaz bir yol olduğunu belirtirim, çünkü varolmayanı ne tanıyabilirsin (çünkü bu imkansızdır) ne de onu dile getirebilirsin, çünkü düşünmek ve varolmak aynı şeydir.

3. Nereden başladığım benim için fark etmez, çünkü her zaman yine buraya döneceğim.

4. Varolanın varolduğunu hem söylemek hem de düşünmek zorunludur, çünkü varolanın varolması mümkündür, varolmayanın varolması ise imkansızdır, seni üzerinde düşünmeye davet ettiğim şey budur. Seni bu ilk araştırma yolundan uzak tutarım, ayrıca hiçbir şey bilmeyen ölümlülerin iki zihinli olarak başıboş dolandıkları şu diğer yoldan da. Çünkü göğüslerindeki çaresizlik onların şaşkın zihinlerini yönlendirir, onlar hem sağır hem de kör gibi, hayret içinde, dik kafalı sürüler halinde sürüklenirler, varolmak ile varolmamayı aynı ve aynı olmayan şey olarak görenler ve her şeyin geri dönen bir yol izlediğini düşünenler.

5. Varolmayan şeylerin varolduğu fikri asla üstün gelemeyecektir, sen zihnini bu araştırma yolundan uzak tut.

6. Ve uzun süredir alışılagelmiş alışkanlıklar seni bu yola zorlamasın, gözün dikkatsiz, kulağın ve dilin gürültüyle boğulmuş olmasın, bilakis benim dile getirdiğim, üzerinde çok tartışılan bu çürütmeyi akıl süzgecinden geçir.

7. Geriye sana söylenecek tek bir yol kalıyor, o da varolanın varolduğudur. Bu yolda varolanın başlangıçsız ve yok edilemez olduğuna dair pek çok kanıt vardır, o bütündür, tek başına mevcuttur, sarsılmazdır ve sonsuzdur, ne geçmişte vardı ne de gelecekte olacak, çünkü şimdi hep birlikte, tek ve kesintisiz olarak mevcuttur.

Çünkü onun için nasıl bir türeyiş arayacaksın? Nereden ve nasıl büyüdü? Onun varolmayandan geldiğini söylemene veya düşünmene izin vermeyeceğim, çünkü varolmayanın varolduğunu düşünmek veya söylemek imkansızdır. Öyle olsaydı, hangi güç onu daha önce değil de daha sonra varolmayandan ortaya çıkmaya sevk ederdi? Bu yüzden varolanın ya tamamen varolması ya da hiç varolmaması gerekir. Akıl yürütmenin gücü, varolandan kendisinden başka bir şeyin doğmasına da asla izin vermez. Bu yüzden adalet, bağlarını gevşetip onun doğmasına veya yok olmasına izin vermez, aksine varolanı sıkıca tutar.

8. (Bu konulardaki karar bu noktada gelir.)

9. Varolan ya vardır ya da yoktur. Zorunluluk gereği, düşünülemez ve dile getirilemez olan yolu, gerçek yol olmadığı için bırakmaya, diğer yolun ise var ve gerçek olduğuna karar verilmiştir.

Varolan nasıl yok olabilir? Nasıl varlığa gelebilir? Eğer varlığa geldiyse, varolan değildir, eğer gelecekte varlığa gelecekse yine varolan değildir. Böylece onun doğuşu ortadan kalkmış ve yok oluşu inanılmaz kılınmıştır.

Bölünmeye de tabi değildir, çünkü her yeriyle aynıdır, ne bir arada durmasını engelleyecek kadar daha fazla bir şey vardır onda, ne de daha az bir şey, aksine her yer varolanla doludur, bu yüzden bütün kesintisizdir, çünkü varolan varolana bitişiktir.

Daha ötesi o, büyük bağların kıskacında, başlangıçsız ve sonsuz olarak hareketsizdir, çünkü varlığa geliş ve yok oluş tamamen ortadan kalkmış, gerçek inanç onları reddetmiştir. Aynı şekilde durur, aynı durumda ve kendi başına kalır, böylece aynı yerde sabit kalır. Çünkü güçlü zorunluluk onu her yandan sınırlayan bağlarla çember içine almıştır. Bu yüzden ilahi hak, varolanın (to on) herhangi bir sınıra sahip olmasına izin vermez, o hiçbir şeyden yoksun değildir, çünkü bir şeyden yoksun olsaydı her şeyden yoksun kalırdı.

Yine de zihninde mevcutmuş gibi uzakta olan her şeye kararlılıkla bak, çünkü varolanı bir yerdeki varlığından koparıp başka bir yerdeki varlığıyla temasından ayıramazsın, o evrenin içinde oraya buraya dağılmış değildir, parçalardan da oluşmamıştır.

Bu yüzden düşünmek ile düşüncenin varlık sebebi olan şey bir ve aynıdır, çünkü adını aldığı varolan olmadan düşünmeyi bulamazsın. Varolanın dışında hiçbir şey yoktur ve olmayacaktır, çünkü kader onu bir bütün ve hareketsiz olacak şekilde birbirine bağlamıştır.

Bu yüzden ölümlülerin gerçek olduğuna inanarak belirledikleri tüm bu şeyler yalnızca bir isimden ibaret olacaktır, yani şeylerin varlığa gelmesi ve yok olması, var olmaları ve var olmamaları, yer değiştirmeleri ve renk değiştirmeleri.

Fakat nihai bir sınır olduğundan, her noktada merkezden eşit uzaklıkta olan yuvarlak bir kürenin kütlesi gibi, her yandan tamamlanmıştır. Çünkü onun ne herhangi bir yerde daha büyük ne de başka bir yerde daha küçük olması gerekir, zira onun eşitliğe ulaşmasını engelleyecek hiçbir varolmayan yoktur, varolan da bir yerde diğerinden daha fazla ya da daha az olacak şekilde değildir, çünkü bütün bozulmazdır. Çünkü o her yandan eşit olduğundan, sınırları içinde eşitlik içinde durur.

Bu noktada güvenilir sözü ve hakikat üzerine düşünceyi sonlandırıyorum, bundan böyle ölümlülerin sanılarını öğren, dizelerimin aldatıcı düzenini dinle.

İnsanlar zihinlerinde iki ilkeye [kelime anlamıyla formlara] ad vermeyi kararlaştırdılar, ama bunlardan birine ad vermemeleri gerekirdi ve bunu yapmakla hata ettiler. Onları karakter bakımından karşıt olarak ayırdılar ve her birine diğerininkinden farklı karakter ve nitelikler verdiler. Bir yanda ateşin göksel alevi vardır, ince, seyreltilmiş, her yerde kendisiyle aynı ve karşıtıyla aynı olmayan, diğer yanda ise ilkinin karşısında yer alan, alevsiz karanlık, yoğun ve ağır karakterde ikinci ilke. Bu iki ilkenin insanlara göründüğü şekliyle her düzenini sana bildiriyorum, öyle ki ölümlüler arasında hiçbir bilgi seninkini geçmesin.

Fakat her şeye ışık ve karanlık dendiğinden ve bunların kendilerine has özellikleri şuna ya da buna yüklendiğinden, her şey aynı anda hem ışıkla hem de karanlıkla doludur, her ikisiyle de eşit derecede, çünkü hiçbirinin diğeriyle ortak bir yanı yoktur.

Ve daha küçük halkalar katışıksız ateşle doludur, onların yanındakiler ise içlerine ışık payının sızdığı karanlıkla, bunların ortasında ise her şeyin gidişatını yöneten tanrıça vardır.

Çünkü o, evrenin her yerinde korkunç doğumu ve birleşmeyi yönetir, dişiyi erkekle birleşmeye gönderir, erkeği de dişiye.

Tüm tanrıların ilki olarak sevgiyi tasarladı.

Gökyüzünün tabiatını (physis) ve gökteki tüm işaretleri, güneşin saf parlak meşalesinin yok edici işlerini ve bunların nereden kaynaklandığını bileceksin, yuvarlak gözlü ayın gezgin işlerini ve onun tabiatını öğreneceksin. Her şeyi çevreleyen göğü de bileceksin, nereden kaynaklandığını ve zorunluluğun onu nasıl alıp yıldızların yörüngelerine sınır olacak şekilde zincirlediğini. Yeryüzünün, güneşin, ayın, ortak göğün, göksel samanyolunun, en yüksek Olympos'un ve yıldızların yakıcı gücünün nasıl var olmaya başladığını.

O (ay) yeryüzünün çevresinde dolanır, geceleri ödünç alınmış bir ışıkla parlar. Her zaman dikkatle güneşin ışınlarına doğru bakar.

Çünkü bir insandaki çok karmaşık uzuvların karışımı her ne zamansa, insanlardaki zihin de öyle şekillenir, çünkü düşünen şey tüm insanlarda ve her insanda aynıdır, yani beden uzuvlarının özüdür, fazla olan unsur ise düşüncedir.

Sağ tarafta erkek çocuklar, sol tarafta kız çocuklar.

Böylece, insanların sanılarına göre şeyler varlığa geldi ve şimdi de böyledirler ve bu durumdan olgunluğa eriştiklerinde yok olup gideceklerdir.

Çünkü bu insanların her biri ayırt edici bir işaret olarak bir ad belirlemiştir.

Erkek ve dişi, Venüs'ün tohumunu birinin formunda [bedeninde] karıştırdığında, iki farklı kandan gelen üstünlük, eğer uyumu korursa, iyi biçimlenmiş bir beden yaratır, fakat tohum karıştığında üstünlükler birbiriyle savaşırsa ve tek bir bütün halinde birleşmezse, talihsiz kadının bedeninde iki katlı tohum karışırken, varlığa gelmekte olan cinsiyeti sıkıntıya sokacaklardır.

Bununla birlikte incelik, sıcaklık, ışık, yumuşaklık ve parlaklık vardır, yoğun olanla ise soğuk, karanlık, sertlik ve ağırlık sınıflandırılır, çünkü bunlar bir yanda, diğerleri öbür yandadır.

Platon ve Aristoteles'te

Platon, Theaitetos'ta şöyle aktarır, neredeyse unutuyordum Theodoros, bunların tam tersi görüşleri savunan başkaları da vardı, "her şey tektir, hareketsizdir, tüm isimler buna uygulanır" ve Melissos ile Parmenides okulunun ileri sürdüğü, her şeyin bir olduğu ve her şeyin kendi içinde durduğu, hareket edeceği bir alana sahip olmadığı yönündeki diğer vurgulu ifadeler.

Platon şöyle aktarır,

Her şeyin tek bir varolan (to on) olduğunu iddia eden Melissos ve diğerlerinin karşısında, meseleyi kabaca ele almaktan korkarak utanıyorum, ama Parmenides’in de onlardan biri olduğunu düşününce daha da çok utanıyorum. Parmenides bana, Homeros’un sözleriyle, hem hürmet edilmesi hem de korkulması gereken bir adam gibi görünür.

Çünkü ben henüz çok genç biriyken o çok yaşlı bir adamdı, onunla sohbet ettim ve zihninin olağanüstü, harikulade bir derinliği olduğunu gördüm. Söylediklerini anlayamamaktan ve bunu söylerkenki düşüncelerini kavramakta daha da başarısız olmaktan korkuyorum, en önemlisi de önümüzdeki meselenin hak ettiği ilgiyi görememesinden korkuyorum.

O halde varolmayandan bahsetmenin, onun hakkında bir şey söylemenin veya onu kendi başına tasavvur etmenin gerçekten imkansız olduğunu, onun tasavvur edilemez, kendisinden bahsedilemez, anılamaz ve akıl dışı olduğunu anlıyorsunuz.

Platon şöyle aktarır,

Buna göre birliğin kendisiyle olan ilişkisi şöyledir, kendisinde ne büyüklük ne de küçüklük barındırdığından, kendisi tarafından aşılamaz ve kendisini aşamaz, eşit olduğundan kendisiyle eşit olur.

Platon şöyle aktarır,

"Var değildir" ifadesi, kesin olarak hiçbir yerde hiçbir şekilde var olmadığı anlamına gelir,

varolmayanın varlıkta hiçbir payı yoktur.

Buna göre varolmayan var olamaz, başka bir şekilde varlıkta pay sahibi de olamaz.

(Platon şöyle aktarır, Hesiodos ve Parmenides’in tanrılar hakkında anlattığı hikayelere atıf yapılır. 132. dize alıntılanır.)

Aristoteles şöyle aktarır,

İlk ilke, Parmenides ve Melissos’un dediği gibi, tek ve hareketsiz olmalıdır.

Bu imkansız yoldan ilerleyenlere şeyler tek gibi görünür ve onları kendi ifadelerinden çürütmek zor değildir. Çünkü hem Parmenides hem de Melissos yanlış bir biçimde akıl yürütürler, hem yanlış varsayımlarda bulunurlar hem de akıl yürütme yolları mantıklı değildir. Parmenides de benzer türde argümanlar kullanır, her ne kadar kendine has başkaları da olsa, çürütme hem olgusal hatalar yaptığını hem de sonuçlarını doğru çıkarmadığını göstermekten ibarettir. Varlığın mutlak olarak söylenmesi gerektiğini varsayarak hata yapar, bundan defalarca bu şekilde bahseder ve sadece beyazların dikkate alınması durumunda, beyaz tek bir anlama gelse bile, yine de birçok beyazın var olduğu ve tek olmadığı yönünde yanlış bir sonuca varır, çünkü ne şeylerin ardışıklığında ne de argümanda beyazlık tek olmayacaktır. Çünkü beyaz hakkında yüklenen şey, beyaz olan nesne hakkında yüklenen şeyle aynı olmayacaktır ve beyazdan başka hiçbir şey nesneden ayrılmayacaktır, çünkü beyazın, içinde bulunduğu nesneden farklı olması dışında hiçbir ayrılma gerekçesi yoktur. Ancak Parmenides henüz bu bilgiye ulaşmamıştı.

Parmenides de sıcak ve soğuğu ilk ilkeler (arkhe) yapar ve onlara ateş ve toprak der.

Aristoteles şöyle aktarır,

Bu yüzden Parmenides’i Melissos’tan daha keskin bir düşünür olarak görmeliyiz, çünkü ikincisi sınırsızın (apeiron) her şey olduğunu söyler, oysa birincisi her şeyin sınırlı olduğunu, merkezden her yöne eşit uzaklıkta olduğunu iddia eder.

Aristoteles şöyle aktarır,

Parmenides ikisinin var olduğunu söyler, hem varolanın hem de varolmayanın, yani toprak ve suyun.

Aristoteles şöyle aktarır,

Her şeyin tek olduğunu iddia edenlerden hiçbiri, belki de Parmenides hariç, böyle bir nedenin tabiatını (physis) açıkça görmemiştir, o da bazen sadece tek bir neden değil, iki neden olduğunu iddia ettiği ölçüde.

Aristoteles şöyle aktarır,

Çünkü Parmenides akla (logos) göre bir birliği, Melissos ise maddeye göre bir birliği kavramış görünüyordu, bu yüzden ilki onun sınırlı olduğunu, ikincisi ise sınırsız olduğunu söyler. Ksenophanes şeylerin birliğini ilk öğreten kişiydi (Parmenides’in onun öğrencisi olduğu söylenir), ancak hiçbir şeyi açıklığa kavuşturmadı, ne sınırlılığın ne de sınırsızlığın tabiatına ulaşabilmiş göründü, sadece geniş gökyüzüne bakarak, birliğin tanrı olduğunu söyledi. Bunlar, dediğimiz gibi, mevcut incelemenin dışında tutulmalıdır, ikisi, yani Ksenophanes ve Melissos biraz daha kaba oldukları için tamamen elenmelidir, ancak Parmenides bazı yerlerde daha büyük bir dikkatle konuşuyor gibi görünmektedir. Çünkü varolmayanın varlığın yanı sıra var olmadığına inanarak, zorunlu olarak varlığın tek olduğunu ve başka hiçbir şeyin olmadığını düşünür, ve fenomenleri açıklamaya zorlanarak, şeylerin akıl açısından tek, duyu açısından çok olduğunu varsayarak, yine iki neden ve iki ilk ilke olduğunu iddia eder, sıcak ve soğuk, ya da kendi adlandırmasıyla ateş ve toprak, bunlardan sıcağı varolan, karşıtını ise varolmayan olarak kabul eder.

Aristoteles şöyle aktarır,

Varolandan farklı hiçbir şey yoktur, bu yüzden Parmenides’in tüm şeylerin tek olduğu ve bunun da varolan olduğu yönündeki akıl yürütmesine katılmak gerekir.

Doksograflarda

Theophrastos şöyle aktarır,

Ve ondan sonra gelen Pyres’in oğlu Elealı Parmenides, Theophrastos buna Ksenophanes’in adını da ekler, her iki yolu da takip etti. Çünkü her şeyin ezeli ve ebedi olduğunu beyan ederken ve şeylerin oluşumunu açıklamaya çalışırken, iki bakış açısına göre farklı görüşler ifade eder, hakikat bakış açısından her şeyin tek, oluşmamış ve küre biçiminde olduğunu varsayar, halkın görüşü açısından ise, fenomenlerin oluşumunu açıklamak için iki ilk ilke kullanır, ateş ve toprak, birini madde, diğerini ise neden ve etken olarak alır.

Diogenes Laertios şöyle aktarır,

Pyres’in oğlu Elealı Parmenides, Ksenophanes’in öğrencisiydi, yine de onun öğretilerini kabul etmedi.

Yeryüzünün küre şeklinde olduğunu ve evrenin merkezinde yer aldığını ilk beyan eden oydu. Ateş ve toprak olmak üzere iki unsur olduğunu söyledi, bunlardan biri demiurgos (yaratıcı güç) görevini üstlenirken, diğeri madde vazifesi görür. İnsanlar ilk önce çamurdan türemiştir, sıcak ve soğuk, her şeyin kendisinden meydana geldiği unsurlardır. Theophrastos'un neredeyse herkesin görüşlerini kaydettiği fizik üzerine kitabında aktardığı gibi, o da zekanın ve hayatın aynı olduğunu savunur. Felsefenin iki yönlü bir görevi olduğunu söyledi, hem hakikati hem de insanların inandıklarını anlamak. Nitekim şöyle der:

Her şeyi öğrenmen gerek, hem ikna edici hakikatin sarsılmaz özünü hem de içinde hiçbir gerçek inancın bulunmadığı insanların sanılarını.

Theophrastos, göklere evren adını veren ve yeryüzünün küre şeklinde olduğunu söyleyen ilk kişinin Parmenides olduğunu belirtir.

Theophrastos şöyle aktarır, Parmenides duyum hakkında kesin bir yargıda bulunmaz, sadece bilginin iki unsurdan birinin baskınlığına göre şekillendiğini söyler. Zeka, sıcaklığın veya soğukluğun baskın olmasına göre değişir, sıcaklık sayesinde daha iyi ve daha saf olur, yine de belirli bir simetriye ihtiyaç duyar. Şöyle der, "Çünkü bir insanın çok karmaşık uzuvlarının karışımı her an nasılsa, zihni de öyle şekillenir, zira düşünen şey, her bir insanda ve tüm insanlarda aynıdır, yani beden uzuvlarının özüdür, baskın olan unsur ise düşüncedir." Algılamanın ve düşünmenin aynı şey olduğunu, hatırlama ve unutmanın ise bunların karışımından meydana geldiğini söyler, ancak bu unsurlar karışıma eşit miktarda katılırsa düşüncenin ortaya çıkıp çıkmayacağını veya durumun ne olacağını kesin olarak belirtmez. Fakat duyumun, bir niteliğin karşıtıyla zıtlık içinde bulunmasıyla gerçekleştiğine inandığı açıktır, nitekim bir cesedin, ateşin yokluğu sebebiyle ışığı, sıcağı ve sesi algılamadığını, buna karşın soğuğu, sessizliği ve benzeri karşıt nitelikleri algıladığını ve genel olarak varolanın (to on) bir bütün olarak belirli bir bilgiye sahip olduğunu söyler. Böylece açıklamalarında, zor olanı dışarıda bırakarak ondan kurtulmuş görünmektedir.

Theophrastos, fiziğinin birinci kitabında Parmenides'in görüşünü şöyle aktarır, Varlığın dışındaki şey varolmayandır, varolmayan ise hiçbir şeydir, dolayısıyla varlık birdir.

Hippolytos şöyle aktarır, Parmenides her şeyin bir, ezeli, başlangıçsız ve küre şeklinde olduğunu varsayar, ancak o bile çoğunluğun görüşünden kaçamaz, çünkü her şeyin ilk ilkeleri (arkhe) olarak ateş ve topraktan, madde olarak topraktan, etken ve neden olarak ise ateşten bahseder ve yeryüzünün bir sonu geleceğini söyler, fakat bunun nasıl olacağını belirtmez. Her şeyin ezeli, meydana gelmemiş, küresel, homojen, kendi içinde bir yere sahip olmayan, hareketsiz ve sınırlı olduğunu söyler.

Plutarkhos şöyle aktarır, Ksenophanes'in yoldaşı olan Elealı Parmenides, hem onun görüşlerine sahip çıkmış hem de aynı zamanda karşıt bir duruş sergilemiştir. Çünkü gerçek duruma göre her şeyin ezeli ve hareketsiz olduğunu beyan etmiştir, zira o tektir, tek başına varolur, hareketsizdir ve başlangıçsızdır, ancak yanlış sanıya göre var gibi görünen şeylerin bir meydana gelişi vardır ve o, duyu algılarını hakikatin dışında tutar. Varlığın dışında başka bir şey varsa bunun varolmayan olduğunu, ancak varolmayanın hiçbir şekilde var olmadığını söyler. Geriye başlangıcı olmayan varlık kalır ve yeryüzünün yoğun havanın çökelmesiyle oluştuğunu söyler.

Epiphanios şöyle aktarır, Pyres'in oğlu, kendisi de Elea okulundan olan Parmenides, her şeyin ilk ilkesinin sınırsız (apeiron) olduğunu söyledi.

Cicero şöyle aktarır, Çünkü Parmenides, gökyüzünü kaplayan, sürekli ısısı olan bir ışık küresi, taç gibi bir düzenek tasarladı ve buna tanrı adını verdi, fakat onda hiç kimse tanrısal bir biçim veya tanrısal bir duygu sezemezdi ve bu türden pek çok acayiplikler üretti, dahası, hastalık, uyku, unutkanlık veya yaşlılığın yok ettiği Savaşı, Nifakı, Arzuyu ve daha pek çok şeyi tanrı mertebesine yükseltti, yıldızlarla ilgili olarak da başka yerlerde eleştirilen ve burada değinilmeyen görüşler ifade etti.

Aetios şöyle aktarır, Pyrrhes'in oğlu Elealı Parmenides, Ksenophanes'in yoldaşıydı ve birinci kitabındaki öğretiler hocasınınkilerle uyuşmaktadır, zira orada şu dize yer alır, Evrensel, tek başına varolan, hareketsiz ve başlangıçsız. Hocasının söylediği gibi her şeyin nedeninin yalnızca toprak olmadığını, ateşin de olduğunu söyledi. Evren hareketsiz, sınırlı ve küre şeklindedir. Parmenides ve Melissos, her şeyin hareketsiz olduğunu düşündükleri için meydana gelişi ve yok oluşu ortadan kaldırdılar. Her şey zorunluluk tarafından kontrol edilir, bu kaderdir, adalettir, öngörüdür ve dünyayı meydana getirendir.

Aetios şöyle aktarır, Evren birdir. Başlangıçsızdır, ezeli ve yok edilemezdir. Parmenides, birbirini yakından takip eden taçların var olduğunu öğretti, biri seyreltilmiş maddeden, diğeri yoğundan ve bunların arasında ışık ile karanlığın diğer karışık taçları yer alıyordu, hepsini çevreleyen şey bir duvar gibi katıydı ve bunun altında ateşten bir taç vardı, tüm taçların merkezi katıydı ve etrafında ateşten bir çember bulunuyordu, karışık taçlardan merkeze en yakın olanı herkes için hareketin ve meydana gelişin kaynağıydı ve buna dümeni yöneten ve anahtarları tutan tanrıça, adalet ve zorunluluk derdi. Hava, yerin şiddetli basıncıyla buharlaşarak yeryüzünden ayrılan şeydir.

Güneş ve samanyolu dairesi ateşin buharlaşmasıdır, ay ise her ikisinin, yani hava ile ateşin karışımıdır. En üstte bulunan ve her şeyi çevreleyen aether (esir) maddesidir, bunun altında gökyüzü dediğimiz ateşli unsur sıralanır, bunun altında ise yeryüzündeki şeyler yer alır. Yerden en yüksekte dönen kubbe gökyüzüdür.

Gökyüzü ateşli bir tabiata sahiptir. Yıldızlar ateş kütleleridir. Akşam yıldızı ile aynı kabul ettiği sabah yıldızını aether içinde ilk sıraya koyar, bundan sonra güneşi ve bunun altında da gökyüzü dediği ateşli kubbedeki yıldızları yerleştirir. Yıldızlar yerin buharlaşmalarıyla beslenir. Güneş ateşli bir tabiata sahiptir. Güneş ve ay samanyolundan ayrılmıştır, biri sıcak olan daha ince karışımdan, diğeri ise soğuk olan daha yoğun karışımdan meydana gelir. Ay ateşli bir tabiata sahiptir. Ay güneşle aynı büyüklüktedir ve ışığını ondan alır. Ay karanlık görünür çünkü karanlık onun ateşli tabiatına karışmıştır, bu yüzden onu sahte bir ışıkla parlayan yıldız olarak adlandırır.

Aetios şöyle aktarır, yoğun ve ince olanın karışımı, samanyoluna süt benzeri görünümünü verir.

Parmenides yeryüzünün yaşanabilir bölgelerini ilk kez iki dönence kuşağıyla tanımlamıştır. Yer her yönden diğer cisimlere eşit uzaklıkta olduğu ve böylece bir dengede durduğu için, bir yöne diğerinden daha fazla eğilmek adına hiçbir nedeni yoktur, bu sebeple sadece sarsılır ve yerinden kımıldamaz.

Aetios şöyle aktarır, psykhe (ruh) ateşli bir tabiata sahiptir.

Akıl göğsün tamamındadır. Yaşam ve zeka aynı şeydir, tamamen akıldan yoksun hiçbir canlı varlık olamaz. Duyumlar gözeneklerin simetrisine göre kısım kısım ortaya çıkar, her bir özel duyu nesnesi kendi duyu organına uyum sağlar. Arzu, besin eksikliğinden kaynaklanır.

Aetios şöyle aktarır, Parmenides karşıt görüşü savunur, erkekler kuzey tarafta doğar, çünkü burası daha büyük bir yoğunluğu paylaşır, dişiler ise seyrekleşmiş durumu nedeniyle güney tarafta doğar. Bazıları sağ taraftan rahmin sağ kısımlarına, diğerleri ise sol taraftan rahmin sol kısımlarına iner, fakat inişte yollar kesişirse dişiler doğar.

Çocuk rahmin sağ tarafından geldiğinde babaya benzer, sol tarafından geldiğinde ise anneye benzer. Yaşlılık, ısının azalmasıyla birlikte gelir.