Pythagorasçı gelenekten gelen Ocellus Lucanus, elimizdeki en eski kozmoloji risalelerinden birinde evrenin ne yaratılmış ne de yok olabilir olduğunu, daima var olduğunu ve daima var olacağını savunur. Aşağıdaki pasaj, eserin ilk bölümünün açılışıdır ve evrenin ezeliliğine dair yalın ama sarsılmaz bir muhakeme sunar.
Ocellus Lucanus, evrenin tabiatı hakkında şu satırları kaleme almıştır. Kimi hakikatleri doğrudan Tabiatın kendisinden gelen apaçık delillerle, kimilerini ise akılla birleşen görüşten öğrenmiştir. Niyeti, muhtemel olanı fikri idrakten çıkarmaktır.
Bana öyle geliyor ki evren yok olmaz ve doğmamıştır, çünkü daima var olmuştur ve daima var olacaktır. Zira zaman içinde bir başlangıcı olsaydı, daima var olmuş olmazdı. Öyleyse evren doğmamış ve yok olmazdır. Çünkü onun bir zamanlar meydana geldiğini düşünen kimse, evrenin bozulup çözülebileceği hiçbir şey bulamaz. Zira ondan meydana geldiği şey evrenin ilk parçası olurdu, çözüleceği şey ise son parçası.
Ama evren meydana gelmiş olsaydı, bütün şeylerle birlikte meydana gelmiş olurdu. Bozulacak olsaydı da bütün şeylerle birlikte bozulurdu. Bu ise imkansızdır. Öyleyse evrenin ne başlangıcı vardır ne de sonu. Ve onun başka türlü var olması da mümkün değildir.
Evren yok olmaz ve doğmamıştır, çünkü daima var olmuştur ve daima var olacaktır.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Ocellus Lucanus, Pythagorasçı okula bağlanan ve muhtemelen MÖ 5. yüzyıla tarihlenen bir düşünürdür. Bu risale, evrenin ezeli ve ebedi olduğu görüşünün en erken savunularından biri sayılır ve Aristoteles ile Platon üzerindeki etkisi antik çağda çokça tartışılmıştır. Burada verilen metin, Yeni Platoncu çevirmen Thomas Taylor'ın 1831 tarihli İngilizce baskısından alınmıştır. Taylor, eseri Firmicus Maternus ve Proclus'tan seçmelerle birlikte yayımlamıştır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Ocellus Lucanus, Firmicus Maternus, Select Theorems of Proclus (çev. Thomas Taylor, 1831), "Ocellus Lucanus On the Universe", Bölüm I, s. 17-18
- Neşir
- Thomas Taylor çevirisi, 1831, İngilizce
- Konum
- Bölüm I (On the Universe), s. 17-18
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
