Erişilmezin Erişilmez Biçimde Erişilmesi

Kues'lu Nicholas'ın (1401 to 1464) en ünlü öğretisi olan "bilgili cehalet" (docta ignorantia), bilmenin doruğunun bilinemezliği kabul etmek olduğunu söyler. Aşağıdaki pasaj Cusanus'un "Gerçek Bilgelik Üzerine" adlı diyaloğundan alınmıştır. Burada okumuş bir hatibe bilgelik öğreten yoksul bir sıradan adam, evrenin ve her şeyin İlkesi olan sonsuzluğun akılla, sözle ve ölçüyle kavranamayacağını gösterir. Bu, karşıtların örtüşmesi (coincidentia oppositorum) düşüncesinin ve Cusanus'un merkezsiz, sınırsız evren tasavvurunun çekirdeğidir.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

İşte kardeşim, en yüce bilgelik budur: erişilmezin erişilmez bir biçimde nasıl erişildiğini bilmen. Zira her şeyin İlkesi, kendisi aracılığıyla, kendisinden ve kendisinde her var olanın var olduğu şeydir; yine de var olan hiçbir şeyle ona erişilemez. O, kendisi aracılığıyla, kendisinden ve kendisinde her anlaşılabilir olanın anlaşıldığı şeydir; yine de akıl için akıl ermezdir.

Aynı biçimde o, kendisi aracılığıyla, kendisinden ve kendisinde söylenebilir olan her şeyin söylendiği şeydir; yine de söz ile dile getirilemezdir. O, kendisi aracılığıyla, kendisinden ve kendisinde sınırlanabilir olan her şeyin sınırlandığı şeydir; yine de sınır ile sınırsız, son ile sonsuzdur.

Böylesi apaçık doğru önermelerden sayısızca kurabilir, bütün ciltlerini onlarla doldurabilir ve bunlara sonu gelmez başkalarını ekleyebilirsin; öyle ki bilgeliğin en yüce yerlerde nasıl oturduğunu göresin. Çünkü en yüce olan, kendisinden daha yücesi olamayandır. Yalnızca sonsuzluk odur.

Çünkü en yüce olan, kendisinden daha yücesi olamayandır. Yalnızca sonsuzluk odur.

Özgün metin (İngilizce)

Behold, brother: this is the highest wisdom: that you may know how the unreachable is reached unreachably. For the Principle of all things is that through which, from which, and in which every originated thing is originated; and yet it is reachable by no originated thing. It is that through which, from which, and in which every intelligible thing is understood; and yet it is unintelligible to the intellect. And similarly, it is that through which, from which, and in which every speakable thing is spoken; and yet it is unspeakable by speech. This is that through which, from which, and in which every limitable thing is limited; and yet it is limitless by limit, and infinite by an end. You can make countless such very true propositions, and fill all your volumes with them, and add others without number to them, so that you may see how wisdom dwells in the highest places. For the highest is that which cannot be higher. Only infinity is that.

Bu metin neden önemli

Bu metin, Cusanus'un "Idiota de Sapientia" (Gerçek Bilgelik Üzerine) diyaloğunun ikinci kitabından gelir. Sıradan adam, hatibe önce sayının, tartının ve ölçünün nasıl hep bir tek "bir" ile yapıldığını gösterir; sonra bu akıl yürütmeyi tüm evrenin İlkesine taşır. Sayılabilir olan her şey ölçülebilir, ama ölçünün kendisi sayı ile erişilmez. İşte tam bu noktada bilgili cehalet doğar: sonsuz olan İlke, ancak onun kavranamaz olduğunu kabul ederek "kavranır". Bu paradoks, Cusanus'un kozmolojisinin temelidir ve bir yüzyıl sonra Giordano Bruno'nun sonsuz evren tasavvurunu besleyecektir. Erken basımlarda eser yanlışlıkla Petrarca'ya atfedilmiştir; gerçek yazarı Kues'lu Nicholas'tır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: Idiota de Sapientia (De Vera Sapientia) — On True Wisdom
Neşir: Zwolle basımı, Peter van Os, yak. 1488 (Latince incunable); Koninklijke Bibliotheek, Lahey nüshası
Konum: Sayfa 28 (ikinci diyalog); Source Library kitap kimliği 2948183e-2c47-43dc-b7b9-a466f93a869c
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön