Giovanni Battista Nazari, madenlerin dönüşümünü bir rüya alegorisi olarak kuran on altıncı yüzyıl simya yazarlarının en özgünlerinden biridir. Bu pasajda anlatıcı, tabiatı taklit etme ve bir tözü bir başkasına felsefî yolla dönüştürme sanatını düşünerek uzun bir yolculuğa çıkar. Metallerin ilk maddesini zihninde gözden geçirir, onu donmuş bir suya benzetir ve halkın Merkür dediği cıvada karar kılamayarak yalancı Genç Kızın ülkesine doğru ilerler. Nazari için madensel dönüşüm aynı zamanda insan ruhunun arınmasının bir suretidir.
Bundan bir parça aldıktan sonra, hangi sanat yahut hangi yol ile tabiatın taklit edilebileceğini ve bir tabiatın felsefî olarak bir başkasına dönüştürülebileceğini düşünerek muhakemeye koyuldum. Zihnimde madenlerin başlıca maddesini gözden geçirmeye başlayıp onun donmuş, kurak ve kuru bir su olduğunu, halkın Merkür dediği cıvaya benzediğini görünce, bir süre bu tasavvur üzerinde durdum.
Ne var ki hükmünü kendi sarsılmaz önermelerine bağlamayıp halkın türlü kanaatlerini araştıran biri gibi, mukadder yolculuğu sürdürmeye ve yalancı Genç Kızın harikulade ve tatlı diyarını görmek için daha ileri gitmeye cesaret buldum. Böylece o uzun ve çok işlek yol boyunca meraklı bir adım attım; ilerledikçe kesintisiz düşünceler ve türlü kuruntular her adımda üzerime çullanıyordu.
Uzun yolculuğa dayanamayınca, ruhum neredeyse önden koşmaya ve hiçbir hayır bulmaksızın daha fazla dolaşmaktan vazgeçmeye karar verecekti ki, o dalkavuk Genç Kızın hoş bir çehreyle bana doğru geldiğini gördüm. Yemyeşil bir mersin ağacının sık yaprakları altında boylu boyunca uzandığım yere ulaşınca, beni şu sözlerle yüreklendirmeye başladı.
Bir tabiatın felsefî olarak bir başkasına dönüştürülebileceğini düşünerek muhakemeye koyuldum.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Nazari, çağdaşı simyacıların servet hırsını eleştirir ve gerçek dönüşümü hem madensel hem de ruhanî bir olgunlaşma olarak kurgular. Eser, üç rüya görüsü boyunca ilerleyen bir hac yolculuğu biçiminde yazılmıştır; bu pasajdaki yalancı Genç Kız, sahte simyanın baştan çıkarıcı vaadini temsil eder. Cıva ile mersin ağacı gibi imgeler, dönemin simya sembolizminin ruhun sınanışına dair kadim dilini taşır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Il Metamorfosi metallico et humano — Giovanni Battista Nazari (1564)
- Neşir
- 1564 baskısı (Brescia); Source Library dijital nüshası, İngilizce çeviri
- Konum
- Sayfa 14 (Birinci Rüya)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library