Jean-Baptiste Morin, çağının astroloji karşıtlarına verdiği yanıtta, göğün ve yeryüzü sebeplerinin birlikte işleyişini ele alır. Ona göre astrolojinin akli temeli, göksel cisimlerin ay altı dünyayı nasıl belirlediğinde yatar. Aşağıdaki pasaj, bu ortak sebepliliğin özünü at benzetmesi üzerinden anlatır.
Gök ile bir atın tohumu bir araya geldiğinde, her biri kendi güçlerine göre iş görür. Tohum ata biçimini yahut türünü verir. Ancak atın soylu yahut ürkek oluşu, kısacası üstün yahut kötü bir tabiata sahip oluşu, bunları asıl olarak Gök bağışlar. Bu yüzden Astrolojiden nefret eden Plotinos bile, Göğün atı yapmadığını, yani doğan varlığın at olmasına sebep olmadığını, çünkü bunun tohumdan geldiğini, fakat ata bir şey, yani onun tabiatını verdiğini kabul etmeye mecbur kalmıştır.
Aynı şeyin Gök hakkında ve dünyaya gelen insanlar hakkında da söylenmesi elbette gerekir. Zira dilencilerden ve donuk yahut kötü tabiatlı ebeveynlerden çoğu kez öyle çocuklar doğar ki, karakter, yetenek, silah, edebiyat yahut sanat bakımından seçkin ve talihli olurlar. Buna karşılık asalet ve erdemle temayüz etmiş ebeveynlerden doğanlar ise, karakter bakımından kötü ve zavallı doğarlar.
Bunun ebeveynlerden yahut onların tohumundan gelmediği görülür, çünkü kendileri öyle değildir. Bilakis bu, her kişinin doğum anında göksel cisimlerin ona karşılık gelen konumundan gelir, tıpkı tecrübenin açıkça gösterdiği gibi. Bu sebeple Gök, tohumun veremeyeceğini verir, aynı şekilde tohum da Göğün veremeyeceğini verir.
Gök, tohumun veremeyeceğini verir, aynı şekilde tohum da Göğün veremeyeceğini verir.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Bu metin, Morin'in ünlü eseri Astrologia Gallica'nın açılış kısmındaki savunma bölümünden alınmıştır. Morin, astrolojiyi hem fiziksel hem de akli bir bilim olarak temellendirmeye çalışır. Burada Alexander de Angelis gibi eleştirmenlere karşı, ne göğün tek başına ne de yeryüzü sebeplerinin tek başına bir şeyi meydana getirdiğini, ikisinin ortak işleyişinin (concursus) esas olduğunu savunur.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Astrologia Gallica
- Neşir
- Hague edition, 1661 (Koninklijke Bibliotheek, Nationale bibliotheek van Nederland; Internet Archive ned-kbn-all-00004541-001)
- Konum
- Onsekizinci Kitaba giriş, Savunma (Apologetic Defense), s. 55
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
