Filoloji ile Merkür'ün Düğünü

Geç antik çağın en tuhaf kitaplarından biri, bilgiyi bir düğün alegorisine dönüştürür. Tanrı Merkür, ölümlü Filoloji ile evlenir ve geline çeyiz olarak yedi Özgür Sanatı armağan eder. Bu sanatlar arasında Müzik ile Astronomi de vardır, çünkü Martianus Capella için göklerin düzeni ile seslerin uyumu aynı kutsal armoninin iki yüzüdür. Aşağıda, bu eseri yayına hazırlaması için teşvik edilen Leibniz, kitabı ve gizlediği alegoriyi kendi kaleminden anlatıyor.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Bu yazar ne çok okunan ne de yeterince beğenilen biridir; yine de okurlarımın çoğunun onu hiç değilse adıyla tanıdığını sanıyorum. Kartaca'da doğmuş ve altıncı yüzyılın başlarına doğru yaşadığı düşünülür. Sözünü ettiğimiz eserinin adı Merkür ile Filoloji'nin Düğünü'dür. Bütün Özgür Sanatları ele alma tasarısını gerçekleştirmek için, bu sanatları maiyetinde taşıyan Merkür'ün, yani Harflerin sevgisi demek olan Filoloji ile evlendiğini ve düğün armağanı olarak ona bu sanatların sahip olduğu en güzel, en değerli şeyleri sunduğunu tasavvur eder. Böylece eser, masal biçimini almış kesintisiz bir alegoriye dönüşür.

Bütün kusurlarına rağmen kabul etmek gerekir ki bu eser engin bir bilgi birikimiyle doludur; Scaliger'in, Vossius'un ve öteki büyük eleştirmenlerin hükmünce, kadîmlerin Özgür Sanatlar üzerine görüşlerini gereğince kavramak isteyen hiç kimse bu eserden vazgeçemez.

Merkür, maiyetinde taşıdığı bütün sanatları geline çeyiz olarak sunar; böylece bilgi, bir masal biçiminde sürüp giden kesintisiz bir alegoriye dönüşür.

Özgün metin (İngilizce)

Although this writer is neither much read nor highly appreciated, I imagine nonetheless that most of my Readers will know him at least by reputation. He was born in Carthage, and lived, it is believed, toward the beginning of the 6th Century. His Work in question is titled The Marriage of Mercury and Philology. To fulfil the design he had formed of treating all the Liberal Arts, he feigned that Mercury, who has them in his train, marries Philology, that is to say, the love of Letters, and that he gives her for a wedding present the most beautiful and precious things these Arts possess; so that it is a continual Allegory in the form of a Fable. Despite its flaws, one must admit that this Work is filled with vast erudition, and that one cannot do without it to properly understand the Ancients on the Liberal Arts, in the judgment of Scaliger, Vossius, and other great Critics.

Bu metin neden önemli

Martianus Capella'nın beşinci yüzyılda yazdığı "De nuptiis Philologiae et Mercurii" (Filoloji ile Merkür'ün Düğünü), Orta Çağ boyunca yedi Özgür Sanatın temel ders kitabı oldu. Eserde her sanat bir nedimeye dönüşür; Astronomi ile Müzik ise gezegen kürelerinin dönüşünü ve onların yaydığı armoniyi, yani kadîmlerin "kürelerin müziği" dediği düzeni anlatır. Buradaki pasaj, kitabı Dauphin serisi için yeniden yayına hazırlaması yönünde piskopos Huet tarafından teşvik edilen Leibniz'in kaleminden çıkmadır; kendisi eseri "sürüp giden bir alegori" diye tanımlar. Sunulan görsel ise dokuzuncu yüzyıl Auxerre elyazmasından, müzikal aralıkları ve göksel armonileri gösteren el çizimi bir şemadır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: Essais de théodicée (Essays on Theodicy), "The Life of Mr. Leibnitz" ön bölümü
Neşir: Amsterdam basımı, 1734
Konum: s. 55-56 (basılı sayfa numarası); tarayıcı sayfaları 71-72
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön