Ramon Llull'un Büyük Sanat'ı yani Ars Magna, on üçüncü yüzyılda tasarlanmış olağanüstü bir düşünce makinesidir. Döner çemberlere yerleştirilen bir harfler alfabesiyle tüm bilgiyi birbirine bağlamayı ve ilahi ilkeleri birleştirerek yeni hakikatlere ulaşmayı amaçlar. Aşağıdaki pasaj bu sanatın yönteme dair kalbini açığa vurur. Aklın nasıl parçalardan bütüne, harflerden hecelere ve hecelerden tam cümlelere doğru düzenli bir basamakla yükseldiğini anlatır. Bu, bilginin birliğine inanan Neoplatonik bir görüşün en arı ifadelerinden biridir.
Yöntem üzerine görüş Peripatetikler ve diğer filozoflar arasında yeterince bilinir. İlkelere, nedenlere ve unsurlara sahip olan şeylerde insan bu bileşenlerin bilgisinden yola çıkmalıdır. Şimdi önümüze ele alınmak üzere gelen şeyler de nedenleri, ilkeleri ve unsurları yalın olanlardır. Bu yüzden onlara dair önceden edinilmiş bir bilgiden ilerlememiz gereklidir. Böylece düzenlenmiş akıl bu şeylerin araştırılmasında, keşfedilmesinde ve düşünülmesinde parçalardan bütünlere, tikellerden bütünleşmiş birliklere doğru yönlendirilmelidir.
Okuma ve yazma sanatında insan önceden düzenlenmiş ve bilinen unsurlardan elin tuttuğu gibi hecelerin oluşumuna götürülür. Oluşan bu hecelerden terimlerin ya da sözcüklerin söylenişine ve dile getirilişine varılır. Aynı biçimde aklın düzenlenmesinde ve zihnin sistemli oluşumunda da bir ilerleme denenmelidir. Bu ilerleme harflere açıkça karşılık gelen belli ilkelerden başlar. Hecelere karşılık gelen belli bir bileşime doğru yürür. Oradan da tam cümlelere yönelir gibi daha büyük bir bileşimin terimlerine ulaşır.
Düzenlenmiş akıl parçalardan bütünlere, tikellerden bütünleşmiş birliklere doğru yönlendirilmelidir.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Bu metin Ramon Llull'un birleşimsel sanatı Ars Magna'nın 1651 tarihli Latince baskısından alınmıştır. Baskı, Rönesans düşünürü Giordano Bruno'nun şerhlerini de içerir ve pasaj tam olarak Llull'un Birleşimler Kandili başlıklı bölümündeki ilerleme yöntemini açıklar. Aklın harflerden hecelere, hecelerden sözcüklere yükselişi benzetmesi, evrenin ilahi ilkelerden kademe kademe türediğini savunan Neoplatonik varlık merdiveni öğretisinin bilgi kuramına taşınmış halidir. Llull için düşünmenin kendisi kutsal bir birleştirme edimidir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- The Works of Ramon Llull on the Universal Art with Commentaries by Giordano Bruno (Opera, 1651), Cap. II: On Llull's Lamp of Combinations
- Neşir
- Opera (Strazburg baskısı), 1651; Giordano Bruno şerhleriyle
- Konum
- Cap. II, Membrum I-II (metin sayfası 17)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
