Uyan Ey Ruhum: Kyreneli Synesios'un Üçüncü İlahisi
Marsilio Ficino'nun Plotinos Şerhi'nin ön yaprağı (y. 1450). Yeni Platonculuğun kurucusu Plotinos'a adanan bu tezhipli el yazması, Synesios'un ilahilerini besleyen felsefi soyağacının görsel amblemidir.
Neoplatonizm

Uyan Ey Ruhum: Kyreneli Synesios'un Üçüncü İlahisi

Kyreneli Synesios (çev. Augustine FitzGerald)· y. MS 405 (İngilizce çeviri 1930)· Özgün: İngilizce· Source Library
NeoplatonizmTürkçe çeviriAçık erişim

Kyreneli Synesios (y. 370-413), Hypatia'nın öğrencisi olan bir filozof, hatip ve sonradan Ptolemais piskoposu olarak Yeni Platoncu düşünce ile Hıristiyan tapınmasını tek bir şiirsel damarda birleştiren bir figürdür. İlahileri, Anacreon geleneğinden ödünç alınan kısa ölçülü dizelerle yazılmış olup, ruhun maddenin ağırlığından sıyrılıp kaynağına, o adı konulamayan Bir'e yükselişini terennüm eder. Aşağıdaki pasaj Üçüncü İlahi'nin açılışıdır: ruhun uyanışa çağrılması, evrenin her köşesinde Yaratıcı'ya seslenilmesi ve yıldızların, ayın ve güneşin bu ilahiye tanık kılınması. Metin, Yeni Platoncu yükseliş mistisizminin en arı örneklerinden biridir.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Uyan ey ruhum, kendini kutsal ezgilere ada, maddeden doğan sızıları dindir. Zihnin güçlü atılımlarını kuşan. Tanrıların Kralı için bir taç örüyoruz, kansız bir adak, şiirden libasyonlar. Seni ezgiyle çağırıyorum, seni okyanusta, seni adalar üzerinde, anakaralarda, şehirlerde ve sarp dağlarda, seni ayaklarımın iki tabanını o ünlü ovalara bastığım her an, seni, ey evrenin kutlu Yaratıcısı.

Gece beni, senin ozanını, sana getirir ey Kral, ve sana gündüzün, sabahın, akşamın ilahilerini yükseltiyorum. Senin tanıkların pırıldayan yıldızların ışınları, ayın devirleri ve o yüce tanık güneştir; arı yıldızlara başkanlık eden, dindar ruhların kutsal muhafızı.

Uzaklara uzanan maddeden yüz çeviren kanadımı kaldırarak ilerledim ve senin meskenine, senin bağrına sevinçle geldim. Ve şimdi Kutsal Kurbanın mukaddes mahfazasına dek bir yakarıcı olarak gelmiş bulunuyorum.

Uzaklara uzanan maddeden yüz çeviren kanadımı kaldırarak ilerledim ve senin bağrına sevinçle geldim.
Özgün metin (İngilizce)
Awake, my soul; give yourself unto sacred songs, lay to rest the stings that are born of matter. Arm the mighty impulses of the mind. For the King of gods we are weaving a crown, a bloodless offering, libations of poesy. Thee I invoke in song, Thee in the ocean, Thee over islands, on mainlands, in cities, and on craggy mountains, Thee whenever I rest the twain feet of my limbs on the far-famed plains, Thee, blessed Creator of a universe. Night brings me, Thy minstrel, to Thee, O King, and I lift up to Thee hymns of the day-time, of the morning, of the evening. Thy witnesses are the beams of glittering stars, the courses of the moon, and that mighty witness, the sun, who presides over the pure stars, the holy guardian of pious spirits. Lifting up my wing that turns away from far-reaching matter, I have advanced and come to Thy dwelling-place, Thy bosom, rejoicing. And now even unto the sacred enclosure of the Holy Sacrifice am I come, a suppliant.

Bu metin neden önemli

Synesios ilahilerini, Gnostiklerin de kullandığı Anacreon tarzı kısa ölçülerle yazdı; bu biçim, dizelerin ilahiden çok bir yakarışa dönüşmesine olanak tanır. Üçüncü İlahi özellikle otobiyografiktir: ilerleyen bölümlerinde şair, mensup şehri Pentapolis için imparatorluk sarayına yaptığı üç yıllık Konstantinopolis (Trakya) elçiliğini ve orada çektiği çileyi anlatır. Ancak açılış kısmı, tümüyle kozmik bir davettir. Ruhun uyanışı, evrenin dört bir yanında Yaratıcı'ya seslenilmesi ve göksel cisimlerin tanıklığa çağrılması, Plotinos'tan miras alınan Yeni Platoncu 'yükseliş' şemasını izler: ruh, maddenin çekiminden kurtulup kanatlanarak kaynağına döner. FitzGerald'ın 1930 çevirisi, Synesios'un Yunanca deyişine sadık kalmayı İngilizcenin akıcılığına yeğler ve bu ağırbaşlı tını Türkçeye de taşınmıştır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
The Essays and Hymns of Synesius of Cyrene, Vol. 2 (çev. Augustine FitzGerald), Oxford University Press, 1930; Üçüncü İlahi, basılı s. 375-376
Neşir
Oxford University Press, 1930 (İngilizce ilk tam çeviri; çev. Augustine FitzGerald)
Konum
Cilt 2, "Hymns" bölümü, Üçüncü İlahi (Hymn III), basılı sayfalar 375-376
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön