Kircher, Mısır hiyerogliflerini kadim bir hikmetin gizli anahtarı sayardı. Eserin ikinci cildinin bu önsözünde, o çözülemez bilgeliğin karşısında duyduğu tereddüdü İbrani bilgelerinin diliyle anlatır: kimi sırlar, karanlığı aydınlatacak İlyas gelene dek beklemelidir.

Türkçe çeviri (önizleme) · Çeviren Şira Nur Uysal

İbranilerin Bilgeleri, ya erişilmez tabiat rahminin ya da kadim çağların loşluğunun insan aklından uzak tuttuğu şeyleri araştırırken aşırı güçlük karşısında kararsız ve şaşkın kaldıklarında, şu ünlemi kullanmaya alışıktılar: Bu mesele İlyas gelene dek bir yana bırakılsın. Derler ki, karanlığın aydınlatıcısı İlyas gelene dek bu şeyleri bırakalım.

En kutsal İmparator, Mısırlıların yüce sanatları ve ilimleri hakkında, sanki gizli örtüler altında saklanmış kutsal işaretlerin ardına gizlenmiş bu şeyler üzerine yazmaya hazırlanırken, neredeyse bütün filozofların zihinlerini bunları kavramada öylesine kör ve künt görüyorum, neredeyse bütün tarihçilerin eserlerinde bunların gerçek anlamı konusunda öylesine derin bir sükût buluyorum ki, belki de yeterince muğlak, öylesine aşılmaz ve şimdiye dek hiç el atılmamış bu meseleyi, böylesine çetin ve güç bir işte pervasızca bir şeye kalkışmaktansa, İlyas'ın zamanlarına havale etmek daha yerinde olurdu.

Demosthenes'in bir söylevinde dediği gibi, karanlıkta gerçek biçimleri bilmek mümkün değildir.

Özgün metin (İngilizce)

We know that the Sages of the Hebrews, when they were uncertain and perplexed by excessive difficulty in investigating those things which either the inaccessible womb of nature or the obscurity of ancient times keeps far removed from human intellect, were accustomed to use this exclamation: Let this be set aside until Elijah comes. They say: let us leave these things until Elijah, the illuminator of darkness, has come. As I am about to write, most sacred Emperor, concerning the sublime arts and sciences of the Egyptians, hidden under sacred marks as if under certain concealed coverings, I see the minds of almost all philosophers are so dull and blunt in perceiving them, and I find such a deep silence in the monuments of almost all historians concerning their true meaning, that it might perhaps have been more well-advised to relegate this matter, sufficiently abstruse, so impassable, and hitherto unattempted, to the times of Elijah, rather than to dare anything rashly in a business so arduous and difficult. As Demosthenes says in a certain oration: In the darkness, it is not possible to know true forms.

Bu metin neden önemli

Athanasius Kircher (1602-1680), on yedinci yüzyılın en velut alimlerinden bir Cizvit rahibiydi. Oedipus Aegyptiacus (1652-1654), Mısır hiyerogliflerini Hermetik, Kabbalistik ve Hıristiyan hakikatlerin bir hazinesi olarak çözme yönündeki anıtsal girişimidir. Bu pasaj, ikinci cildin İmparator III. Ferdinand'a ithaf edilen önsözünden alınmıştır; burada Kircher, üstlendiği işin güçlüğünü ve kadim sırların örtülü doğasını dile getirir.

Eser hakkında

On yedinci yüzyıl Avrupa düşüncesinin dikkat çeken simalarından Cizvit bilgini Athanasius Kircher, erken modern dönemin Roma merkezli entelektüel muhitinde çok yönlü araştırmalarıyla tanınır. Doğa bilimlerinden Doğu dillerine, antik yazıtlar ve gizem geleneklerinden teolojiye kadar uzanan geniş bir ilgi sahasında eserler veren müellif, Karşı-Reformasyon atmosferinde Hıristiyan öğretisini antik dünyanın kayıp bilgeliğiyle bağdaştırmaya çalışan hümanist gelenekten beslenir. Bu çerçevede antik dünyanın sembolik dilini anlama çabası, devrin polimat alimlerinin temel uğraşlarından biri haline gelmiştir.

Kircher'in 1650'li yılların ortasında yayımlanan Oedipus Aegyptiacus adlı hacimli çalışması, Mısır hiyerogliflerini ve kadim Doğu geleneklerini açıklığa kavuşturma gayretini merkezine alır. Eser, Mısır simgelerinin yalnızca birer yazı sistemi değil, Hermetik felsefe ve Kabbala gibi mistik geleneklerle örtüşen evrensel hakikatlerin şifreli taşıyıcıları olduğu kabulüne dayanır. Çok sayıda cilt ve kısımdan meydana gelen bu devasa derleme; Doğu dillerine ait metinleri, antik felsefeyi ve mistik sembolizmi bir araya getirerek insanlığın ortak kökenine dair kapsamlı bir teolojik sentez sunmayı hedefler.

İkinci cildin İmparator III. Ferdinand'a sunulan önsözünden alınan bu pasaj, yazarın devrin hükümdarına hitap ederken üstlendiği muazzam yük karşısındaki temkinli tutumunu yansıtır. Kircher, kadim bilgeliğin üzerindeki örtüyü kaldırma girişimini İbrani bilgelerinin tevil geleneğiyle ilişkilendirir ve çözülemeyen sırların nihai aydınlanmaya kadar ertelenmesini salık veren tavrı hatırlatır. Okur bu metni incelerken, modern öncesi hermeneutik yöntemlerin sınırlarını ve dönemin alimlerinin karanlıkta kalan kadim metinleri anlamlandırmaya çalışırken hissettikleri derin tereddüdü doğrudan gözlemleme imkanı bulacaktır.

Bu eser Kabala Koleksiyonu'nun parçasıdır →

Künye

Kaynak eser: Oedipus Aegyptiacus, Tomus II (İkinci Cilt), Kısım II önsözü, sayfa 8
Neşir: Roma, Vitalis Mascardi, 1653
Konum: Sayfa 8 (Önsöz, III. Ferdinand'a ithaf)
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY-SA 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin, değiştirirseniz aynı lisansla paylaşın). Kullanım & lisans →

Bu Çeviriye AtıfUysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Mısır Oidipusu. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/kircher-misir-oidipusu

Özgün Sayfalar60 sayfa