Ebedi Hikmet Amfitiyatrosu: Oratoryum ve Laboratuvar

Heinrich Khunrath'ın 1609 tarihli Amphitheatrum Sapientiae Aeternae eseri, erken modern simyanın en görkemli anıtlarından biridir. Leipzigli hekim ve filozof, bu yapıtta hikmete ulaşmanın iki ayrılmaz yolunu birleştirir: oratoryumdaki dua ile laboratuvardaki emek. "Ora et Labora" (Dua et ve Çalış) düsturu, ruhsal adanmışlık ile maddenin dönüşümünü tek bir arayışta buluşturur. Aşağıdaki bölüm, eserin "Samimi Okura" hitap eden önsözünden alınmıştır ve bu ikili yolu, insan aklının bilme arzusuyla birlikte ilan eder.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

AMFİTİYATRO, bu olağanüstü ESER; ki bunda Yazar, Leipzigli Heinrich Khunrath, hem Tıbbın hem de Felsefenin Doktoru, hayranlık uyandıran bir gayretle herkese İLAHÎ, İNSANÎ, MAKRO- VE MİKROKOZMİK HİKMETİ arz etmiştir: İlahî-Majikal, Hristiyan-Kabalistik ve Fizyo-Kimyasal olanı; GÖZLERLE seyredilmek, ZİHİNLE tefekkür edilmek, Oratoryumda ve Laboratuvarda Emekle takip edilmek üzere. Ey Samimi ve Dost Okur, onu şimdi size bütün ve tamamlanmış olarak veriyoruz.

Eserin gayesi hakkında sizi birkaç sözle uyarmam kalıyor geriye: insan zihninin fıtraten BİLMEYİ NE DENLİ ARZULADIĞI herkesçe kabul edilmiştir. Bilimler uğruna nice kitap cildi açılıp okunmaz mı? Nice sıkıntı yutulmaz mı? Nice masrafa girilmez mi? Nice gece yarısı çalışmaları, uykusuz nöbetler ve emekler tüketilmez mi? Bütün bunların sonu ise nihayetinde ya beyhudelik ya da yoksulluktur.

Theosophia ise başka türlü davranır: zira o, evvela bunca emek ve masraftan ibaret değildir. Hikmetin bizzat kendisinin size şöyle seslendiğini işitin: O, kendisini sevenlerce kolayca görülür ve kendisini arayanlarca bulunur.

GÖZLERLE seyredilmek, ZİHİNLE tefekkür edilmek, Oratoryumda ve Laboratuvarda Emekle takip edilmek üzere.

Özgün metin (İngilizce)

AMPHITHEATRE, THIS REMARKABLE WORK, in which the Author, Heinrich Khunrath of Leipzig, Doctor of both Medicine and Philosophy, has proposed to all, with admirable industry, DIVINE, HUMAN, MACRO- AND MICROCOSMIC WISDOM: Divine-Magical, Christian-Kabbalistic and Physio-Chemical, to be looked upon with the EYES, contemplated with the MIND, pursued by Work, in the Oratory and Laboratory, O Sincere and Friendly Reader, we give to you now whole and complete. It remains that I advise you in a few words regarding the goal of the Work: how much the human mind naturally DESIRES TO KNOW is admitted by all. How many volumes of books are unrolled for the sake of the Sciences? how many hardships are devoured? how many expenses are incurred? how many late-night studies, vigils, and labors are exhausted? the end of all of which is at last either vanity or poverty. Theosophy, however, does otherwise: for it does not first consist of so many labors and expenses. Hear Wisdom Herself speaking to you: She is easily seen by those who love her, and found by those who seek her.

Bu metin neden önemli

Heinrich Khunrath (yaklaşık 1560-1605), Basel'de eğitim görmüş bir hekim ve Hristiyan-Kabalistik simyanın öncü isimlerindendir. Başyapıtı Amphitheatrum Sapientiae Aeternae, yazarın ölümünün ardından 1609'da tam ve resimli haliyle yayımlandı. Eser, ünlü gravürleriyle, özellikle simyacının bir laboratuvarın ortasında kurulu oratoryum çadırında diz çöküp dua ettiği sahneyle tanınır. Khunrath için hakiki hikmet, ilahî ilham ile titiz maddesel deneyin birleşmesini gerektirir; bu düşünce erken modern Avrupa'da mistisizm ile doğa felsefesi arasındaki köprüyü simgeler.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: Amphitheatrum Sapientiae Aeternae (Ebedi Hikmet Amfitiyatrosu), Heinrich Khunrath, 1609 tam basımı; "Samimi Okura" önsözü. Kaynak: Source Library, Latince aslından İngilizce çeviri (CC BY-SA 4.0).
Neşir: 1609 tam basımı (yazarın ölümü sonrası, resimli), Latince
Konum: Sayfa 17 (imza b, orijinal sayfa 9); "Ad Sincerum Lectorem Salutem" (Samimi Okura Selam) önsözü
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön