Kral Helios'a İlahi
Dört atlı arabasında (quadriga) yükselen Güneş tanrısı Helios; Callimachus'un İlahiler baskısından gravür (1761), Nicaea sikkesine dayanır.
Neoplatonizm

Kral Helios'a İlahi

İmparator Julianus (Julian the Apostate)· MS 362 (bu çeviri: 1793)· Özgün: İngilizce· Source Library
NeoplatonizmTürkçe çeviriAçık erişim

İmparator Julianus, Hıristiyanlığı reddedip kadim Hellen inancına dönmeye çalışan filozof hükümdar, MS 362 kışında bir gece boyunca Kral Helios'a bu ilahiyi yazdı. Metin, Güneş'i üç ayrı mertebede kavrayan Neoplatonik bir öğretiyi işler: görünen gök cisminin ötesinde, düşünülür gerçekliğe ait daha yüksek bir Güneş ve nihayet her şeyin kaynağı olan İyi. Aşağıdaki pasaj, bu üç mertebenin nasıl birbirine bağlandığını anlatan bölümün çekirdeğidir.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Öyleyse Güneş, İyi'nin buyruğuyla egemen yöneticisi kılındığı düşünsel tanrılara aynı üstün nitelikleri dağıtır. Aynı zamanda gözlemlenmelidir ki bu tanrılar bu düşünsel Güneş ile birlikte var olurlar; öyle görünüyor ki O, düşünsel tanrılar arasında İyi'ye benzer bir neden olarak işleyip, her şeyi aklın değişmez doğruluğuna göre yönetir.

Bunun yanı sıra, üçüncü ilahi ilke, yani görünen ve parıltılı yuvarlak Güneş, duyulur doğaların esenliğinin nedenidir; ve güçlü düşünsel Güneş'ten düşünsel tanrılar arasına aktığını ileri sürdüğümüz ne varsa, görünen Güneş de aynı yetkinlikleri görünen biçimlere iletir. Bunun doğruluğu, görünmez doğaları duyulur inceleme nesnelerinden hareketle temaşa ederek açıkça ortaya konacaktır.

Bütün insanlar, ister bilime vâkıf olsunlar ister okumamış, ister filozof ister sıradan kişi olsunlar, gündüz ile gecenin bu doğup batan ilahın gücüyle dokunduğuna ikna olmuşlardır; ve O'nun evreni apaçık değiştirip döndürdüğüne. Peki öteki yıldızlardan hangisine böyle bir görev düşer? Gezegenler, kralları çevresinde dans edercesine, belirli aralıklarla O'nun küresi etrafında uyum içinde döner; ay ışığının Güneş'ten uzaklığına göre artıp eksildiği ise herkese açıktır.

Gezegenler, kralları çevresinde dans edercesine, belirli aralıklarla O'nun küresi etrafında uyum içinde döner.
Özgün metin (İngilizce)
The sun, therefore, distributes the same excellences to the intellectual gods, of whom he is appointed the sovereign ruler by the ordination of the good. At the same time, it must be observed, that these gods are coexistent with this intellectual sun; by means of which, as it appears to me, from exerting a boniform cause among the intellectual gods, he administers all things according to the invariable rectitude of intellect. But besides this, the third divine principle, I mean the apparent and splendid orbicular sun, is the cause of well-being to sensible natures; and whatever we have asserted as flowing from the mighty intellectual sun among the intellectual gods, the same perfections the apparent sun communicates to apparent forms. However, of this all men are persuaded, both the scientific and the illiterate, philosophers and the learned, that day and night are fabricated by the power of this rising and setting divinity; and that he manifestly changes and convolves the world. But to which of the other stars does a province of this kind belong? For the planets, indeed, dancing round him as their king, harmoniously revolve in a circle, with definite intervals, about his orb; to which we may add, as manifest to every one, that the light of the moon is augmented or diminished according to her distance from the sun.

Bu metin neden önemli

Julianus, Plotinos ve Iamblikhos'un Neoplatonik geleneğinden beslenir. İlahide Güneş üç katmanda düşünülür: İyi'ye (to agathon) en yakın düşünülür Güneş, düşünsel tanrılara egemen olan aracı Güneş ve gökte gördüğümüz görünen yuvarlak Güneş. Bu üçlü şema, Platon'un Devlet'indeki Güneş benzetmesinin (İyi'nin çocuğu olarak Güneş) geç antikçağdaki metafizik açılımıdır. Metin, imparatorun pagan restorasyon programının teolojik manifestosu olarak da okunur.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Two Orations of the Emperor Julian: One to the Sovereign Sun and the Other to the Mother of the Gods (çev. Thomas Taylor, 1793)
Neşir
Londra, 1793 (Thomas Taylor çevirisi)
Konum
Sayfa 44-47 (özgün numaralandırma: [15]-[19])
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön